KiMEDIA

More set to leave KNUP

Funcinpec leader Prince Norodom Ranariddh (centre left) waits with his wife on Saturday at the Phnom Penh International Airport’s VIP lounge before his flight to France. Fresh News

Chhay Channyda, The Phnom Penh Post
Mon, 24 July 2017

The secretary-general of former General Nhek Bun Chhay’s Khmer National Unity Party will lead senior members to defect back to Funcinpec, he said yesterday, after some members of the breakaway party were dismissed from their government positions.

Chan Nora, the KNUP secretary-general, said that on Saturday he told Prince Norodom Ranariddh, the president of Funcinpec, of his decision to defect back to the royalist party from which the KNUP split in February 2016 after Bun Chhay and Ranariddh again fell out.

Other members of the KNUP board would follow him to Funcinpec, he said, but he declined to give a number. As an adviser to the Agriculture Ministry, Nora also acknowledged the switch was “to secure the position”, but added that it was “not that big of a deal”.

Twelve KNUP members were dismissed from their positions earlier this month in the wake of Bun Chhay’s dismissal from his own position last month, a move the government has blamed on his lack of loyalty and alleged overtures to the opposition party.

Funcinpec spokesman Nhep Bun Chin said that the royalist party – a former coalition partner of the Cambodian People’s Party whose members still hold government positions – understood the situation of the defectors, and would accept them.

“They were grateful to Nhek Bun Chhay when they received government positions some years ago, so when he created the party, they joined,” Bun Chhin said. “When there are problems in his party, they have no choice but to return back to the royalist party.”

A KNUP official who declined to give his name said the party was not in death throes after its secretary-general’s defection.

“We have thousands of members,” the official said.

Source link

ព្រះមហាក្សត្រ​យាង​ចេញ​ មុន​ច្បាប់​គណបក្ស​បញ្ជូន​ចូល​រាជវាំង

រូបភាពថតពីអេក្រង់​បង្ហាញ​ពី​ការ​បោះ​ឆ្នោត​អនុម័ត​លើ​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់់​ស្តីពី​នយោបាយ​របស់​ព្រឹទ្ធសភា កាល​ពី​សប្តាហ៍​មុន។ ផា លីណា

មាស សុខជា Mon, 24 July 2017 |  The Phnom Penh Post

ភ្នំពេញៈ ​ច្បាប់​ស្តីពី​គណបក្ស​នយោបាយ​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ចម្រូងចម្រាស នឹង​ត្រូវ​ពិនិត្យ​ចុងក្រោយ​នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ​ស្អែក​នេះ​ដោយ​ក្រុមប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ ហើយ​នឹង​ត្រូវ​បញ្ជូន​ទៅ​ប្រមុខ​រដ្ឋ​ស្តីទី​ចុះ​ហត្ថលេខា​ចូល​ជា​ធរមាន ដើម្បី​ប្រើប្រាស់​នាពេល​ឆាប់ៗ​នេះ ខណៈ​ដែល​ព្រះមហាក្សត្រ នរោត្តម សីហមុនី អវត្តមាន​ពី​ប្រទេស​។

ជាធម្មតា​បន្ទាប់ពី​អនុម័ត និង​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​រាល់​ច្បាប់​ទាំងអស់​ត្រូវ​បញ្ជូន​ទៅ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​ដើម្បី​សម្រេច​ចុងក្រោយ ហើយ​បន្ទាប់​មក​ច្បាប់​ទាំង​នោះ​នឹង​ត្រូវ​បញ្ជូន​ទៅ​ព្រះមហាក្សត្រ ដើម្បី​ឡាយ​ព្រះហស្ថ​លេខា​ចូល​ជា​ធរមាន​ដើម្បី​ប្រើប្រាស់​។

ប៉ុន្តែ​ខណៈ​ច្បាប់​នេះ​កំពុង​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​តម្រូវការ​ចាំបាច់​សម្រាប់​រដ្ឋាភិបាល​របស់​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដើម្បី​អនុវត្ត​ទៅ​លើ​គណបក្ស​នយោបាយ​ណា​មួយ​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​ជាមួយ​នឹង​ទណ្ឌិត​ហើយ​មជ្ឈដ្ឋាន​មួយ​ចំនួន​យល់​ថា​ច្បាប់​នេះ​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង ដើម្បី​បញ្ចប់​ជីវិត​នយោបាយ​របស់​លោក សម រង្ស៊ី អតីត​ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ព្រះមហាក្សត្រ​នរោត្តម សីហមុនី​បាន​យាង​ចាក​ចេញ​ទៅ​ប្រទេស​ចិន​ដើម្បី​ពិនិត្យ​ព្រះរាជ​សុខភាព​។

អ្នក​វិភាគ​នយោបាយ​លោក មាស នី ថ្លែង​ថា​ការ​យាង​ចាកចេញ​របស់​ព្រះមហាក្សត្រ​អាច​មាន​ហេតុផល​ ២ ​គឺ​ពិនិត្យ​ព្រះរាជ​សុខភាព និង​សម្ពាធ​នយោបាយ ប៉ុន្តែ​លោក​ថា​ផ្អែក​តាម​កំណត់​សម្គាល់​ស្តីពី​កាលវិភាគ​ពិនិត្យ​ព្រះរាជសុខភាព​របស់​ព្រះមហាក្សត្រ​គឺ​មិន​ទាន់​គ្រប់​ ៦ ​ខែ​សម្រាប់​ព្រះមហាក្សត្រ​យាង​ទៅ​ពិនិត្យ​ព្រះរាជ​សុខភាព​នៅ​ឡើយ​ទេ វា​ទើប​តែ​បាន​ ៥ ​ខែ ដូច្នេះ​ការ​យាង​ចេញ​របស់​ព្រះមហាក្សត្រ​អាច​ជា​ហេតុផល​នៃ​សម្ពាធ​នយោបាយ​។

លោក​ ម៉ែន គឹមលី អគ្គលេខាធិការ​នៃ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​បាន​ប្រាប់​ភ្នំពេញ​ប៉ុស្តិ៍​កាលពី​ម្សិលមិញ​ថា​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​បាន​ទទួល​ច្បាប់​ស្តីពី​គណបក្ស​នយោបាយ​ពី​រដ្ឋសភា​កាលពី​សប្តាហ៍​មុន​ហើយ​ថា​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​នឹង​ជួបប្រជុំ​នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ ដើម្បី​ពិនិត្យ​ចុង​ក្រោយ​ហើយ​បន្ទាប់ពី​ការ​ប្រជុំ​ចប់ ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​នឹង​បញ្ជូន​ច្បាប់​នេះ​ត្រឡប់​ទៅ​រដ្ឋសភា​វិញ​។ «​ប្រសិន​បើ​នៅ​ពេល​ព្រឹក​ [​ច្បាប់​នេះ​ពិនិត្យ​] ​រួចរាល់​អាច​នៅ​ពេល​ល្ងាច​ឬ​យ៉ាង​យូរ​នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​បន្ទាប់ [​យើង​នឹង​បញ្ជូន​ច្បាប់​នេះ​ត្រឡប់​ទៅ​រដ្ឋសភា​វិញ​]»​។

ទោះ​យ៉ាង​ណា​លោក​ គឹម ​លី បាន​បដិសេធ​ធ្វើ​អធិប្បាយ​អំពី​ដំណើរការ​ពិភាក្សា​លើ​ច្បាប់​នេះ​។
អ្នក​វិភាគ​នយោបាយ​លោក មាស នី ថ្លែង​ថា​៖ «​ការ​យាង​ចាកចេញ​របស់​ព្រះមហាក្សត្រ​គឺ​នៅ​ចំ​ពេល​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ប្រកាស​ថា​ច្បាប់​ស្តីពី​គណបក្ស​នយោបាយ​នឹង​ត្រូវ​ចេញ​ទាំង​ស្រុង​ក្នុង​រយៈពេល​មួយ​សប្តាហ៍​ទៀត​។ ដូច្នេះ​រដ្ឋាភិបាល​ហាក់បី​ដូចជា​បង្ហាញ​ទំនុក​ចិត្ត​ថា បើ​ទោះបី​ក្នុង​កាលៈទេសៈ​ណា​ក៏ដោយ ក៏​មិន​មាន​នរណា​ម្នាក់​អាច​រារាំង​ច្បាប់​នេះ​បាន​ដែរ​»​។

លោក​បន្ត​ថា​៖ «​ដូច្នេះ​ការ​ចាកចេញ​របស់​ព្រះមហាក្សត្រ​អាច​ដោយសារ​សម្ពាធ​ទៅ​លើ​ការ​ឡាយ​ព្រះហស្តលេខា​ការ​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​នៃ​ច្បាប់​នេះ ដោយសារ​ការ​ចាកចេញ​នេះ​គឺ​នៅ​ចំ​ពេល​ការ​បញ្ជូន​ច្បាប់​នេះ​ទៅ​ស្ថាប័ន​ព្រះមហាក្សត្រ​»​។

«​ប្រសិន​បើ​ព្រះមហាក្សត្រ​ចាកចេញ​ដោយសារ​សម្ពាធ​នេះ​វា​ក៏​អាច​ជួយ​ព្រះមហាក្សត្រ​មិន​ឲ្យ​ទទួល​រង​ការ​រិះគន់​ពី​សាធារណជន​ដែរ​»​។

លោក​ ឆាំ ប៊ុនថេត អ្នក​វិភាគ​នយោបាយ​ថ្លែង​ថា​៖ «​ជា​ការពិត​ខ្ញុំ​មិន​ដឹង​ទេ​ថា តើ​ព្រះអង្គ​គេច​ពី​វា​ជា​លក្ខណៈ​នយោបាយ​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​ពេល​មាន​ច្បាប់​ចម្រូង​ចម្រាស ព្រះអង្គ​យាង​ចេញ​ពី​ប្រទេស​។ ខ្ញុំ​គិត​ថា​វា​ជា​រឿង​ល្អ​សម្រាប់​ព្រះអង្គ​ដើម្បី​គេច​ចេញ​បញ្ហា​ទាំង​នោះ​»​។ ​«​ខ្ញុំ​មិន​គិត​ថា​ព្រះមហាក្សត្រ​របស់​យើង​មិន​មាន​អំណាច​គ្រប់គ្រាន់​ដើម្បី​ធ្វើ​លើស​ពី​ការ​គ្រាន់តែ​នៅ​ស្ងៀម ឬ​បែរ​ខ្នង​ដើម្បី​ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​ការ​ពិភាក្សា​ឡើង​វិញ​។ ព្រះមហាក្សត្រ​របស់​យើង​មាន​លក្ខណៈ​ទន់ភ្លន់​ណាស់​។ ព្រះអង្គ​ចង់​ឲ្យ​មាន​ការ​ស្វែងរក​ដំណោះស្រាយ និង​ស្វែងរក​អត្ថប្រយោជន៍​សម្រាប់​ប្រជាជន​»​។

លោក​ អ៊ុំ តារាវុធ នាយ​ខុទ្ទកាល័យ​ព្រះមហាក្សត្រ​មិន​អាច​ទាក់ទង​សុំ​អត្ថាធិប្បាយ​បាន​ទេ​កាលពី​ម្សិលមិញ​។

ទោះ​យ៉ាង​ណា​ក្តី​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​រដ្ឋសភា លោក ឡេង ប៉េងឡុង បាន​បញ្ជាក់​ថា​បើ​ទោះបី​ជា​ព្រះមហាក្សត្រ​អវត្តមាន​ពី​ប្រទេស​មិន​ឡាយ​ព្រះហស្ត​លើ​ច្បាប់​ស្តីពី​គណបក្ស​នយោបាយ​ក៏ដោយ ក៏​វា​គ្មាន​បញ្ហា​ក្នុង​ការ​ចេញ​ច្បាប់​នេះ​ដែរ ព្រោះ​ប្រមុខ​រដ្ឋ​ស្តីទី​ដែល​ជា​ប្រធាន​ព្រឹទ្ធសភា​លោក សាយ ឈុំ នឹង​ចុះ​ហត្ថលេខា​លើ​ច្បាប់​ស្តីពី​គណបក្ស​នយោបាយ ហើយ​ប្រកាស​ដាក់​ច្បាប់​នេះ​ឲ្យ​ប្រើប្រាស់​។ «[​យើង​] សុំ​ឲ្យ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​ពិនិត្យ​ធម្មនុញ្ញភាព​នៃ​សំណើ​ច្បាប់​នេះ ហើយ​គាត់​ពិនិត្យ​រួច​គាត់​នឹង​បញ្ជូន​ត្រឡប់​មក​រដ្ឋសភា​វិញ​រដ្ឋសភា​នឹង​បញ្ជូន​ទៅ​រដ្ឋាភិបាល ដើម្បី​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ស្នើ​ទៅ​ព្រះមហាក្សត្រ​ដើម្បី​ប្រកាស​ប្រើប្រាស់​»​។ «​ព្រះមហាក្សត្រ​មិន​នៅ​មាន​ប្រមុខ​រដ្ឋ​ស្តីទី គឺ​សម្តេច​ សាយ ឈុំ​។ សម្តេច​ សាយ ឈុំ ​មិន​នៅ​ទៀត​គឺ​មាន​សម្តេច​ ហេង សំរិន​ [​ប្រធាន​រដ្ឋសភា​]»៕ PS

Source link

អ្នក​រាយការណ៍​ពី​ការ​រំលោភ​យក​ដី​រដ្ឋ​ ត្រូវ​គេ​គំរាម​សម្លាប់

ទីតាំង​ដី​រដ្ឋ​ដែល​គេ​រំលោភ​យក និង​គ្រឿងចក្រ​ដែល​ធ្វើ​សកម្មភាព​។ រូបថត សហការី

ផាក់ ស៊ាងលី ភ្នំពេញ​ ប៉ុស្តិ៍​ Mon, 24 July 2017

ខេត្តស្ទឹងត្រែងៈ សកម្មជន​ព្រៃឈើ​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​ម្នាក់​ត្រូវ​បាន​គេ​គំរាម​សម្លាប់ បន្ទាប់ពី​ចុះ​ទប់ស្កាត់​បទល្មើស​ហើយ​រាយការណ៍​ប្រាប់​អាជ្ញាធរ​ឲ្យ​ឃាត់​ខ្លួន​មនុស្ស​ ២ ​នាក់ និង​ដកហូត​គ្រឿងចក្រ​ ១ ​គ្រឿង​ពេល​កំពុង​ឈូសឆាយ​ដីព្រៃ​រដ្ឋ​ខុស​ច្បាប់​តែ​មន្ត្រី​ថា​អ្នក​ទាំង​ ២ ​បាន​គេច​ខ្លួន​បាត់​​ដែល​រឹត​តែ​បង្ក​ក្ដីបារម្ភ​ថែម​ទៀត​ដល់​អ្នក​រាយការណ៍​។

កាលពី​ថ្ងៃ​សៅរ៍​ចុង​សប្តាហ៍​មុន​កម្លាំង​អាជ្ញាធរ​ស្រុក​ថាឡាបរិវ៉ាត់​បាន​ឃាត់​ខ្លួន​អ្នក​បើក​គ្រឿងចក្រ​ម្នាក់​ឈ្មួញ​ដី​ម្នាក់ និង​ដកហូត​គ្រឿងចក្រ​មួយ​គ្រឿង​នៅ​ពេល​ពួកគេ​កំពុង​ឈូសឆាយ​ដី​ព្រៃ​រដ្ឋ​មួយ​កន្លែង​ក្នុង​ភូមិ​ឆ្វាំង ឃុំ​សំអាង​។

ការ​ចុះ​បង្ក្រាប​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​បន្ទាប់ពី​សកម្មជន​ព្រៃឈើ​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​កួយ លោក អ៊ុក ម៉ៅ និង​អ្នក​ភូមិ​ម្នាក់​ទៀត​បាន​រាយការណ៍​សុំ​អន្តរាគមន៍​ពី​អាជ្ញាធរ​មូលដ្ឋាន​។

លោក​ អ៊ុក ម៉ៅ អាយុ​ ៥៣ ​ឆ្នាំ​បាន​អះអាង​ថា​បន្ទាប់ពី​រាយការណ៍​ដែល​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​ចុះ​បង្ក្រាប​នោះ​មក​មាន​បុរស​ម្នាក់​បាន​ទូរស័ព្ទ​មក​គំរាម​សម្លាប់​លោក​នៅ​វេលា​ម៉ោង​ប្រមាណ​ជា​ ៧ និង​ ៣០ ​នាទី​យប់​ថ្ងៃ​សៅរ៍​។

លោក​បាន​ព្យាយាម​តេ​ទៅ​តាម​លេខ​ទូរស័ព្ទ​នោះ​វិញ តែ​ទូរស័ព្ទ​មិន​ដំណើរការ​។

លោក​ ម៉ៅ ​បាន​អះអាង​ថា​៖ «​គេ​ខឹង​ថា​ខ្ញុំ​រាយការណ៍​ប្រាប់​មេឃុំ ស្រុក​ឲ្យ​ចាប់​អាអ៊ិច​គេ​។ យប់​ឡើង​គេ​ទូរស័ព្ទ​មក​គំរាម​ថា​ក្បាល​អ្ហែង​មិន​យូរ​ទេ​តិច​ទៀត​ធ្លាក់​ពី​លើ​ស្មា​ហើយ​។ អ្ហែង​ខ្លាំង​អី​បាន​ប្តឹង​ឲ្យ​ចាប់​គ្រឿងចក្រ​។ អញ​ស្គាល់​ផ្ទះ​អ្ហែង​ហើយ​»​។
លោក​បាន​បន្ត​​ថា​ម្ចាស់​ដី​នោះ​ឈ្មោះ ស៊ីម លាភ ដែល​ជា​អ្នក​មាន​ដី​ក្នុង​តំបន់​នោះ​ជាច្រើន​ហិកតា​ហើយ​បាន​ព្យាយាម​ឈូសឆាយ​ពង្រីក​ទន្ទ្រាន​យក​ដី​ព្រៃ​រដ្ឋ​ខុស​ច្បាប់​បន្ថែម​ទៀត​។
ការ​ធ្វើ​សកម្មភាព​ការពារ​ព្រៃឈើ​នាពេល​កន្លង​មក​បាន​ធ្វើ​ជនល្មើស​មិន​សប្បាយ​ចិត្ត​នឹង​លោក អ៊ុក ម៉ៅ ហើយ​អាជ្ញាធរ​មូលដ្ឋាន​ក៏​ធ្លាប់​បាន​ហៅ​លោក​ទៅ​សួរ​ពី​រឿង​រាយការណ៍ និង​ផ្តល់​ព័ត៌មាន​ដល់​អ្នក​កាសែត​ពី​រឿង​បទល្មើស​ផង​ដែរ​។
ការ​គំរាម​ចុងក្រោយ​នោះ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​លោក​ អ៊ុក ម៉ៅ ព្រួយ​បារម្ភ​ពី​សុវត្ថិភាព​របស់​លោក​ហើយ​កំពុង​ស្វែងរក​កិច្ចអន្តរាគមន៍​ពី​មន្ត្រី​ប៉ុស្តិ៍​សំអាង និង​អង្គការ​អាដហុក​ខេត្ត​ផង​ដែរ​។
លោក​ ថោង ស្រាន់ អភិបាលស្រុក​ថាឡាបរិវ៉ាត់​មិន​បាន​ដឹង​ពី​រឿង​គំរាម​សម្លាប់​នោះ​ទេ​។ ប៉ុន្តែ​លោក​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា​កម្លាំង​អាជ្ញាធរ​បាន​ឃាត់​តៃកុង​ម្នាក់ និង​ម្ចាស់​គ្រឿងចក្រ​ម្នាក់​ហើយ​បាន​បញ្ជូន​ទៅ​រដ្ឋបាល​ព្រៃឈើ​តែ​លោក​ថា មិន​បាន​ចាំ​ឈ្មោះ​ពួកគេ​ទេ​។
លោក​ថា​ការ​ឈូសឆាយ​នោះ​ទើប​តែ​បាន​ជាង​ ១ ​ហិកតា​ដើម្បី​ពង្រីក​បន្ថែម​ពី​ដី​ចាស់​ដែល​មាន​ដំណាំ​រួច​ហើយ​។
លោក​អភិបាល​បាន​បញ្ជាក់​ថា​៖ «​ឈូស​អត់​មាន​ច្បាប់​ទេ​គឺ​វា​ចូល​មក​បែប​អនាធិបតេយ្យ​តែ​ម្តង​។ គាត់​លួច​ធ្វើ​ [​ឈូស​] តែ​ក្រោយ​ពី​ទទួល​បាន​​ព័ត៌មាន យើង​ក៏​អនុវត្ត​ច្បាប់​ទៅ​»​។
លោក មាស សុផុន នាយ​ខណ្ឌ​រដ្ឋបាល​ព្រៃឈើ​ខេត្ត​បាន​ថ្លែង​យ៉ាង​ខ្លី​ថា មន្ត្រី​រដ្ឋបាល​ព្រៃឈើ​កំពុង​ដំណើរការ​រឿង​នេះ​ទៅ​តាម​នីតិវិធី​ច្បាប់​។
ទោះ​យ៉ាង​ណា​លោក​ លៀង សេង ​ប្រធាន​មន្ទីរ​កសិកម្ម​ខេត្ត​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា មាន​តែ​គ្រឿងចក្រ​ ១ ​គ្រឿង​ប៉ុណ្ណោះ​ត្រូវ​បាន​រឹបអូស​ទៅ​ទុក​នៅ​មន្ទីរ​កសិកម្ម​ខេត្ត​តែ​មនុស្ស​បាន​រត់​បាត់​អស់​ហើយ​។
លោក​បញ្ជាក់​ថា​៖ «​គេ​រត់ចោល​គ្រឿងចក្រ​អស់​ហើយ​។ ​យើង​កំពុង​ស្រាវជ្រាវ​រក​ម្ចាស់​គ្រឿងចក្រ និង​ម្ចាស់​ដី​។ គេ​កំពុង​តែ​កសាង​សំណុំ​រឿង​»​។
លោក​ ហូ សំអុល ​អ្នក​សម្រប​សម្រួល​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អាដហុក​បាន​យល់​ឃើញ​ថា​ប្រសិន​បើ​មាន​ការ​ដោះលែង​អ្នក​ពាក់ព័ន្ធ​នោះ​វា​ជា​ភាព​មិន​ប្រក្រតី និង​បង្ហាញ​ពី​ការ​ខ្វះ​ចន្លោះ​នៃ​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់ ដែល​ទាមទារ​ឲ្យ​មាន​ការ​ស៊ើបអង្កេត​ដ៏ច្បាស់លាស់​មួយ​ពី​ថ្នាក់​លើ​។
លោក​ថា​៖ «​រឿង​ដឹក​ឈើ​ជាដើម​គឺ​ភាគច្រើន​ឃាត់​បាន​តែ​វត្ថុតាង​ទេ​។ ដោយឡែក​ឧក្រិដ្ឋជន អ្នក​បើកបរ​ហ្នឹង​មិន​សូវ​ចាប់​បាន​ប៉ុន្មាន​ទេ​។ នេះ​ជា​ហេតុ​មួយ​ធ្វើឲ្យ​ជន​ខិលខូច​មិន​សូវ​ខ្លាច និង​ធ្វើឲ្យ​ច្បាប់​ទន់ជ្រាយ​»​។
លោក​ សំអុល ក៏​បាន​អំពាវនាវ​ឲ្យ​អាជ្ញាធរ​ជួយ​អន្តរាគមន៍​ដល់​លោក អ៊ុក ម៉ៅ ​ផង​ដែរ​ដើម្បី​ជា​ការ​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ដល់​គាត់​ដែល​តែង​ការពារ​ព្រៃឈើ​ទៅ​​តាម​អនុសាសន៍​របស់​រដ្ឋាភិបាល​។ ប៉ុន្តែ​បើ​គ្មាន​ការ​ជួយ​អន្តរាគមន៍​ទេ​នោះ​វា​គឺ​ជា​ការ​បំបាក់​ទឹកចិត្ត​ចំពោះ​លោក អ៊ុក ម៉ៅ ទៅ​វិញ​។
លោក​ថា​ការ​គំរាម​សម្លាប់​នោះ​គឺជា​ការ​ប្រមាថ​អាយុជីវិត​ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ​ដែល​ជា​ទោស​ព្រហ្មទណ្ឌ​៕

Source link

យុវជន​២​នាក់​ដែល​បង្ហោះ​ព័ត៌មាន​មិន​ពិត​រឿង​យន្តហោះ​ធ្លាក់​ត្រូវ​បាន​ដោះលែង

អាកាសយានដ្ឋាន​អន្តរជាតិ​ខេត្ត​សៀមរាប​ មើល​ពី​មុខចំ​។ រូបថតឯកសារ  RFA/Hang Savyouth

ដោយ ហង្ស សាវយុត RFA 2017-07-23

ប៉ូលិស​នៃ​ការិយាល័យ​សន្តិសុខ​ផ្ទៃក្នុង​របស់​ស្នងការដ្ឋាន​នគរបាល​ខេត្ត​សៀមរាប យល់​ថា យុវជន​ម្នាក់ និង​យុវនារី​ម្នាក់​ជា​ម្ចាស់​គណនី​ហ្វេសប៊ុក (Facebook) ដែល​បាន​បង្ហោះ​ព័ត៌មាន​មិន​ពិត​ជុំវិញ​រឿង​យន្តហោះ​ចុះ​ចត​ធ្លាក់​ផ្លូវ​នោះ គឺ​មិន​មាន​កំហុស​អ្វី​ធំដុំ​គួរ​ឲ្យ​មាន​ទោស​ទេ។

បន្ទាប់​ពី​ប៉ូលិស​បាន​ឃាត់​ខ្លួន​យុវជន​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​អ្នក​ទាំង​ពីរ​មក​សាកសួរ​រយៈពេល​ជិត ២០​ម៉ោង​មក គឺ​ប៉ូលិស​បាន​អប់រំ ព្រម​ទាំង​ធ្វើ​កិច្ចសន្យា​ឲ្យ​ម្ចាស់​គណនី​ហ្វេសប៊ុក​ទាំងនោះ​ឈប់​បង្ហោះ​ព័ត៌មាន​មិន​ពិត ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​សន្តិសុខ​សង្គម​តទៅទៀត​ប៉ុណ្ណោះ។

ប៉ូលិស​ការិយាល័យ​សន្តិសុខ​ផ្ទៃក្នុង​នៃ​ស្នងការដ្ឋាន​នគរបាល​ខេត្ត​សៀមរាប បាន​សម្រេច​ដោះលែង​យុវជន​ម្នាក់​ឈ្មោះ ផាវ សុជុំ ជា​បុគ្គលិក​បម្រើ​ការ​លើ​យន្តហោះ​នៃ​ក្រុមហ៊ុន​ស្កាយ​អង្គរ អែរឡាញ (Sky Angkor Airline) វិញ​ហើយ កាល​ពី​វេលា​ម៉ោង​ជាង ១​រសៀល​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ទី​២៣ ខែ​កក្កដា។

ប្រធាន​ការិយាល័យ​សន្តិសុខ​ផ្ទៃក្នុង​នៃ​ស្នងការដ្ឋាន​នគរបាល​ខេត្ត​សៀមរាប គឺ​លោក ភឹង សម្បត្តិ។ លោក​មាន​ប្រសាសន៍​នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ទី​២៣ ខែ​កក្កដា ថា ក្រោយ​ពី​សាកសួរ​យុវជន​ឈ្មោះ ផាវ សុជុំ អាយុ ២៣​ឆ្នាំ មាន​ទីលំនៅ​ភូមិ​កំពង់ត្រយ៉ង ស្រុក​ពួក អស់​រយៈពេល​ជិត ២០​ម៉ោង​មក​ឃើញ​ថា ឈ្មោះ​នោះ​គឺ​ជា​ម្ចាស់​គណនី​បណ្ដាញ​សង្គម​ហ្វេសប៊ុក​ដែល​បាន​បង្ហោះ​ព័ត៌មាន​មិន​ពិត ជុំវិញ​រឿង​ដែល​ថា​មាន​យន្តហោះ​ចុះ​ចត​ធ្លាក់​ផ្លូវ​នៅ​ខេត្ត​សៀមរាប ដោយ​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ការ​ភ្ញាក់​ផ្អើល​ជា​សាធារណៈ​នោះ​មែន។

ទោះ​យ៉ាង​ណា លោក ភឹង សម្បត្តិ យល់​ថា យុវជន​នោះ​មិន​មាន​កំហុស​អ្វី​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដែល​អាច​ឈាន​ទៅ​ដល់​ការ​បញ្ជូន​ខ្លួន​ទៅ​កាន់​តុលាការ​ឡើយ។ ប៉ូលិស​បាន​ទទួល​បញ្ជា​ពី​ថ្នាក់​លើ​ឲ្យ​ធ្វើ​ការ​អប់រំ​យុវជន​នោះ ព្រម​ទាំង​ធ្វើ​កិច្ចសន្យា​ឲ្យ​បញ្ឈប់​រាល់​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​មិន​ពិត ជា​ហេតុ​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​សន្តិសុខ​សង្គម​ប៉ុណ្ណោះ រួច​ហើយ​ត្រូវ​ដោះលែង​ឲ្យ​វិល​ទៅ​លំនៅឋាន​វិញ៖ «បន្ទាប់​ពី​យើង​សាកសួរ ទាំង​អ្នក​បង្ហោះ ទាំង​អ្នក​ដែល​យើង​អញ្ជើញ​មក​សាកសួរ​បំភ្លឺ​បន្ថែម​ហ្នឹង ឃើញ​ថា​ការ​បង្ហោះ​ព័ត៌មាន​តាម​បណ្ដាញ​សង្គម​នោះ​មិន​មាន​កំហុស​អ្វី​ធ្ងន់ធ្ងរ​ទេ»។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា មន្ត្រី​ប៉ូលិស​អះអាង​ថា គេ​នឹង​មិន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ម្ចាស់​គណនី​ហ្វេសប៊ុក​ខ្លះ​ទៀត​ដែល​បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​បន្ត​ជុំវិញ​ព័ត៌មាន​រឿង​ធ្លាក់​យន្តហោះ​នោះ​រួច​ខ្លួន​ឡើយ គឺ​សមត្ថកិច្ច​នឹង​បន្ត​តាម​រក​អ្នក​ផ្សេងៗ​ទៀត​មក​ធ្វើ​កិច្ចសន្យា​ឲ្យ​បញ្ឈប់​ការ​ផ្សាយ​រឿង​មិន​ពិត​នោះ​ដូច​គ្នា​ដែរ។

កាល​ពី​ម៉ោង ៥ និង ៣០​នាទី ល្ងាច​ថ្ងៃ​ទី​២២ ខែ​កក្កដា ប៉ូលិស​នៃ​ស្នងការដ្ឋាន​នគរបាល​ខេត្ត​សៀមរាប បាន​ចាប់​ខ្លួន​យុវជន​ឈ្មោះ ផាវ សុជុំ ជា​អ្នក​បម្រើ​លើ​យន្តហោះ​របស់​ក្រុមហ៊ុន ស្កាយ អង្គរ អែរឡាញ (Sky Angkor Airline) បន្ទាប់​ពី​គណនី​បណ្ដាញ​សង្គម​របស់​គាត់ បាន​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​មិន​ពិត​អំពី​រឿង​ថា មាន​យន្តហោះ​មួយ​គ្រឿង​ចុះ​ចត​ធ្លាក់​ផ្លូវ​នៅ​ខេត្ត​សៀមរាប ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ការ​ជ្រួល​ច្របល់។ បន្ទាប់​គ្នា​នេះ ប៉ូលិស​ក៏​បាន​នាំ​ខ្លួន​កញ្ញា​ម្នាក់​ទៀត​ឈ្មោះ ពន្លឺ សោភា អាយុ ២១​ឆ្នាំ នៅ​ភូមិ​បន្ទាយចាស់ សង្កាត់​ស្លក្រាម ជា​បុគ្គលិក​បម្រើ​នៅ​លើ​យន្តហោះ​ក្នុង​ក្រុមហ៊ុន​ជាមួយ​គ្នា ដែល​ជា​ម្ចាស់​គណនី​បណ្ដាញ​សង្គម​ហ្វេសប៊ុក​បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​ដូច​គ្នា មក​សាកសួរ​ដែរ ប៉ុន្តែ​បាន​ឲ្យ​វិល​ត្រឡប់​ទៅ​ផ្ទះ​វិញ ដោយសារ​តែ​នាង​គ្មាន​កំហុស។

កាល​ពី​ល្ងាច​ថ្ងៃ​ទី​២២ ខែ​កក្កដា ប្រធាន​អាកាសចរណ៍​ស៊ីវិល​ប្រចាំ​ព្រលាន​យន្តហោះ​អន្តរជាតិ​ខេត្ត​សៀមរាប លោក ប៊ុន រដ្ឋា មាន​ប្រតិកម្ម​យ៉ាង​ខ្លាំង​ចំពោះ​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​មិន​ពិត​នៅ​តាម​បណ្ដាញ​សង្គម ជុំវិញ​រឿង​យន្តហោះ​ធ្លាក់​នៅ​ខេត្ត​សៀមរាប នោះ។ លោក ប៊ុន រដ្ឋា បាន​ចាត់​ទុក​ការ​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​មិន​ពិត​ជុំវិញ​រឿង​យន្តហោះ​ធ្លាក់​នៅ​ខេត្ត​សៀមរាប នោះ គឺ​ជា​អំពើ​វិទ្ធង្សនា​ទៅ​លើ​អាកាសចរណ៍​ស៊ីវិល​កម្ពុជា៖ «អា​ហ្នឹង​បើ​យោង​ទៅ​លើ​ច្បាប់​អាកាសចរណ៍​ស៊ីវិល គឺ​អ្នក​ដែល​ធ្វើ​វិទ្ធង្សនា​ទៅ​លើ​វិស័យ​អាកាសចរណ៍ ត្រូវ​មាន​ទោស»។

ចំណែក​យុវជន ផាវ សុជុំ មាន​ប្រសាសន៍​ថា រូប​គាត់​ពិត​ជា​បាន​ចែក​ផ្សាយ​បន្ត​នូវ​រូបភាព​យន្តហោះ ១​គ្រឿង ដែល​បាន​ធ្លាក់​នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី ទៅ​តាម​បណ្ដាញ​សង្គម​ហ្វេសប៊ុក ព្រម​ទាំង​អធិប្បាយ​ហេតុការណ៍​នោះ​ថា កើត​ឡើង​នៅ​ព្រលាន​យន្តហោះ​អន្តរជាតិ​ខេត្ត​សៀមរាប មែន។ យុវជន​ដដែល​បញ្ជាក់​ថា មូលហេតុ​ដែល​គាត់​ចែក​រំលែក​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​តាម​បណ្ដាញ​សង្គម ហើយ​អធិប្បាយ​ច្រឡំ​ថា​ជា​ហេតុការណ៍​ធ្លាក់​យន្តហោះ​នៅ​ខេត្ត​សៀមរាប នោះ ដោយសារ​តែ​រូប​គាត់​កំពុង​បើក​ឡាន ពេល​ឃើញ​រូប​យន្តហោះ​ធ្លាក់​នៅ​ក្នុង​ហ្វេសប៊ុក ហើយ​មិន​បាន​អាន​អត្ថបទ​ឲ្យ​ច្បាស់លាស់ ក៏​យល់​ថា​ទេសភាព​កន្លែង​យន្តហោះ​ធ្លាក់​នោះ​ដូចជា​នៅ​ខេត្ត​សៀមរាប ក៏​អធិប្បាយ​ខុស​តែ​ម្ដង។

លោក ផាវ សុជុំ មាន​ការ​សោកស្ដាយ​ដោយ​លោក​មិន​នឹក​ស្មាន​ថា ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​តាម​បណ្ដាញ​សង្គម​របស់​គាត់ ធ្វើ​ឲ្យ​មហាជន​ភ្ញាក់​ផ្អើល និង​ប៉ះពាល់​ដល់​សន្តិសុខ​សង្គម​ដូច្នេះ​ទេ៖ «ពេល​មួយ​ភ្លែត​បន្ទាប់​ពី​ខ្ញុំ Post ហើយ​បាន​ប្រហែល​ជា ១០​នាទី ឃើញ​ចំនួន​អ្នក Share ប្រហែល​ជាង ២.០០០​នាក់។ Page ស្ករ​ស្នេហ៍​ខ្ញុំ​មើល​ទៅ​ខ្ញុំ​ស្រឡាំងកាំង​តែ​ម្ដង»។

នេះ​ជា​លើក​ដំបូង​ហើយ​ដែល​ប៉ូលិស​ខេត្ត​សៀមរាប បាន​ចាប់​ខ្លួន​អ្នក​លេង​បណ្ដាញ​សង្គម​ពី​បទ​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​មិន​ពិត ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​សន្តិសុខ​សង្គម។

ក្លឹប​អ្នក​កាសែត​កម្ពុជា បាន​គាំទ្រ​ទៅ​លើ​ចំណាត់ការ​ប៉ូលិស​ខេត្ត​សៀមរាប ដែល​ចាប់​ខ្លួន​អ្នក​លេង​បណ្ដាញ​សង្គម​ដោយ​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​មិន​ពិត​នេះ។

ប្រធាន​ក្លឹប​អ្នក​កាសែត​កម្ពុជា លោក ប៉ែន បូណា សម្គាល់​ឃើញ​ថា បច្ចុប្បន្ន​មាន​ពលរដ្ឋ​មួយ​ចំនួន​ដែល​ជា​ម្ចាស់​គណនី​បណ្ដាញ​សង្គម បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​មិន​ពិត​ជាច្រើន ធ្វើ​ឲ្យ​សង្គម​ចាប់​ផ្ដើម​ពុល មិន​ដឹង​ថា​អ្វី​ជា​រឿង​ពិត និង​អ្វី​មិន​ពិត​ទេ។ លោក ប៉ែន បូណា បញ្ជាក់​ថា រយៈពេល​ជាច្រើន​ខែ​ចុង​ក្រោយ​នេះ លោក​សម្គាល់​ឃើញ​ថា ម្ចាស់​ហ្វេសប៊ុក​ជាច្រើន​បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​មិន​ពិត​ច្រើន ធ្វើ​ឲ្យ​អារម្មណ៍​របស់​ពលរដ្ឋ​ជាច្រើន​វិលវល់ មិន​យល់​ដឹង​អំពី​បញ្ហា​សង្គម​ពិតប្រាកដ៖ «ព័ត៌មាន​ខ្លះ​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​គ្រោះថ្នាក់​ដល់​សណ្ដាប់ធ្នាប់​សង្គម​ផង។ អ៊ីចឹង​ខ្ញុំ​សូម​ឲ្យ​អ្នក​លេង​ហ្វេសប៊ុក​ទាំងអស់​សូម​ប្រយ័ត្ន​ទៅ​លើ​ការ​ប្រើប្រាស់​សេរីភាព​នៅ​តាម​បណ្ដាញ​សង្គម»។

បន្ថែម​លើ​នេះ ប្រធាន​ក្លឹប​អ្នក​កាសែត​កម្ពុជា ក៏​អំពាវនាវ​ដល់​អ្នក​កាសែត​អាជីព​ទាំងអស់​ដែល​កំពុង​ធ្វើ​ការ​ក្នុង​វិជ្ជាជីវៈ ក៏​ត្រូវ​ប្រុងប្រយ័ត្ន​នៅ​ពេល​ដែល​ឃើញ​ព័ត៌មាន​ណា​មួយ​ចែកចាយ​តាម​បណ្ដាញ​សង្គម​ហ្វេសប៊ុក បើ​មិន​ច្បាស់លាស់​ទេ គឺ​មិន​ត្រូវ​ចុច Like ឬ​ក៏ Share ទេ ប្រសិន​បើ​អ្នក​កាសែត​ខ្លួន​ឯង​មិន​បាន​ផ្ទៀងផ្ទាត់​ប្រភព​ឲ្យ​បាន​ច្បាស់លាស់​ទេ។

ចំពោះ​យុវជន​ដែល​បង្ហោះ​ព័ត៌មាន​មិន​ពិត​នៃ​រូប​យន្តហោះ​ធ្លាក់​នោះ ថ្វីត្បិតតែ​មិន​ទទួល​រង​ការ​ពិន័យ​ពី​អាជ្ញាធរ​របស់​រដ្ឋ ប៉ុន្តែ​គេ​នៅ​មិន​ប្រាកដ​ថា តើ​ក្រុមហ៊ុន​ដែល​រូប​គាត់​បម្រើ​ការ​នោះ មាន​ប្រតិកម្ម​យ៉ាង​ណា​ឡើយ​បន្ទាប់​ពី​ប៉ូលិស​ដោះលែង​ឲ្យ​វិល​ត្រឡប់​ទៅ​ផ្ទះ​វិញ​នោះ៕

Source link

អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ស្នើ​រដ្ឋាភិបាល​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ដល់​ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ឯករាជ្យ

និស្សិត​មហា​វិទ្យាល័យ​បុរាណវិទ្យា អង្គុយ​លក់​សៀវភៅ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​វប្បធម៌​ខ្មែរ ក្នុង​ពេល​បើក​សម្ពោធ​អង្គការ “យសោធរ” កាល​ពី​អំឡុង​ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០១៣។ RFA/Sochivy

ដោយ សូត សុខប្រាថ្នា RFA 2017-07-23

អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​អំពី​ប្រវត្តិសាស្ត្រ វប្បធម៌ និង​អរិយធម៌​ខ្មែរ លើក​ឡើង​ថា ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ឯករាជ្យ​មាន​បញ្ហា​ប្រឈម​មួយ​ចំនួន ដូចជា​ខ្វះ​ការ​លើក​ទឹក​ចិត្ត ខ្វះ​ថវិកា​ចំពោះ​ការងារ​ស្រាវជ្រាវ ជាដើម។ ពួក​គាត់​យល់​ថា ប្រសិន​បើ​គ្មាន​ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ដល់​ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ឯករាជ្យ​ទេ ការ​បោះ​ជំហាន​លើ​វិស័យ​ស្រាវជ្រាវ​របស់​ខ្មែរ នឹង​មិន​អាច​ទៅ​មុខ​បាន​ដោយ​ប្រសើរ​ឡើយ បើ​ទោះ​បី​កម្ពុជា មាន​ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​វ័យ​ក្មេង​ប្រកប​ដោយ​សក្ដានុពល​យ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ។

អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​អំពី​ប្រវត្តិសាស្ត្រ វប្បធម៌ និង​អរិយធម៌​ខ្មែរ ព្រម​ទាំង​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ការ​អភិវឌ្ឍ​សង្គម ស្នើ​ឲ្យ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​គិតគូរ​ដល់​ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ឯករាជ្យ ទាំង​កិច្ចការ​ស្រាវជ្រាវ និង​ជីវភាព​រស់នៅ​របស់​ពួក​គេ​ឲ្យ​បាន​ប្រសើរ ដើម្បី​ជា​ប្រយោជន៍​រួម​ចំណែក​ដល់​សង្គម​ជាតិ។

សាស្ត្រាចារ្យ​ផ្នែក​សិលាចារឹក​សាស្ត្រ និង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរ និង​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទ​ភ្នំពេញ លោក វង់ សុធារ៉ា មាន​ប្រសាសន៍​ថា អាច​ដោយសារ​តែ​ប្រទេស​កម្ពុជា ទើប​ងើប​ផុត​ពី​សង្គ្រាម ទើប​បាន​ការងារ​ស្រាវជ្រាវ​នៅ​មិន​ទាន់​មាន​អ្នក​ផ្តល់​តម្លៃ ឬ​លើក​ទឹក​ចិត្ត។ បន្ថែម​ពី​នេះ កន្លង​ទៅ ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ​នៅ​មិន​ទាន់​មាន​កញ្ចប់​ថវិកា​ណា​មួយ​ច្បាស់លាស់​សម្រាប់​បោះ​ទុន​ទៅ​លើ​ការងារ​ស្រាវជ្រាវ និង​ជីវិត​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ឯករាជ្យ​ទេ។

លោក​បញ្ជាក់​ថា ទើប​តែ​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៧ ខាង​ក្រសួង​អប់រំ បាន​ផ្តល់​កញ្ចប់​ថវិកា​មួយ​ចំនួន​ដល់​សាកលវិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទ​ភ្នំពេញ លើ​គម្រោង​ស្រាវជ្រាវ​ផ្សេងៗ ហើយ​សាស្ត្រាចារ្យ​មួយ​ចំនួន​ក៏​បាន​សរសេរ​គម្រោង​ស្នើសុំ​ថវិកា​ទាំងនោះ​សម្រាប់​ការងារ​ស្រាវជ្រាវ​របស់​ខ្លួន។ សាស្ត្រាចារ្យ​ដដែល​មើល​ឃើញ​ថា ជា​ជំហាន​ចាប់​ផ្ដើម​មួយ​គួរ​ឲ្យ​មាន​ក្តី​សង្ឃឹម​ទៅ​ថ្ងៃ​អនាគត៖ «ប៉ុន្តែ​យើង​ត្រូវ​ចងចាំ​ថា ផល​ប្រយោជន៍​ជា​លុយកាក់​ដែល​បាន​មក​ពី​ការ​ស្រាវជ្រាវ មិន​អាច​យក​ទៅ​ចិញ្ចឹម​ជីវិត​ឲ្យ​រស់នៅ​បាន​ស្រួល​ទេ។ អា​ហ្នឹង​ជា​រឿង​ពិត នៅ​ស្រុក​ណា​ក៏ដោយ»។

ទាក់ទង​ការងារ និង​ជីវិត​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​នេះ​ដែរ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៩ មិថុនា អ្នក​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ និង​ជា​អ្នក​និពន្ធ​សៀវភៅ​ជាច្រើន​ស្ដីពី​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ប្រទេស​កម្ពុជា ជនជាតិ​អាមេរិកាំង​ម្នាក់ គឺ​លោក​បណ្ឌិត ម៉ៃឃើល វិកឃើរី (Michael Vickery) បាន​ទទួល​មរណភាព​ដោយ​រោគាពាធ​ក្នុង​ជន្មាយុ​ជាង ៨០​ឆ្នាំ​នៅ​ស្រុក​ឯកភ្នំ ខេត្ត​បាត់ដំបង នៅ​ផ្ទះ​អតីត​ប្អូន​ថ្លៃ​របស់​លោក។ ជីវិត​ចុង​ក្រោយ​របស់​លោក គឺ​គ្មាន​អ្វី​ទាល់​តែ​សោះ ក្រៅ​តែ​ពី​ស្នាដៃ​ស្រាវជ្រាវ​ជាច្រើន​ដែល​បាន​បន្សល់​ទុក​ដល់​កូន​ខ្មែរ​ជំនាន់​ក្រោយ។

ប្រហែល​ដោយសារ​ការ​មិន​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់ ឬ​មិន​ឲ្យ​តម្លៃ​ដល់​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​នេះ​ហើយ ទើប​ជីវិត​ចុង​ក្រោយ​របស់​លោក​បណ្ឌិត ម៉ៃឃើល វិកឃើរី ត្រូវ​រស់នៅ​តោកយ៉ាក សូម្បី​តែ​ពេល​ធ្វើ​ដំណើរ​ពី​ស្រុក​ថៃ មក​កាន់​ប្រទេស​កម្ពុជា ពីរ​ខែ​មុន​ពេល​លោក​ស្លាប់ គឺ​នៅ​ពេល​លោក​ចុះ​ពី​យន្តហោះ នៅ​សល់​លុយ​ប្រមាណ ១​ម៉ឺន​រៀល​ក្នុង​ខ្លួន​ប៉ុណ្ណោះ ហើយ​ត្រូវ​បាន​មន្ត្រី​អន្តោប្រវេសន៍​ឃាត់​លោក ព្រោះ​តែ​មិន​មាន​ប្រាក់​សម្រាប់​បង់​ថ្លៃ​វីសា (Visa)។

មិន​មែន​ជា​ជនជាតិ​ខ្មែរ ប៉ុន្តែ​ប្រាថ្នា​សុំ​ឲ្យ​ស្លាប់​នៅ​លើ​ទឹកដី​ខ្មែរ។ ជា​ជនជាតិ​អាមេរិកាំង ដែល​បាន​ចំណាយ​ពេល​ជាច្រើន​ឆ្នាំ​រស់នៅ និង​ស្រាវជ្រាវ​អំពី​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ ពិសេស​ប្រទេស​កម្ពុជា។ ស្នាដៃ​ទាំងនោះ សម្រាប់​ក្មេង​ជំនាន់​ក្រោយ បាន​ជា​គំនិត​សម្រាប់​គិត​ពិចារណា​លើ​ផ្នែក​ស្រាវជ្រាវ​របស់​ខ្លួន​បន្ថែម​ទៀត។ អត្ថបទ​របស់​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ជនជាតិ​អាមេរិកាំង​រូប​នេះ មិន​ត្រឹម​តែ​ជួយ​ជា​ប្រភព​សំខាន់​មួយ​សម្រាប់​ខ្មែរ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​ក៏​ជា​ប្រភព​សំខាន់​មួយ​ដែល​នាំ​ឲ្យ​បរទេស​ជាច្រើន​បាន​ស្គាល់​អំពី​វប្បធម៌ អរិយធម៌​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា តាម​រយៈ​ស្នាដៃ​របស់​លោក។ ការ​បាត់បង់​ជីវិត​របស់​លោក​បណ្ឌិត ម៉ៃឃើល វិកឃើរី ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ខ្មែរ​មួយ​ចំនួន​យល់​ថា ជា​ការ​បាត់បង់​ធនធាន​មនុស្ស​មួយ​ដ៏​សំខាន់។

លោក វង់ សុធារ៉ា បញ្ជាក់​ថា លក្ខណៈ​ពិសេស​របស់​លោក ម៉ៃឃើល វិកឃើរី គឺ​លោក​ចេះ​ភាសា​ខ្មែរ​យ៉ាង​ច្បាស់ ពិសេស​ចេះ​អាន​សិលាចារឹក​ខ្មែរ​តាំង​ពី​សម័យ​បុរាណ​រហូត​ដល់​សម័យ​ថ្មី​ទៀត​ផង។ លោក​ថា ស្នាដៃ​របស់​គាត់​ចំពោះ​ប្រទេស​កម្ពុជា ដូចជា​ការ​និពន្ធ​សៀវភៅ​ស្ដីពី​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរ​ក្រោយ​សម័យ​អង្គរ សៀវភៅ​និយាយ​អំពី​ប្រទេស​កម្ពុជា ចន្លោះ​ឆ្នាំ​១៩៧៥ ដល់​ឆ្នាំ​១៩៨២។ បន្ថែម​ពី​នេះ សៀវភៅ​និយាយ​អំពី​នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និង​សង្គម​មុន​សម័យ​អង្គរ សតវត្ស​ទី​៧ និង​ទី​៨ ព្រម​ទាំង​ស្នាដៃ​ជាច្រើន​ផ្សេង​ទៀត។

ប្រធាន​មូលនិធិ​កេរ​ដំណែល​ខ្មែរ បណ្ឌិត ចិន្ត ច័ន្ទរតនា បាន​លើក​ឡើង​នៅ​ក្នុង​បណ្ដាញ​សង្គម​ហ្វេសប៊ុក (Facebook) របស់​ខ្លួន​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៩ កក្កដា ថា​អ្វី​ដែល​ក្តី​កង្វល់​សម្រាប់​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ជាតិ​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន គឺ​ខ្វះ​ការ​លើក​ទឹក​ចិត្ត និង​ផ្តល់​តម្លៃ​ដល់​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ជាតិ ព្រម​ទាំង​ខ្វះ​ថវិកា​សម្រាប់​ការងារ​ស្រាវជ្រាវ​ផ្នែក​វប្បធម៌ និង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ។ មិន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ឯករាជ្យ​មិន​ត្រូវ​បាន​ផ្តល់​ឱកាស​ចូលរួម​ក្នុង​គម្រោង​ស្រាវជ្រាវ កង្វះ​មូលនិធិ​ជាតិ​ទ្រទ្រង់​ការ​ស្រាវជ្រាវ ម្យ៉ាង​ធនធាន​មនុស្ស​មិន​ត្រូវ​បាន​យក​មក​ប្រើប្រាស់​ឲ្យ​ចំ​គោលដៅ ជាដើម។

លោក​ស្នើ​ប្រមុខ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល និង​ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ មេត្តា​ពិនិត្យ​ចំណុច​ទាំងនេះ​ដើម្បី​លើក​ទឹក​ចិត្ត និង​ជំរុញ​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ជាតិ​ចូលរួម​ក្នុង​សកម្មភាព​របស់​ខ្លួន​ជា​ប្រយោជន៍​ដល់​សង្គម​ជាតិ។

ទាក់ទង​បញ្ហា​នេះ អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​អប់រំ យុវជន និង​កីឡា លោក រស់ សាលីន មាន​ប្រសាសន៍​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២២ កក្កដា ថា ការងារ​ស្រាវជ្រាវ​នៅ​ក្នុង​ក្របខ័ណ្ឌ​ក្រសួង​អប់រំ គឺ​មាន​កញ្ចប់​ថវិកា​សម្រាប់​ទ្រទ្រង់​ការ​ស្រាវជ្រាវ​ទាំងនោះ។ ចំណែក​ការ​ស្រាវជ្រាវ​លក្ខណៈ​ឯកជន ខាង​ក្រសួង​មិន​មាន​កញ្ចប់​ថវិកា​ផ្តល់​ជូន​ទេ ប៉ុន្តែ​ក្រសួង​ចូលរួម​លើក​ទឹក​ចិត្ត​តាម​រយៈ​រៀបចំ​កម្មវិធី​ផ្សេងៗ ដូចជា​តាំង​ពិព័រណ៍​សៀវភៅ ឬ​បង្កើត​ជា​ទិវា​អំណាន ដើម្បី​រក​ទីផ្សារ​សម្រាប់​ពួក​គាត់។ លើស​ពី​នេះ បើក​ទូលាយ​ដល់​ពួក​គេ​អាច​ស្វែងរក​ស្ថាប័ន​ដៃគូ​ដើម្បី​ឧបត្ថម្ភ​ដល់​ការងារ​របស់​ខ្លួន។ មួយ​បែប​ទៀត ក្រសួង​បើក​ទូលាយ​ដល់​ការ​បង្ហាញ​ស្នាដៃ​ស្រាវជ្រាវ​របស់​ពួក​គេ​ទៅ​កាន់​សាធារណជន ជាដើម៖ «អ៊ីចឹង​ទេ​ជា​ការ​បើក​ទូលាយ​ដល់​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ទាំងឡាយ​មាន​ឱកាស​បញ្ចេញ​ស្នាដៃ បញ្ចេញ​ជា​ផលិតផល មាន​ន័យ​ថា​បញ្ចេញ​សៀវភៅ​ជា​អត្ថបទ​ដែល​គាត់​ស្រាវជ្រាវ​បាន»។

អ្នក​ឃ្លាំ​មើល​ការ​អភិវឌ្ឍ​សង្គម លោក​បណ្ឌិត មាស នី កត់​សម្គាល់​ថា អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​មាន​ពីរ​ប្រភេទ។ ប្រភេទ​ទី​មួយ គឺ​ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ឯករាជ្យ​ដែល​អាច​ផ្តល់​ព័ត៌មាន​យុត្តិធម៌​គ្មាន​ភាព​លម្អៀង និង​ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ដែល​ផ្តល់​ព័ត៌មាន​សម្រាប់​អ្នក​នយោបាយ​ណា​មួយ។ លោក​ថា ប្រសិន​បើ​ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​សម្រាប់​អ្នក​នយោបាយ គឺ​គេ​មិន​ខ្វះ​ទេ​ថវិកា​សម្រាប់​ធ្វើ​ការងារ​របស់​ខ្លួន ប៉ុន្តែ​សម្រាប់​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ឯករាជ្យ​វិញ វាសនា​របស់​គាត់​ចុង​ក្រោយ​ក៏​មិន​ខុស​ពី​លោក​បណ្ឌិត ម៉ៃឃើល វិកឃើរី ដែរ។ ម្យ៉ាង ទទួល​ការ​រើសអើង​ពី​អ្នក​នយោបាយ និង​ត្រូវ​លាប​ពណ៌​ថែម​ទៀត​ផង៖ «អ៊ីចឹង​ការ​ខ្វះខាត​លើ​ការ​គាំទ្រ​ដល់​ការ​ស្រាវជ្រាវ​មួយ ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រព័ន្ធ​គ្រប់គ្រង​ហ្នឹង​ទទួល​ព័ត៌មាន​អត់​ពិត»។

បណ្ឌិត មាស នី យល់​ថា ដើម្បី​ចូលរួម​ចំណែក​ដល់​ការ​អភិវឌ្ឍ​ជាតិ​ពិតប្រាកដ គប្បី​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ដល់​ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ឯករាជ្យ ហើយ​ផែនការ​អភិវឌ្ឍន៍​ត្រូវ​ប្រើ​របាយការណ៍​ស្រាវជ្រាវ​ជាក់លាក់ ជាជាង​ប្រើ​របាយការណ៍​តាម​ខ្សែ​បណ្តោយ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ការងារ​អភិវឌ្ឍន៍​ជាតិ​មិន​មាន​ប្រសិទ្ធភាព៕

Source link

PM gives extra $50,000 for Kem Ley stupa

Fresh News CEO Lim Cheavutha (in suit) gives money to the late political analyst Kem Ley’s mother that was donated by Prime Minister Hun Sen to pay for a stupa to honour the slain government critic. Fresh News

Touch Sokha, The Phnom Penh Post
Mon, 24 July 2017

Prime Minister Hun Sen over the weekend donated a further $50,000 to the family of slain political commentator Kem Ley through Fresh News CEO Lim Cheavutha, according to the government-aligned news outlet, with the money going toward a memorial stupa.

Cheavutha last week delivered $10,000 on behalf of Hun Sen – who has sued multiple people, including former opposition leader Sam Rainsy, for saying he was behind the July 2016 murder – to cover funeral costs, and on Saturday gave $50,000 toward the stupa.

Kem Ley’s brother, Kem Rithisith, confirmed the donation by telephone yesterday. After accepting the donation on Saturday, he had told Fresh News the family of the slain analyst would not accept criticism from the public about their choice to accept the money.

“I appeal to the public to please not smear us. Samdech [Hun Sen] contributing to building Kem Ley’s stupa is to his merit – so please do not smear us. Our family takes the money for the ceremony and the stupa, not to favour any party,” Rithisith told the outlet.

“Please don’t attack us and say we are using the ceremony for business,” he said. “All of you are not in our family, so you do not understand the difficulties. If anyone wonders about the expenses of the anniversary ceremony, please come ask and we will explain.”

Sao Kosal, an official at housing rights group Sahmakum Teang Tnaut and member of the stupa construction committee, said the building would be done in a style mixing elements of the Phnom Chisor and Preah Vihear temples. It will be 5.2 by 9.5 metres at the base and 16 metres high, Kosal said, and will cost $170,000 in total, with the family hoping to raise more money.

Source link