KiMEDIA

ជីវប្រវត្តិ​សង្ខេបរបស់​​លោក សុខ អាន

ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី សុខ អាន ថ្លែង​ក្នុង​ពិធី​បុណ្យ​ទន្លេ​នា​ខេត្ត​ក្រចេះ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៥ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០១៥។ RFA/Brach Chev

ដោយ រាជ វិញ្ញូ RFA 2017-03-17

លោក សុខ អាន មាន​តួនាទី​ជា​ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រី​ទទួល​បន្ទុក​ទីស្ដីការ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី ហើយ​លោក​បំពេញ​តួនាទី​មួយ​នេះ​អស់​រយៈពេល​ជិត ២០​ឆ្នាំ។ ស្រប​គ្នា​នេះ​ លោក​មាន​តួនាទី​ជា​ច្រើន​ផ្សេង​ទៀត រហូត​ដល់​ជីវិត​ចុង​ក្រោយ។ មុខ​ពេល​លោក​ស្លាប់​ពីរ​ថ្ងៃ ព្រះមហាក្សត្រ​បាន​ប្រោស​ប្រទាន​គោរមងារ​ដល់​លោក សុខ អាន ជា​សម្ដេច​វិបុល​បញ្ញា ដោយសារ​លោក​មាន​ស្នាដៃ​ចូលរួម​កសាង​សន្តិភាព និង​ស្ថិរភាព​នៅ​ក្នុង​សង្គម។ រដ្ឋាភិបាល​បាន​ប្រកាស​ថា លោក សុខ អាន បាន​ទទួល​មរណភាព​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៥ ខែ​មីនា និង​បាន​បញ្ជូន​ត្រឡប់​ពី​ប្រទេស​ចិន មក​កម្ពុជា​វិញ ដើម្បី​រៀបចំ​ពិធី​បុណ្យ​សព​តាម​ទំនៀមទម្លាប់​ខ្មែរ។

លោក សុខ អាន ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា គឺ​ជា​មន្ត្រី​ជិតស្និទ្ធ ឬ​ជា​មន្ត្រី​ដៃ​ស្ដាំ​របស់​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។ កាល​ពី​អំឡុង​ទសវត្សរ៍​ទី​៨០ លោក សុខ អាន ដែល​ចេះ​ភាសា​អង់គ្លេស បារាំង និង​ភាសា​វៀតណាម យ៉ាង​ស្ទាត់​ជំនាញ ត្រូវ​បាន​លោក ហ៊ុន សែន កាល​ពី​ធ្វើ​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស ជ្រើសតាំង​ឱ្យ​ធ្វើ​ជា​លេខា​ផ្ទាល់ខ្លួន​របស់​លោក។ ក្រោយ​មក លោក ហ៊ុន សែន បាន​ក្លាយ​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៨៥ និង​ជា​មនុស្ស​ទី​១ ដ៏​មាន​ឥទ្ធិពល​បំផុត​នៅ​កម្ពុជា។

លោក សុខ អាន ដែល​ជា​បញ្ញវន្ត​ឆ្លង​កាត់​ការ​បណ្ដុះបណ្ដាល​ដ៏​ច្រើន​ផង​នោះ និង​ធ្លាប់​ជួយ​ជ្រោមជ្រែង​កិច្ចការ​ឱ្យ​លោក ហ៊ុន សែន រាប់​មិន​អស់ ក៏​មាន​តួនាទី​ខ្ពង់ខ្ពស់​ជា​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​ជួរ​រដ្ឋាភិបាល​របស់​លោក ហ៊ុន សែន តាម​លំដាប់លំដោយ រហូត​ជា​ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រី​ទទួល​បន្ទុក​ទីស្ដីការ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​នៅ​ពេល​បច្ចុប្បន្ន។ ប៉ុន្តែ​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ខែ​ចុង​ក្រោយ​នេះ លោក សុខ អាន មិន​បាន​លេច​មុខ​ជា​សាធារណៈ ឬ​ក៏​អម​ដំណើរ​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ទៅ​ណា​មក​ណា​ដូច​សព្វដង​នោះ​ទេ លុះ​មក​ដល់​ដើម​ខែ​មីនា ទើប​លេច​ដំណឹង​ថា លោក​កំពុង​សម្រាក​ព្យាបាល​ជំងឺ​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស រហូត​ដល់​ថ្ងៃ​ទី​១៥ ខែ​មីនា ទើប​គេ​ប្រកាស​ឱ្យ​ដឹង​ថា លោក​ទទួល​មរណភាព។

លោក សុខ អាន កើត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៦ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​១៩៥០ និង​ជា​អ្នក​ស្រុក​ខេត្ត​តាកែវ ស្ថិត​ក្នុង​ភូមិ​កំពង់ ឃុំ​ព្រះបាទជាន់ជុំ ស្រុក​គីរីវង់។ លុះដល់​ដល់​វ័យ​ជំទង់ លោក សុខ អាន គឺ​ជា​ក្មេង​ប្រុស​បញ្ចប់​ថ្នាក់​មធ្យមសិក្សា​ទុតិយភូមិ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៦៧។

​មក​ដល់​អំឡុង​ឆ្នាំ​១៩៧២ លោក សុខ អាន បាន​ទទួល​សញ្ញាប័ត្រ​ជា​បន្តបន្ទាប់ ដូចជា​ផ្នែក​ការទូត​ជាន់​ខ្ពស់​ផ្នែក​ភូមិវិទ្យា ប្រវត្តិវិទ្យា សង្គមវិទ្យា នៅ​សាកល​វិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទ​ភ្នំពេញ ហើយ​ពី​ឆ្នាំ​១៩៧៣ ដល់​ឆ្នាំ​១៩៧៥ លោក​បាន​ចូលរួម​កម្មវិធី​បណ្ដុះបណ្ដាល​ផ្នែក​ការទូត​ជាន់​ខ្ពស់។ ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បទពិសោធន៍​ការងារ​របស់​លោក សុខ អាន ដែល​ដកស្រង់​ពី​គេហទំព័រ​ទីស្ដីការ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​បាន​ឱ្យ​ដឹង​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៥ ខែ​មីនា ថា នៅ​ឆ្នាំ​១៩៦៨ ដល់​ឆ្នាំ​១៩៧២ លោក សុខ អាន បាន​ធ្វើ​ជា​សាស្ត្រាចារ្យ​នៃ​ក្រសួង​អប់រំ​ជាតិ នៅ​ខេត្ត​តាកែវ ជា​នាយក​អនុវិទ្យាល័យ​ព្រះបាទ​ជាន់​ជុំ​ខេត្ត​តាកែវ និង​ជា​សាស្ត្រាចារ្យ​ទុតិយភូមិ​នៅ​ខេត្ត​សៀមរាប។ ពី​ឆ្នាំ​១៩៨១ ដល់​ឆ្នាំ​១៩៨៨ លោក​បាន​ធ្វើ​ជា​ប្រធាន​មន្ទីរ​នៃ​ក្រសួង​ការបរទេស និង​ជា​លេខា​ផ្ទាល់​លោក ហ៊ុន សែន ជា​អគ្គលេខាធិការ​នៃ​គណៈកម្មាធិការ​សន្តិភាព​កម្ពុជា និង​ជា​អគ្គរាជទូត​កម្ពុជា ប្រចាំ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា។

ពី​ឆ្នាំ​១៩៨៨ ដល់​ឆ្នាំ​១៩៩១ លោក​ធ្វើ​ជា​អនុរដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការបរទេស និង​ជា​ប្រធាន​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ យូណេស្កូ (UNESCO) កម្ពុជា។ ពី​ឆ្នាំ​១៩៩១ ដល់​ឆ្នាំ​២០០៤ លោក​បាន​ធ្វើ​ជា​ប្រធាន​ខុទ្ទកាល័យ​មជ្ឈិមបក្ស​របស់​កាន់​អំណាច អនុរដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ និង​ជា​អគ្គលេខាធិការ​នៃ​គណៈកម្មាធិការ​នៃ​ក្រុមប្រឹក្សា​ជាតិ​ជាន់​ខ្ពស់ (SNC) ជា​សហ​រដ្ឋមន្ត្រី​ទទួល​បន្ទុក​ទីស្ដីការ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី។ ពី​ឆ្នាំ​១៩៩៣ មក​ដល់​ឆ្នាំ​២០១៧ ជា​សមាជិក​រដ្ឋសភា​មណ្ឌល​តាកែវ ជា​ប្រធាន​អាជ្ញាធរ​ជាតិ​អប្សរា និង​ជា​ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រី​ទទួល​បន្ទុក​ទីស្ដីការ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី ហើយ​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១៣ លោក សុខ អាន បាន​ធ្វើ​ជា​ប្រធាន​មហា​សន្និបាត​សម័យ​ប្រជុំ​លើក​ទី​៣៧ នៃ​គណៈកម្មាធិការ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​ជាដើម។

ក្រៅ​ពី​មុខ​តំណែង​ដ៏​ច្រើន​ដែល​លោក​ធ្លាប់​កាន់ និង​កំពុង​កាន់​ទាំង​នេះ លោក សុខ អាន នៅ​មាន​តំណែង​ជា​ច្រើន​ផ្សេង​ទៀត ដូចជា​ប្រធាន​ក្រុមប្រឹក្សា​កំណែទម្រង់​រដ្ឋបាល ប្រធាន​អាជ្ញាធរ​ជាតិ​អប្សរា ប្រធាន​អាជ្ញាធរ​ជាតិ​ប្រេងកាត​កម្ពុជា ប្រធាន​អាជ្ញាធរ​ជាតិ​ដោះស្រាយ​ទំនាស់​ដីធ្លី ប្រធាន​គណៈកម្មាធិការ​ទទួល​ស្គាល់​គុណភាព​អប់រំ​នៃ​កម្ពុជា ប្រធាន​ក្រុមប្រឹក្សាភិបាល​រាជបណ្ឌិត្យសភា​វិជ្ជាជីវៈ​តុលាការ ប្រធាន​ក្រុម​ការងារ​ដើម្បី​កាត់​ទោស​ខ្មែរ​ក្រហម ព្រម​ទាំង​ក្រុមប្រឹក្សាភិបាល​សាលា​ភូមិន្ទ​រដ្ឋបាល​ជាដើម។

ការ​ក្ដោបក្ដាប់​តួនាទី​របស់​លោក សុខ អាន ទាំង​នេះ ក៏​រង​ការ​រិះគន់​ថា ជា​ការ​ប្រមូល​ផ្ដល់​អំណាច និង​មិន​ផ្ដល់​ឱកាស​ឱ្យ​អ្នក​ដទៃ។

អ្វី​ដែល​ជា​ស្នាដៃ​របស់​លោក សុខ អាន គឺ​លោក​បាន​ដើរ​តួនាទី​យ៉ាង​សំខាន់​ក្នុង​ការ​ចរចា​ជាមួយ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ដើម្បី​កៀរគរ​រក​ជំនួយ​ពី​បស្ចិមប្រទេស បង្កើត​តុលាការ​ខ្មែរ​ក្រហម និង​បាន​ឱ្យ​តុលាការ​នេះ​ដំណើរ​ការ​កាត់​ទោស​មេដឹកនាំ​ខ្មែរ​ក្រហម​ជា​បន្តបន្ទាប់ ចាប់​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០០៩ មក។ ក្រៅ​ពី​នេះ លោក សុខ អាន ក៏​បាន​ដើរ​តួនាទី​យ៉ាង​សំខាន់​ក្នុង​ការ​ស្នើ​ឱ្យ​ដាក់​បញ្ជូន​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​ក្នុង​បញ្ជី​សម្បត្តិ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​របស់​អង្គការ​យូណេស្កូ និង​បាន​ជួយ​ខ្នះខ្នែង​ប្ដឹង​តវ៉ា​រហូត​ទទួល​បាន​ជ័យជំនះ​លើ​សំណុំរឿង​ជម្លោះ​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ ពី​ប្រទេស​ថៃ នៅ​តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ (ICJ)។

ការ​បាត់បង់​លោក សុខ អាន ត្រូវ​បាន​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​ចាត់​ទុក​ថា គឺ​ជា​ការ​បាត់បង់​ដ៏​ធំធេង​របស់​ប្រទេស​ជាតិ។ ចំណែក​មន្ត្រី​ជំនាញ​ពិសេស​នៃ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ទទួល​បន្ទុក​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម លោក ដេវីដ សេហ្វើរ  (David Scheffer) បាន​ចាត់​ទុក​លោក សុខ អាន ថា ជា​តួអង្គ​ចរចា​ដ៏​គួរ​ឱ្យ​គោរព និង​ដ៏​សំខាន់ ក្នុង​ការ​ស្នើ​ឱ្យ​មាន​ការ​ស្វែង​រក​យុត្តិធម៌​ដល់​ជនរងគ្រោះ ដែល​បាន​ស្លាប់​ដោយសារ​របប​ខ្មែរ​ក្រហម។ លោក ដេវីដ សេហ្វើរ បន្ថែម​ថា បើ​គ្មាន​វត្តមាន​របស់​លោក សុខ អាន ប្រហែល​តុលាការ​កាត់​ក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម ក៏​មិន​អាច​លេច​រូបរាង​ដែរ។

បើ​និយាយ​អំពី​ជីវិត​អាពាហ៍ពិពាហ៍​វិញ លោក សុខ អាន បាន​រៀបការ​ជាមួយ​ក្រមុំ​ឈ្មោះ ថេង អាយអាន្នី ហើយ​បន្ទាប់​មក​អ្នក​ទាំង​ពីរ ប្រសូតិ​បុត្រ​ដំបូង​ជា​កូនស្រី​ឈ្មោះ សុខ សូម៉ា និង​កូន​ប្រុស​បន្ទាប់​ចំនួន ៤​នាក់​ទៀត ឈ្មោះ សុខ ពុទ្ធិវុធ សុខ សូកាន សុខ សូកេន និង សុខ សង្វារ។ ក្នុង​ចំណោម​កូនៗ​ទាំង​នេះ សុទ្ធតែ​ទទួល​បាន​តួនាទី​ខ្ពង់ខ្ពស់ និង​ជា​តំណាងរាស្ត្រ​វ័យ​ក្មេង​របស់​គណបក្ស​កាន់​អំណាច​ដែរ។

កូន​ប្រុស​ច្បង​របស់​លោក សុខ អាន គឺ​លោក សុខ ពុទ្ធិវុធ បាន​ទទួល​តួនាទី​ជា​ប្រធាន​សហព័ន្ធ​ស្រូវ​អង្ករ​កម្ពុជា និង​ត្រូវ​ជា​កូន​ប្រសា​របស់​លោក ហ៊ុន សែន។ កូន​ប្រុស​ទី​២ សុខ សូកេន មាន​តួនាទី​ជា​អនុរដ្ឋលេខាធិការ​ក្រសួង​ការបរទេស និង​ជា​កូនប្រសា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ឧស្សាហកម្ម និង​សិប្បកម្ម លោក ចម ប្រសិទ្ធ។ កូន​ប្រុស​ទី​៣ សុខ សូកាន តំណាងរាស្ត្រ​មណ្ឌល​តាកែវ និង​កូន​ប្រុស​ពៅ សុខ សង្វារ មាន​តួនាទី​ជា​អគ្គនាយក​រង​នៃ​អាជ្ញាធរ​ជាតិ​អប្សរា។

​សម្ដេច​វិបុល​បញ្ញា សុខ អាន ត្រូវ​បាន​រដ្ឋាភិបាល​ប្រកាស​ជា​ផ្លូវការ​ថា បាន​ទទួល​មរណភាព​នៅ​វេលា​ម៉ោង​ជាង ៦​ល្ងាច ថ្ងៃ​ទី​១៥ ខែ​មីនា ក្នុង​អាយុ ៦៦​ឆ្នាំ ដោយ​រោគាពាធ​នៅ​មន្ទីរពេទ្យ​ទីក្រុង​ប៉េកាំង ប្រទេស​ចិន។ ប៉ុន្តែ​ប្រភព​មួយ​ចំនួន​ឲ្យ​ដឹង​ថា លោក​បាន​ទទួល​មរណភាព​នៅ​ម៉ោង​ជាង ៩​ព្រឹក ថ្ងៃ​ច័ន្ទ ទី​១៣ ខែ​មីនា ក្រោយ​ពេល​ដែល​លោក​ត្រូវ​គេ​បញ្ជូន​មក​ពី​ប្រទេស​បារាំង ដល់​ប្រទេស​ចិន។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ នៅ​ពេល​នោះ មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​បដិសេធ​ថា​ជា​ព័ត៌មាន​មិន​ពិត។

ព្រះមហាក្សត្រ​ប្រោស​ព្រះរាជទាន​គោរមងារ​ជា “សម្ដេច​វិបុល​បញ្ញា សុខ អាន” កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៣ ខែ​មីនា។ ការ​គោរមងារ​នេះ ដោយសារ​លោក សុខ អាន បាន​ចូលរួម​ដឹក​នាំ​ប្រជាជាតិ​កម្ពុជា តាម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា ឆ្នាំ​១៩៩៣ កសាង​នូវ​សន្តិភាព​ជាតិ ឯកភាព​ជាតិ សេដ្ឋកិច្ច​ជាតិ ការ​អភិវឌ្ឍ​ជាតិ​លើ​គ្រប់​វិស័យ ការពារ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និង​មាន​ស្ថិរភាព សន្តិសុខ​សង្គម​បាន​ល្អ​ប្រសើរ៕

Source link

បក្ស​ប្រឆាំង​សម្រេច​លុប​ពាក្យ​ស្លោក "ដក​មេ​ឃុំ​បម្រើ​បក្ស​ដាក់​មេ​ឃុំ​បម្រើ​រាស្ត្រ"

តំណាងរាស្ត្រ​​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ លោក សុន ឆ័យ ថ្លែង​ទៅ​កាន់​ក្រុម​អ្នក​កាសែត​នៅ​ខាង​មុខ​ពន្ធនាគារ​ព្រៃស កាល​ពី​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​១៧ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០១៧។ RFA/Morm Moniroth

ដោយ​ ម៉ម មុនីរតន៍ RFA 2017-03-17

ពាក្យ​ស្លោក “ដូរ​មេឃុំ​បម្រើ​បក្ស​ដាក់​មេ​ឃុំ​បម្រើ​រាស្ត្រ” របស់​គណបក្ស​ប្រឆាំង ត្រូវ​រង​ការ​រិះគន់ និង​ប្រតិកម្ម​យ៉ាង​ខ្លាំង​ពី​បក្ស​កាន់​អំណាច ក្រោយ​ត្រូវ​បាន​​ដាក់​ចេញ​នៅ​ក្នុង​សារ​នយោបាយ​របស់​ខ្លួន។ ដើម្បី​បញ្ចៀស​ពី​ភាព​ចម្រូងចម្រាស និង​កុំ​ឲ្យ​មើល​ឃើញ​ពី​ការ​វិវាទ​ផ្នែក​នយោបាយ​កាន់​តែ​វែង​ឆ្ងាយ​ទៅ​ទៀត គណបក្ស​ប្រឆាំង​សម្រេច​ថា នឹង​មិន​ប្រើប្រាស់​ពាក្យ​ស្លោក​នេះ​ក្នុង​យុទ្ធនាការ​ស្វែង​រក​សំឡេង​ឆ្នោត​ខាង​មុខ​ទៀត​នោះ​ទេ។

នេះ​អាច​ចាត់​ទុក​ថា ជា​ការ​បញ្ជាក់​ជំហរ​លើក​ទី​១​​ហើយ​ពី​សមាជិក​សភា​របស់​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ចាប់​តាំង​ពី​សារ​នយោបាយ​នេះ​ត្រូវ​បាន​បក្ស​កាន់​អំណាច​ប្រតិកម្ម និង​គំរាម​ប្ដឹង​ទៅ​តុលាការ​ថែម​ទៀត​នោះ។

ថ្លែង​ប្រាប់​ក្រុម​អ្នក​កាសែត​នៅ​ខាង​មុខ​ពន្ធនាគារ​ព្រៃស កាល​ពី​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​១៧ ខែ​មីនា លោក សុន ឆ័យ បញ្ជាក់​ថា នៅ​ក្នុង​កម្មវិធី​នយោបាយ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​សម្រាប់​បម្រើ​ឲ្យ​ការ​បោះឆ្នោត និង​យុទ្ធនាការ​ស្វែង​រក​សំឡេង​ឆ្នោត​ឃុំ-​សង្កាត់​ខាង​មុខ​នេះ គឺ​គណបក្ស​នឹង​មិន​ប្រើ​ពាក្យ​ស្លោក​នេះ​ទៀត​ទេ៖ «គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ នឹង​រៀបចំ​គោលនយោបាយ ៥​ចំណុច​ដែល​ចែកចាយ​ទៅ​ពលរដ្ឋ។ នឹង​មិន​មាន​ចែង​ពាក្យ​ស្លោក​នេះ​ទេ»។

កម្ពុជា​នឹង​ចាប់​ផ្ដើម​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​សមាជិក​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃុំ-​សង្កាត់ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៤ ខែ​មិថុនា ខាង​មុខ ដែល​មាន​ឃុំ-​សង្កាត់​សរុប​ចំនួន ១.៦៤៦​ នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស។
គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ប្រតិកម្ម​ភ្លាមៗ ក្រោយ​សារ​នយោបាយ​ដែល​បក្ស​ប្រឆាំង​ដាក់​ចេញ​ជា​ថ្មី​ម្ដង​ទៀត នៅ​ក្នុង​ពិធី​សមាជ​វិសាមញ្ញ​របស់​ខ្លួន​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២ ខែ​មីនា កន្លង​ទៅ​នេះ ទាក់ទិន​ពាក្យ​ស្លោក “ដូរ​មេ​ឃុំ​បម្រើ​បក្ស​ដាក់​មេ​ឃុំ​បម្រើ​រាស្ត្រ”។ ប៉ុន្តែ​ពាក្យ​ស្លោក​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​បក្ស​កាន់​អំណាច​មិន​ពេញ​ចិត្ត​នេះ បក្ស​ប្រឆាំង​ធ្លាប់​ប្រើប្រាស់​រួច​មក​ហើយ កាល​ពី​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​សមាជិក​ក្រុមប្រឹក្សា​ឃុំ-​សង្កាត់ កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១២។

អ្នកនាំពាក្យ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា លោក សុខ ឥសាន ថ្លែង​ប្រាប់​ក្រុម​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ក្រោយ​ចូល​បំភ្លឺ​នៅ​សាលាដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​៦ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០១៦។ RFA/Brach Chev

បើ​ទោះ​ជា​បែប​ណា លោក សុខ ឥសាន អ្នក​នាំ​ពាក្យ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ហាក់​មិន​ទាន់​ទុក​ចិត្ត​ថា ជំហរ​លុប​ពាក្យ​ស្លោក​នេះ អាច​ប្រាកដ​មួយ​រយ​ភាគរយ​នោះ​នៅ​ឡើយ​ទេ៖ «យើង​ខ្ញុំ​ស្វាគមន៍​ហើយ​បញ្ហា​ហ្នឹង ប៉ុន្តែ​នេះ​ប្រហែល​ជា​បណ្ដោះអាសន្ន​ទេ​តាម​មើល។ គាត់​និយាយ​អ៊ីចឹង កាល​ណា​មាន​ឱកាស​គាត់​ថែម​ទៀត​ហើយ ព្រោះ​មិន​ទាន់​ដក​ចេញ​ពី​គោលនយោបាយ​ទាំង ៥​ចំណុច​នោះ​ទេ។ អ៊ីចឹង​យើង​ជឿជាក់​លុះ​ត្រា​តែ​គាត់​បង្ហាញ​ជំហរ​ច្បាស់លាស់ ហើយ​អនុវត្ត​ជាក់ស្ដែង​ថា ដក​ចេញ​ហើយ ទុក​តែ​៤ អា​ហ្នឹង​បាន​វា​ច្បាស់»។

យ៉ាង​នេះ​ក្តី អ្នកស្រី វ៉ាន់ហ៊ី លី (Wan-Hea Lee) តំណាង​ការិយាល័យ​ឧត្ដម​ស្នងការ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ទទួល​បន្ទុក​សិទ្ធិមនុស្ស​ប្រចាំ​កម្ពុជា យល់​ឃើញ​ថា វា​ហាក់​ដូច​ជា​ចម្លែក​ដែល​សុខៗ​បក្ស​កាន់​អំណាច​ចាប់​ប្រតិកម្ម​ចំពោះ​សារ​នយោបាយ​របស់​បក្ស​ប្រឆាំង​រឿង​ដូរ​មេ​ឃុំ​បម្រើ​បក្ស​ដាក់​មេ​ឃុំ​បម្រើ​រាស្ត្រ​នេះ។

ថ្លែង​ប្រាប់​អាស៊ីសេរី កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១០ ខែ​មីនា អ្នកស្រី​​ថា ពុំ​មាន​បញ្ញត្ត​នៃ​ច្បាប់​ណា​មួយ​រក​ឃើញ​ថា សារ​នយោបាយ​បែប​នេះ​ត្រូវ​មាន​ទោស​នោះ​ឡើយ៖ «ខ្ញុំ​គិត​ថា​នេះ​ជា​អ្វី​ដែល​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ត្រូវ​ប្រឈម ខណៈ​គណបក្ស​នេះ​ត្រូវ​ប្រឈម​នូវ​បណ្ដឹង​ជា​ច្រើន​រួច​មក​ហើយ។ ខ្លួន​ខ្ញុំ​ផ្ទាល់ ខ្ញុំ​ពិបាក​នឹង​យល់​ថា តើ​ពាក្យ​ស្លោក​នោះ​បណ្ដាល​ឲ្យ​មាន​បញ្ហា​ត្រង់​ណា ថា​តើ​ចំណុច​ត្រង់​ណា​ជា​បទឧក្រិដ្ឋ​ចេញ​មក​ពី​ការ​ប្រើ​ពាក្យ​ស្លោក​នោះ? ពីព្រោះ​ថា មេ​ឃុំ មន្ត្រី​ឃុំ និង​មន្ត្រី​រាជការ​ទាំង​អស់​គួរ​បម្រើ​ប្រជារាស្ត្រ​អ៊ីចឹង​ហើយ។ ការ​ដាក់​មេ​ឃុំ ឬ​ដក​មេ​ឃុំ គឺ​អាស្រ័យ​ទៅ​លើ​កម្រិត​នៃ​ការ​ពេញ​ចិត្ត​របស់​ប្រជាជន​ចំពោះ​មេ​ឃុំ​ទាំង​នោះ​ទេ ហើយ​នោះ​គឺ​ជា​ដំណើរការ​ធម្មតា​នៃ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។ ដូច្នេះ​មេ​ឃុំ​ណា​ដែល​បម្រើ​ប្រជាពលរដ្ឋ​បាន​ល្អ​ នឹង​ទទួល​បាន​តំណែង​បន្ត​ទៀត។ ចំណែក​មេ​ឃុំ​ណា​បម្រើ​រាស្ត្រ​មិន​បាន​អាច​នឹង​ត្រូវ​ផ្លាស់ប្ដូរ​ចេញ។ នេះ​ហើយ​ជា​ហេតុផល​ដែល​ត្រូវ​បោះឆ្នោត​ក្រុមប្រឹក្សា​ឃុំ-​សង្កាត់​នោះ។ ងាក​មក​ពាក្យ​នោះ​វិញ ខ្ញុំ​បាន​ស្រាវជ្រាវ​មើល​ច្បាប់​ជា​ច្រើន រួម​ទាំង​ច្បាប់​ជាតិ និង​ច្បាប់​អន្តរជាតិ តែ​ខ្ញុំ​នៅ​តែ​រក​មិន​ឃើញ​ថា មាន​បញ្ញត្តិ​ជា​ដុំ​កំភួន​ណា​មួយ​ដែល​ធ្វើ​ជា​មូលដ្ឋាន​ដាក់​ពាក្យ​ប្ដឹង​អ្នក​ប្រើ​ពាក្យ​ស្លោក​នោះ​ឡើយ»។

ហេតុផល​ដែល​នាំ​ឲ្យ​សារ​នយោបាយ​នេះ ចាក់​ចំ​បេះដូង​បក្ស​កាន់​អំណាច ហើយ​នាំ​ឲ្យ​មាន​ប្រតិកម្ម​នេះ ត្រូវ​បាន​លោក សុខ ឥសាន ពន្យល់​ថា ទី​១ នេះ​ជា​ការ​មើល​ងាយ​ចំពោះ​មេ​ឃុំ ឬ​ចៅ​សង្កាត់ ទោះ​បី​មេ​ឃុំ ឬ​ចៅ​សង្កាត់​ទាំង​នោះ​មក​ពី​ខាង​បក្ស​នយោបាយ​ណា​មួយ​ក៏ដោយ ធាតុ​ពិត ពួក​គេ​ក៏​ត្រូវ​បម្រើ​ការងារ​សម្រាប់​ប្រយោជន៍​សាធារណៈ​ដែរ។ ទី​២ នេះ​អាច​ចាត់​ទុក​ថា ជា​ការ​ប្រមាថ​ដល់​តួនាទី និង​ភារកិច្ច​របស់​ក្រុមប្រឹក្សា​ឃុំ-​សង្កាត់ ដែល​បោះឆ្នោត​ផ្ដល់​សេចក្ដី​ទុក​ចិត្ត​ពី​ពលរដ្ឋ។

ជុំវិញ​ភាព​ចម្រូងចម្រាស​រឿង​សារ​នយោបាយ​នេះ គណបក្ស​កាន់​អំណាច​អះអាង​ថា អាច​នឹង​ប្ដឹង​ទៅ​តុលាការ​នៅ​មុន​ការ​បោះឆ្នោត​ឃុំ-​សង្កាត់​នេះ ប្រសិន​បើ​ការ​ដោះស្រាយ​ក្នុង​ដំណាក់កាល​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ និង គ.ជ.ប មិន​ដាច់​ស្រេច ជាពិសេស​សារ​នយោបាយ​នេះ​នៅ​តែ​លេច​ឮ​មិន​ឈប់ឈរ​ទៀត។ អ្នក​វិភាគ​បញ្ហា​សង្គម​យល់​ឃើញ​ថា ហេតុផល​តែ​ម្យ៉ាង​គត់​ដែល​នាំ​ឲ្យ​បក្ស​កាន់​អំណាច​មិន​សប្បាយ​ចិត្ត​នឹង​សារ​នយោបាយ​នេះ អាច​បារម្ភ​ចំពោះ​ជោគ​វាសនា​នៃ​លទ្ធផល​ឆ្នោត​ខាង​មុខ ជា​ជាង​ប៉ះពាល់​កិត្តិយស និង​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ​របស់​មេ​ឃុំ-​ចៅ​សង្កាត់៕

Source link

រង់ចាំដន្លងនៅឋាននរក!!

Source link

Reader: ឆ្កែកំព្រាម្ចាស់នៅខំព្រុះដាក់កាសែត The Cambodia Daily ការពារខ្មោច

ផៃ ស៊ីផាន ប្រតិកម្មនឹងកាសែត TheCambodiaDaily ដែលបានដាក់ ចំណងជើងថា៖ «លោក សុខ អាន រដ្ឋមន្រ្តីដៃច្រើន ទទួលមរណភាព»

(ភ្នំពេញFN)៖ អ្នកនាំពាក្យនិងជារដ្ឋលេខាធិការ ទីស្តីការគណៈរដ្ឋម​ន្រ្តី បានប្រតិកម្មទៅលើកាសែត The Cambodia Daily ជុំវិញការបំពានដល់វប្បធម៌ដ៏ថ្លៃថ្នូរចំពោះសពសម្តេចវិបុលបញ្ញា សុខ អាន។
លោក ផៃ ស៊ីផាន បានបញ្ជាក់ថា វាការបំភ្លៃសាច់រឿងពិត និងជាក់ស្តែងចំពោះការបំពាន ដល់វប្បធម៌ខ្មែរដ៏ថ្លៃថ្នូរ ចំពោះសពសម្តេចវិបុលបញ្ញា សុខ អាន ក៏ដូចជាការបំភ្លៃសាច់រឿងពិត និងជាក់ស្តែងចំពោះបន្ទុកការងារ និងការទទួលខុសត្រូវរបស់សម្តេចវិបុលបញ្ញា សុខ អាន ចំពោះមុខសម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន និងប្រជាពលរដ្ឋ។

Source link

Public Forum with Senator Sor Chandeth on April 1 in Lowell

វេទិកាសាធារណៈជាមួយសមាជិកព្រឹទ្ធសភា សោ ចាន់ដេត នៅទីក្រុងឡូវែល ថ្ងៃសៅរ៍ ទី១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៧

សមាជិកព្រឹទ្ធសភា សោ ចាន់ដេត មកពីគណបក្ស សម រង្ស៊ី។
គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ គឺជាផលិតផលនៃការរួបរួមរវាងគណបក្ស សម រង្ស៊ី និងគណបក្សសិទ្ធិមនុស្សនៅខាងក្រៅប្រទេស នាឆ្នាំ២០១២។

Sen. Sor Chandeth is from the Sam Rainsy Party (SRP).
CNRP is the product of the merger between SRP and the Human Rights Party​ (HRP) that took place overseas in 2012.

Source link

ពលរដ្ឋ​ចោទ​ក្រុមហ៊ុន​ដាំ​ដូង​ប្រេង​មួយ​ថា​ឈូស​បំផ្លាញ​ព្រៃ​ស្រោង​ក្នុង​តំបន់​ឧទ្យាន​ជាតិ​បូកគោ

(CAMBODIA) PTE LTD ឬ​ហៅ​កាត់​ថា ក្រុមហ៊ុន វី.ជី.ភី (VGP) នៅ​ស្រុក​ឈូក ខេត្ត​កំពត។ រូបថត​ថ្ងៃ​ទី​២៣ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០១៧។
RFA/Yang Chandara

ដោយ យ៉ង ចាន់តារា RFA 2017-03-16

ក្រុម​ប្រជាពលរដ្ឋ​អះអាង​ថា តំបន់​ព្រៃ​ស្រោង​ជាច្រើន​ហិកតារ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ឧទ្យាន​ជាតិ​ព្រះមុនីវង្ស “បូកគោ” ត្រង់​ភូមិសាស្ត្រ​ស្រុក​ឈូក ខេត្ត​កំពត កំពុង​រង​ការ​ឈូស​បំផ្លាញ​ជា​បន្តបន្ទាប់​ពី​សំណាក់​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន​មួយ ដែល​ទទួល​បាន​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​ពី​រដ្ឋ ដើម្បី​វិនិយោគ​ដំណាំ​កសិឧស្សាហកម្ម។ ប្រជាពលរដ្ឋ​អំពាវនាវ​ដល់​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល និង​ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ ចុះ​ទប់ស្កាត់​សកម្មភាព​កាប់​បំផ្លាញ និង​ឈូស​ឆាយ​ព្រៃ​ស្រោង​នេះ​ទៅ​ទៀត បើ​ពុំ​ដូច្នេះ ព្រៃ​ស្រោង​ទាំងនោះ​នឹង​វិនាស​ហិនហោច​ជាក់​ជា​មិន​ខាន។

ប្រជាពលរដ្ឋ​រស់នៅ​ឃុំ​តេជោ​អភិវឌ្ឍន៍ ស្រុក​ឈូក ខេត្ត​កំពត ចោទ​ប្រកាន់​ក្រុមហ៊ុន វើធើស ហ្គ្រីន ផ្លេនថេសិន (ខេមបូឌា) ភី.ធី.អ៊ី អិល.ធី.ឌី (VIRTUS GREENS PLANTATIONS (CAMBODIA) PTE LTD ឬ​ហៅ​កាត់​ថា ក្រុមហ៊ុន វី.ជី.ភី (VGP) ថា​បាន​ឈូស​បំផ្លាញ​ព្រៃ​ស្រោង​ក្នុង​តំបន់​ឧទ្យាន​ជាតិ​ព្រះមុនីវង្ស “បូកគោ” ស្ថិត​ក្នុង​ភូមិសាស្ត្រ​ស្រុក​ឈូក ខេត្ត​កំពត។

ពលរដ្ឋ​នៅ​ភូមិ​តេជោពង្រក លោកស្រី សឿង ស្រីមុំ ថ្លែង​ថា ព្រៃ​ឈើ​ដែល​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ឧទ្យាន​ជាតិ​ព្រះមុនីវង្ស “បូកគោ” ត្រង់​ភូមិសាស្ត្រ​ស្រុក​ឈូក គឺ​ជា​ប្រភេទ​ព្រៃ​ស្រោង​ដែល​អ្នក​ភូមិ​ធ្លាប់​ទៅ​បោច​វល្លិ និង​ប្រមូល​អនុផល​ព្រៃ​ឈើ​ជា​ហូរហែ ប៉ុន្តែ​ព្រៃ​នេះ​បាន​រង​ការ​ឈូស​បំផ្លាញ​ពី​សំណាក់​ក្រុមហ៊ុន វី.ជី.ភី (VGP) អស់​ជាច្រើន​កន្លែង។ លោកស្រី​សម្ដែង​ការ​សោកស្ដាយ​ចំពោះ​ការ​បំផ្លិចបំផ្លាញ​នេះ ហើយ​ថា​បើ​សិន​ជា​សកម្មភាព​បែប​នេះ​នៅ​តែ​បន្ត កូន​ចៅ​ជំនាន់​ក្រោយ​នឹង​លែង​ស្គាល់​ព្រៃ​ឈើ​ត​ទៅ​ទៀត។

លោកស្រី សឿង ស្រីមុំ ថ្លែង​ថា៖ «ព្រៃ​ឈើ​ធំៗ​យើង​ឱប​អត់​ជុំ​ទេ នៅ​លើ​ដី​នោះ ព្រៃ​យើង​ចូល​មិន​ចុះ​តែ​ម្តង សូម្បី​តែ​បោច​វល្លិ​ទៅ​ដល់​កន្លែង​ហ្នឹង សុទ្ធតែ​លូន​ក្រាប មុត​ដៃ​មុត​ជើង​អស់​ហើយ ព្រោះ​ព្រៃ​ណែន​ពេក។ ដល់​ពេល​ឥឡូវ ទៅ​មើល​ព្រៃ​ហ្នឹង គេ​វ៉ៃ (កាប់​បំផ្លាញ) វាល​អស់​ហើយ វាល​ល្វឹង​តែ​ម្តង ដី​វា​ធំៗ ហើយ​សុំ​គេ​ចូល​យក​ឈើ​ដែល​គេ​វ៉ៃ​ហើយ​ហ្នឹង ក៏​គេ​អត់​ឲ្យ​ចូល​យក​ដែរ។ គេ​វ៉ៃ​យក​ពី​ភ្នំ​ចាក់​ចុះ​ទៅ​ខាង​លិច ចំណុច​ស្ទឹង​ស្រមោច។ សំណូមពរ​រដ្ឋាភិបាល​ឲ្យ​ជួយ​រឿង​ព្រៃ​ឈើ​ឧទ្យាន​ជាតិ​ហ្នឹង​ឲ្យ​គាត់​ជួយ​ថែរក្សា​ព្រៃ​ឈើ កុំ​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​វ៉ៃ​យក​អស់​អ៊ីចឹង អស់​ហើយ​កូន​ចៅ​ជំនាន់​ក្រោយ»។

ចំណែក​ពលរដ្ឋ​ភូមិ​តេជោ​ពង្រក ម្នាក់​ទៀត គឺ​លោក ម៉ិញ សាមី បញ្ជាក់​ថា ព្រៃ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ឧទ្យាន​ជាតិ​ព្រះមុនីវង្ស “បូកគោ” ត្រង់​ភូមិសាស្ត្រ​ស្រុក​ឈូក នេះ ជា​ប្រភេទ​ព្រៃ​ក្រាស់ និង​ជា​ជម្រក​សត្វ​ព្រៃ​ច្រើន​ប្រភេទ ហើយ​ក៏​ជា​ប្រភេទ​ព្រៃ​ទាក់ទាញ​ទឹក​ភ្លៀង​ផង​ដែរ។ ក៏ប៉ុន្តែ​ពេល​នេះ ព្រៃ​នេះ​ប្រែ​ជា​វាល​រហោស្ថាន ដោយសារ​ក្រុមហ៊ុន វី.ជី.ភី (VGP) បាន​ឈូស​បំផ្លាញ​ដើម្បី​យក​ដី​ដាំ​ដុះ​ដំណាំ​ដូង​ប្រេង។ លោក​សំណូមពរ​ដល់​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល និង​ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ ចុះ​ទប់ស្កាត់​បញ្ហា​នេះ​ជា​បន្ទាន់។

លោក ម៉ិញ សាមី ថ្លែង​ថា៖ «ខ្លាច​បាត់បង់​ព្រៃ​ឈើ​ផង ខ្លាច​ទាំង​បាត់បង់​សត្វ​ព្រៃ​ផង គ្រប់​បែប​យ៉ាង​ទាំងអស់។ សត្វ​ព្រៃ​តូច​ធំ​អី​អត់​នៅ​ទេ តែ​វ៉ៃ (កាប់​ព្រៃ​ឈើ) គ្នា​រត់​អស់​ហើយ។ ជួនកាល​សត្វ​តូចៗ ដូចជា ក្ដាន់​ញ៉ែង ជាដើម វ៉ៃ​ព្រៃ​ទៅ វា​នៅ​ក្នុង​ហ្នឹង ងាប់​ស្អុយ​នៅ​ក្នុង​ហ្នឹង។ ខ្ញុំ​ទៅ​រក​ឧស​ឃើញ​ងាប់​ស្អុយ​ក្នុង​ហ្នឹង។ ខ្លះ​ក៏​រត់​រួច ខ្លះ​ទៀត​ក៏​ងាប់​នៅ​ក្នុង​ហ្នឹង។ ខ្ញុំ​សូម​សំណូមពរ​ដល់​សម្ដេច ហ៊ុន សែន ឲ្យ​គាត់​ជួយ​ឃាត់ឃាំង​ក្រុមហ៊ុន​ទាំងអស់​ដែល​វ៉ៃ​ព្រៃ​ឧទ្យាន​ជាតិ​ហ្នឹង ឲ្យ​ទប់ស្កាត់ វ៉ៃ​ទៅ​វា​ខូច​ឈើ​ធំៗ​ច្រើន​ណាស់ ខូច​អស់​ហើយ»។

ទី​ទួល​ក្នុង​ស្រុក​ឈូក ខេត្ត​កំពត ដែល​ពលរដ្ឋ​អះអាង​ថា ក្រុមហ៊ុន វើធើស ហ្គ្រីន ផ្លេនថេសិន (ខេមបូឌា) ភី.ធី.អ៊ី អិល.ធី.ឌី (VIRTUS GREENS PLANTATIONS (CAMBODIA) PTE LTD ឬ​ហៅ​កាត់​ថា ក្រុមហ៊ុន វី.ជី.ភី (VGP) ទើប​ធ្វើ​ការ​ឈូស​ឆាយ​កាល​ពី​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ។ រូបថត​ថ្ងៃ​ទី​២៣ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០១៧។ RFA/Yang Chandara

កាល​ពី​ដើម​ឆ្នាំ​២០១១ រាជ​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ចេញ​អនុក្រឹត្យ​មួយ​កំណត់​តំបន់​គ្រប់គ្រង​ក្នុង​ឧទ្យាន​ជាតិ​ព្រះមុនីវង្ស “បូកគោ” លើ​ផ្ទៃដី​ទំហំ ៦.៧១៦​ហិកតារ​ទៅ​ជា​តំបន់​ប្រើប្រាស់​ដោយ​ចីរភាព ស្ថិត​ក្នុង​ភូមិសាស្ត្រ​ស្រុក​ជុំគីរី និង​ស្រុក​ឈូក ខេត្ត​កំពត សម្រាប់​ផ្តល់​ជូន​ក្រុមហ៊ុន វើធើស ហ្គ្រីន ផ្លេនថេសិន (ខេមបូឌា) ភី.ធី.អ៊ី អិល.ធី.ឌី (VIRTUS GREENS PLANTATIONS (CAMBODIA) PTE LTD) ដើម្បី​ធ្វើ​ការ​វិនិយោគ​អភិវឌ្ឍ​លើ​វិស័យ​ដំណាំ​កសិឧស្សាហកម្ម។

ប្រធាន​ក្រុមហ៊ុន វើធើស ហ្គ្រីន ផ្លេនថេសិន (ខេមបូឌា) ភី.ធី.អ៊ី អិល.ធី.ឌី (VIRTUS GREENS PLANTATIONS (CAMBODIA) PTE LTD និង​ជា​ចាងហ្វាង​កាសែត​ខ្មែរ​ថាមស៍ (Khmer Times) លោក ធី ម៉ូហាន (T. Mohan) ច្រាន​ចោល​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ។ លោក​ថា ក្រុមហ៊ុន​របស់​លោក​បាន​អនុវត្ត​ការងារ​ទៅ​តាម​ច្បាប់ និង​តាម​កិច្ចសន្យា​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល ហើយ​ជា​រៀង​រាល់ ៣​ខែ​ម្តង ប្រតិភូ​ក្រសួង​បរិស្ថាន និង​ក្រសួង​កសិកម្ម តែង​ចុះ​ទៅ​អង្កេត និង​តាមដាន​ការ​វាយ​តម្លៃ​ហេតុ​ប៉ះពាល់​បរិស្ថាន និង​សង្គម។ លោក​បញ្ជាក់​ទៀត​ថា ក្រុមហ៊ុន​បាន​សុំ​ច្បាប់​អនុញ្ញាត​មុន​ពេល​ឈូស​ឆាយ និង​ដាំ​ដុះ ហើយ​ក៏​បាន​បង់​ពន្ធ​ចំពោះ​សំណល់​ឈើ​ផង​ដែរ៖ «រដ្ឋាភិបាល​ទៅ​ទស្សនកិច្ច​តំបន់​នោះ​ជា​រៀង​រាល់​បី​ខែ​ម្តង មិន​ដែល​ខាន។ គ្រប់​ពេល​ដែល​យើង​ឈូស​ឆាយ​ដី និង​ដាំ​ដុះ​រួច យើង​ត្រូវ​ដាក់​របាយការណ៍​ជូន​រដ្ឋាភិបាល​ពិនិត្យ ហើយ​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​តែងតែ​ចុះ​ទៅ​អង្កេត​មុន​ពេល​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​យើង​ឈូស​ឆាយ​ដី ៥០០​ហិកតារ​បន្ត​ទៀត។ ខ្ញុំ​គិត​ថា​លោក​ច្រឡំ​ក្រុមហ៊ុន​យើង​ទៅ​នឹង​ក្រុមហ៊ុន​ពីរ​ផ្សេង​ទៀត ដែល​នៅ​ក្បែរ​នោះ។ យើង​អនុវត្ត​ការងារ​ស្រប​តាម​ច្បាប់​ជា​កំហិត។ ខ្ញុំ​ពិត​ជា​ភ្ញាក់​ផ្អើល​ណាស់ ដែល​អ្នក​និយាយ​ថា ពួក​គេ​ត្អូញត្អែរ​អំពី​រឿង​នេះ ពីព្រោះ​ពេល​នេះ​យើង​លែង​ធ្វើ​អ្វី​នៅ​តំបន់​តេជោ​អភិវឌ្ឍន៍​ទៀត​ហើយ។ យើង​បាន​ដាំ​ដុះ​រួច​រាល់​អស់​ហើយ និង​បាន​ស្ថាបនា​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ដូចជា ផ្លូវ និង​ស្ពាន ហើយ​តំបន់​តេជោ​អភិវឌ្ឍន៍​មាន​ដូច​សព្វថ្ងៃ​នេះ ក៏​ដោយសារ​តែ​ក្រុមហ៊ុន​របស់​ខ្ញុំ​ដែរ។ យើង​បាន​ចំណាយ​លុយ​ជាច្រើន​សម្រាប់​កិច្ច​ការងារ​សង្គម​នៅ​ទីនោះ»។

អ្នក​ជំនួញ​ជនជាតិ​ម៉ាឡេស៊ី ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ក្នុង​សារ​បែក​ធ្លាយ​ថា​មាន​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​កូន​ប្រុស​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន គឺ​លោក ហ៊ុន ម៉ានិត និង​ថៅកែ​កាស៊ីណូ​ណាហ្គា រូប​នេះ​បញ្ជាក់​ថា គិត​ត្រឹម​ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ​២០១៦ ក្រុមហ៊ុន​របស់​លោក​បាន​ដាំ​ដុះ​ដំណាំ​ដូង​ប្រេង​បាន​នៅ​លើ​ផ្ទៃដី ២​ពាន់​ហិកតារ ហើយ​នៅ​ឆ្នាំ​នេះ ក្រុមហ៊ុន​គ្រោង​ដាំ​ឲ្យ​បាន ១.៥០០​ហិកតារ។ លោក​ថា បើ​រដ្ឋាភិបាល​មិន​មាន​ការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​គោល​នយោបាយ​អ្វី​នោះ​ទេ ក្រុមហ៊ុន​គ្រោង​នឹង​បញ្ចប់​ការ​ដាំ​ដុះ​លើ​ផ្ទៃដី​ទាំងអស់​ក្នុង​រយៈពេល ៣​ឆ្នាំ​ទៀត។

ទោះ​បី​ជា​យ៉ាង​ណា នាយក​ខុទ្ទកាល័យ និង​ជា​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​បរិស្ថាន លោក សៅ សុភាព បញ្ជាក់​ថា លោក​មិន​ដែល​ស្គាល់​ក្រុមហ៊ុន វី.ជី.ភី (VGP) នោះ​ទេ ហើយ​លោក​ក៏​មិន​ដឹង​ដែរ​ថា តើ​ដី​សម្បទាន​ដែល​ក្រុមហ៊ុន​នេះ​ទទួល​បាន​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង ឬ​នៅ​ខាង​ក្រៅ​តំបន់​ឧទ្យាន​ជាតិ​ព្រះមុនីវង្ស​បូកគោ​នោះ​ដែរ។ មន្ត្រី​រូប​នេះ​អះអាង​ថា បើ​សិន​ជា​ក្រុមហ៊ុន​បាន​ទទួល​គោលការណ៍​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ហើយ ពួក​គេ​មាន​សិទ្ធិ​ឈូស​ឆាយ​ដាំ​ដុះ និង​អភិវឌ្ឍ​ដី​នោះ​ទៅ​តាម​កិច្ចសន្យា ឬ​ផែនការ​មេ​របស់​ខ្លួន៖ «ខ្ញុំ​អត់​ដឹង​ថា គម្រោង​ហ្នឹង​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ការពារ ឬ​ក៏​អត់​ទេ។ ខ្ញុំ​និយាយ​ជា​រួម បើ​សិន​ជា​គាត់​ទទួល​បាន​ការ​អនុញ្ញាត ការ​យល់ព្រម​ទៅ​លើ​ប្លង់​មេ គាត់​អនុវត្ត​ទៅ​តាម​ហ្នឹង គឺ​គាត់​អត់​ខុស​ទេ»។

ជុំវិញ​រឿង​នេះ មន្ត្រី​អង្កេត​ជាន់​ខ្ពស់​ផ្នែក​សិទ្ធិ​ដីធ្លី និង​ធនធាន​ធម្មជាតិ​នៃ​សមាគម​អាដហុក (ADHOC) លោក ប៉ែន បុណ្ណារ៍ ដាក់​ការ​សង្ស័យ​ចំពោះ​ការ​ផ្តល់​ដី​សម្បទាន​ទៅ​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ម៉ាឡេស៊ី នេះ។ លោក​ថា ការ​ផ្តល់​សម្បទាន​ដី​ក្នុង​តំបន់​ព្រៃ​ស្រោង​ទៅ​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​វិនិយោគ គឺ​ជា​រឿង​មិន​ត្រឹមត្រូវ ចំណែក​ឯ​ការ​ឈូស​ឆាយ​បំផ្លាញ​ព្រៃ​ទាំងនោះ គឺ​បទល្មើស​ឧក្រិដ្ឋ​ដែល​អាជ្ញាធរ​ត្រូវ​ចាត់​វិធានការ​ឲ្យ​បាន​ម៉ឺងម៉ាត់៖ «វា​ផ្ទុយ​ពី​អ្វី​ដែល​យើង​បាន​ដឹង ដែល​យើង​បាន​សិក្សា​ទៅ​លើ​លក្ខខណ្ឌ​នៃ​ការ​ផ្តល់​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​ហ្នឹង គឺ​តំបន់​ព្រៃ​ស្រោង និង​ពាក់​កណ្ដាល​ស្រោង គឺ​មិន​ត្រូវ​ផ្តល់​ដី​សម្បទាន​ដាច់ខាត ក៏ប៉ុន្តែ​កន្លង​ទៅ យើង​ឃើញ​នៅ​តែ​មាន​បំពាន​ទៅ​លើ​លក្ខខណ្ឌ​នៃ​ការ​ផ្តល់​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច ហើយ​និង​ប្រសាសន៍​បញ្ជា​របស់​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ដែល​ថា​ដាច់ខាត លោក​មិន​យក​ដំណាំ​អភិវឌ្ឍន៍​ហ្នឹង​ទៅ​ដូរ​ជាមួយ​តំបន់​ព្រៃ​ស្រោង និង​ពាក់​កណ្ដាល​ស្រោង​នោះ​ទេ។ ហើយ​ដោយសារ​មាន​អំពើ​ពុក​រលួយ​ហ្នឹង​ហើយ បាន​ជា​មន្ត្រី​មួយ​ចំនួន​លែង​គិតគូរ​ពី​តម្លៃ​នៃ​តំបន់​ព្រៃ​ឈើ​ក្រាស់​ហ្នឹង ធ្វើ​យ៉ាង​ម៉េច​ឲ្យ​តែ​បាន​ផល​ប្រយោជន៍​របស់​ខ្លួន។ យើង​មិន​ដឹង​ថា តើ​មន្ត្រី​ដែល​សិក្សា​ពី​ផល​ប៉ះពាល់​ហ្នឹង លោក​រាយការណ៍​ទៅ​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​យ៉ាង​ម៉េច​ទៅ បាន​ជា​ចេញ​មក គឺ​ថា​តំបន់​សម្បទាន​ដី​សេដ្ឋកិច្ច​សុទ្ធតែ​នៅ​លើ​តំបន់​ព្រៃ​ស្រោង»។

ព្រៃ​ឈើ​ក្នុង​ស្រុក​ឈូក ខេត្ត​កំពត ដែល​ពលរដ្ឋ​អះអាង​ថា ក្រុមហ៊ុន វើធើស ហ្គ្រីន ផ្លេនថេសិន (ខេមបូឌា) ភី.ធី.អ៊ី អិល.ធី.ឌី (VIRTUS GREENS PLANTATIONS (CAMBODIA) PTE LTD ឬ​ហៅ​កាត់​ថា ក្រុមហ៊ុន វី.ជី.ភី (VGP) ទើប​ធ្វើ​ការ​ឈូស​ឆាយ​កាល​ពី​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ។ រូបថត​ថ្ងៃ​ទី​២៣ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០១៧។ RFA/Yang Chandara

លោក ប៉ែន បុណ្ណារ៍ បញ្ជាក់​ថា ការ​បាត់បង់​ព្រៃ​ស្រោង​ក្នុង​តំបន់​ឧទ្យាន​ជាតិ​ព្រះមុនីវង្ស​បូកគោ ដោយសារ​ក្រុមហ៊ុន​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​នេះ មាន​ទំហំ​ធំធេង​ណាស់​ទាំង​ទៅ​លើ​បរិស្ថាន និង​ជីវិត​មនុស្ស​សត្វ​នៅ​តំបន់​នោះ ដូច្នេះ​លោក​នឹង​ប្ដឹង​ករណី​នេះ​ទៅ​សាលា​ដំបូង​ខេត្ត​កំពត។ ក្រៅ​ពី​នេះ លោក​ទាមទារ​ក្រសួង​បរិស្ថាន ចុះ​ស៊ើប​អង្កេត​ករណី​នេះ​ឲ្យ​បាន​ច្បាស់លាស់ និង​ឈាន​ដល់​ការ​បិទ​បញ្ចប់​ការ​ឈូស​ឆាយ​បំផ្លាញ​ព្រៃ​ស្រោង​នៅ​តំបន់​ឧទ្យាន​ជាតិ​មួយ​នេះ​ឲ្យ​បាន​ជា​ស្ថាពរ៖ «ទី​មួយ យើង​ទាមទារ​ឲ្យ​ក្រសួង​បរិស្ថាន ដែល​លោក​ឆ្លើយ​ថា មិន​បាន​ដឹង​អំពី​ការ​ផ្តល់​សម្បទាន​ដី​សេដ្ឋកិច្ច​នៅ​តំបន់​ហ្នឹង ស្រាវជ្រាវ​ឲ្យ​បាន​ច្បាស់ ហើយ​ត្រូវ​ប្រកាស​ផ្សាយ​ជា​សាធារណៈ។ ទី​ពីរ ត្រូវ​បញ្ឈប់​សកម្មភាព​ការ​កាប់​រាន​ឈូស​ឆាយ​ដី​ព្រៃ​ស្រោង​នៅ​កន្លែង​ហ្នឹង​ជា​បន្ទាន់។ ហើយ​យើង​សុំ​ឲ្យ​លុប​សម្បទាន​ដី​សេដ្ឋកិច្ច​ហ្នឹង កុំ​ឲ្យ​មាន​ការ​ធ្វើ​សកម្មភាព​ជា​បន្ត​ទៀត ព្រោះ​វា​ប៉ះពាល់​លើ​តំបន់​ព្រៃ​ស្រោង​ខ្លាំង​ណាស់»។

តំបន់​ឧទ្យាន​ជាតិ ត្រូវ​បាន​ចាត់​បញ្ចូល​ក្នុង​តំបន់​ការពារ​ធម្មជាតិ ដែល​ត្រូវ​បាន​ការពារ​តឹងរ៉ឹង​ដោយ​ច្បាប់។ ច្បាប់​ស្ដីពី​តំបន់​ការពារ​ធម្មជាតិ ត្រង់​មាត្រា​៤១ ចែង​ថា សកម្មភាព​ដែល​នាំ​ឲ្យ​ខូចខាត ឬ​ប៉ះពាល់​អវិជ្ជមាន​ដល់​តំបន់​ការពារ​ធម្មជាតិ​ត្រូវ​បាន​ហាមឃាត់។ សកម្មភាព​ទាំងនោះ​មាន​ដូចជា ការ​កាប់ ផ្ដួល រំលំ គ្រៀវ កាប់​បំផ្លាញ​ដើម​ឈើ ឬ​បំពុល ឬ​គាស់​រម្លើង​គល់​ឈើ​ជាដើម។

ជន​ប្រព្រឹត្តិ​ល្មើស​នឹង​ច្បាប់​នេះ នឹង​ត្រូវ​ផ្ដន្ទាទោស​ដាក់​ទោស​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ពី ៥ ដល់ ១០​ឆ្នាំ និង​ទោស​ពិន័យ​ជា​ប្រាក់​ពី ១០​លាន​រៀល​ទៅ ១៥០​លាន​រៀល។ ចំណែក​មន្ត្រី​រដ្ឋបាល​ការពារ និង​អភិរក្ស​ធម្មជាតិ ឬ​ភ្នាក់ងារ​អធិការកិច្ច ឬ​មន្ត្រី​បរិស្ថាន​រូប​ណា​ដែល​មាន​ការ​ធ្វេសប្រហែស ខ្វះ​ការ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន ឬ​មិន​គោរព​ទៅ​តាម​បទប្បញ្ញត្តិ​នៃ​ច្បាប់​នេះ ត្រូវ​ទទួល​ទណ្ឌកម្ម​ខាង​វិន័យ​រដ្ឋបាល ឬ/និង ត្រូវ​ចោទ​ប្រកាន់​ចំពោះ​មុខ​តុលាការ។ ហើយ​បើ​មន្ត្រី​ទាំងនោះ​សម​គំនិត​នឹង​អ្នក​ប្រព្រឹត្តិ​បទល្មើស ឬ​ជួយ​សម្រួល​ការ​ប្រព្រឹត្ត​បទល្មើស​នេះ ពួក​គេ​ក៏​ត្រូវ​ផ្ដន្ទាទោស​ដូច​ជន​ប្រព្រឹត្តិ​ដែរ។

ឧទ្យាន​ជាតិ​ព្រះមុនីវង្ស “បូកគោ” មាន​ផ្ទៃដី​ទំហំ​ជាង ១៥​ម៉ឺន​ហិកតារ (១៥៤.៤៥៨​ហិកតារ) ស្ថិត​ក្នុង​ភូមិសាស្ត្រ​ខេត្ត​កំពត ខេត្ត​ព្រះសីហនុ និង​ខេត្ត​កំពង់ស្ពឺ។ ក្រៅ​ពី​ការ​ឈូស​ឆាយ​ព្រៃ​ស្រោង​ដោយ​ក្រុមហ៊ុន វី.ជី.ភី (VGP) ប្រជាពលរដ្ឋ​អះអាង​ថា បទល្មើស​ព្រៃ​ឈើ និង​ការ​កាប់​រាន​ទន្ទ្រាន​ដី​ព្រៃ​ឧទ្យាន​ជាតិ​នេះ ក៏​កំពុង​កើត​មាន​ពេញ​បន្ទុក និង​ក្លាយ​ជា​ការ​គំរាម​កំហែង​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដល់​តំបន់​ការពារ​ធម្មជាតិ​មួយ​នេះ៕

Source link