KiMEDIA

Residents push gov’t on OCIC project

People watch yesterday as an excavator tears down a section of a house built on state land last year in Phnom Penh’s Russey Keo district. Pha Lina

Khouth Sophak Chakrya, The Phnom Penh Post
Mon, 16 January 2017

Prek Liep community members involved in a land dispute with the Overseas Cambodia Investment Company (OCIC) held a religious protest and press conference outside the Cambodian People’s Party offices in the commune on Saturday.

During the ceremony, members prayed for the protection of their land from the company and local authorities. “Why do Phnom Penh City Hall authorities and the company require us to give up 90 precent of our land?” asked protester Chea Sophat.

However, Sophat said he and his associates still hoped that the government will offer them proper compensation. Met Measpheakdey, City Hall spokesman, said many other villagers have accepted compensation in the form of a new apartment near their original neighbourhood.

He added that while the land is state property and the villagers are living there illegally, officials will ‘‘provide a solution for all people affected by the Chroy Changvar development project”.

Sok Silpanha, director of problem resolution at OCIC, said that compensation for the displaced locals is determined by the government.

Source link

Patrollers stop group found clearing in Oral

Environment rangers discover illegally felled timber in Kampong Speu’s Phnom Oral Wildlife Sanctuary yesterday. Photo supplied

Phak Seangly, The Phnom Penh Post
Mon, 16 January 2017

Forest rangers and officials from a conservation watchdog briefly detained seven men in Kampong Speu province’s Oral district yesterday for illegally clearing land in the protected Phnom Oral Wildlife Sanctuary.

Chea Hean, director of the Natural Resources and Wildlife Preservation Organization (NRWPO), said his NGO worked in coordination with rangers from the Environment Department to apprehend the seven men for clearing a 50-metre-by-50-metre patch of land in the sanctuary.

The seven were caught in possession of chainsaws, axes and other cutting implements, and were stopped by rangers and taken into custody for questioning. “We questioned them for more than 10 minutes and forced them to sign a contract promising not to commit the crime against,” Hean said.

Hean added that the men, residents of Kampot and Takeo, claimed to have been employed to clear the land but fled the scene on foot immediately after thumbprinting the document before revealing the name of their alleged employer.

The crackdown comes after NRWPO and Wildlife Alliance signed a memorandum of understanding with the Environment Ministry earlier this month to coordinate patrols in multiple provinces.

During yesterday’s patrol, rangers also found 7 cubic metres of timber in the same sanctuary, though officials had yet to determine its source or owner.

Source link

Deminer killed in explosion

A deminer was taken into emergency treatment after an accident during deming. Photo supplied.

Khouth Sophak Chakrya, The Phnom Penh Post
Mon, 16 January 2017

One employee of the British demining organisation Halo Trust died and another was injured after an antipersonnel mine exploded while they were working in Pailin province on Friday, the organisation confirmed.

Loeung Reaksmey, 54, died immediately after a Russian-made PMN2 antipersonnel mine exploded as he and his assistant were attempting to remove it from the ground, said Keo Pov, a Cambodian Mine Action Centre (CMAC) official in Pailin province. His technical assistant, Ngun Thany, 28, was seriously injured and sent via helicopter to a hospital in Battambang province.

“Thany was injured on her face and body, but the doctor at the emergency hospital successfully operated [on her] and rescued her life,” Pov said.

Halo representatives said Reaksmey was an experienced deminer who had been working with the organisation since 2003.

“His recent work at Ba Huy, a small village on the border with Thailand, was equally important, with himself and his colleagues having cleared 1,458 landmines from 28 minefields surrounding the community,” Halo said in a statement. “Initial findings indicate that Mr Reaksmey and his colleague were preparing a lane ahead of clearance and initiated an anti-personnel mine.”

Chea Chandin, Pailin provincial police chief, said this was the first time a Halo employee died in the province. “In the past, some people were injured and died because of mines while they were foraging, ploughing rice fields, or hunting wild animals along the Cambodia-Thailand border,” he noted.

On Saturday, Cambodian Red Cross agents visited the hospital and offered Thany food and monetary assistance, he added.

Source link

‹‹ផឹកស្រាបៀរខ្មែរ មោទនភាពជាតិ!…››

Source link

បទ​វិភាគ៖ បុគ្គលិក​លក្ខណៈ​នៃ​ការ​ដឹកនាំ​របស់​លោក ហ៊ុន សែន រយៈពេល​៣២​ឆ្នាំ

លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក្នុង​ពិធី​ខួប​លើក​ទី​៦៥ នៃ​ការ​បង្កើត​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា នា​ទីស្នាក់ការ​កណ្ដាល​បក្ស​ខណ្ឌ​ចំការមន រាជធានី​ភ្នំពេញ នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​២៨ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​២០១៦។ RFA/Brach Chev

ដោយ ជី វិតា RFA 2017-01-15

លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន កាន់​តំណែង​ជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​បាន ៣២​ឆ្នាំ​ហើយ មក​ដល់​ថ្ងៃ​ទី​១៤ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០១៧។ លោក ហ៊ុន សែន ស្ថិត​ក្នុង​ចំណោម​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​កំពុង​កាន់​តំណែង​យូរ​ជាង​គេ​នៅ​លើ​ពិភពលោក។ តើ​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន មាន​បុគ្គលិក​លក្ខណៈ​បែប​ណា និង​កត្តា​អ្វី​ខ្លះ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​លោក​កាន់​អំណាច​បាន​យូរ​ដូច្នេះ?

ក្នុង​ចំណោម​អ្នក​ដឹកនាំ​ដែល​មិន​មែន​សែ​រាជវង្ស លោក ហ៊ុន សែន ស្ថិត​ក្នុង​ចង្កោម​មេ​ដឹកនាំ​កំពុង​កាន់​អំណាច ៤៤​រូប យូរ​ជាង​គេ​លើ​ពិភពលោក។ ក្នុង​ចំណោម​មេ​ដឹកនាំ ៤៤​រូប​នោះ លោក​ស្ថិត​ក្នុង​លំដាប់​លេខ​៧ ខាង​កាន់​តំណែង​យូរ​ជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ដែល​មាន​រយៈពេល ៣២​ឆ្នាំ គិត​មក​ដល់​ដើម​ឆ្នាំ​២០១៧ នេះ។

ចំណែក​មេ​ដឹកនាំ​ដែល​ជាប់​លំដាប់​លេខ​១ ខាង​កាន់​អំណាច​យូរ​ជាង​គេ​បំផុត​នៅ​លើ​លោក​នេះ គឺ​ប្រធានាធិបតី​ប្រទេស​កាំមឺរូន (Cameroon) នៃ​ទ្វីប​អាហ្វ្រិក លោក ផល ប៊ិយ៉ា (Paul Biya)។ ដំបូង​ជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហើយ​បច្ចុប្បន្ន​ជា​ប្រធានាធិបតី។ លោក ផល ប៊ិយ៉ា គឺ​ជា​មេ​ដឹកនាំ​កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​តំណែង​រយៈពេល ៤២​ឆ្នាំ​ហើយ។

ស្រដៀង​គ្នា​នឹង​កម្ពុជា ដែរ ក្រោម​ការ​ដឹកនាំ​របស់​លោក ផល ប៊ិយ៉ា (Paul Biya) រាល់​ការ​បោះឆ្នោត​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កាំមឺរូន (Cameroon) ត្រូវ​បាន​បក្ស​ប្រឆាំង និង​ប្រទេស​លោក​ខាង​លិច​ចោទ​ថា តែង​កើត​មាន​ភាព​មិន​ប្រក្រតី និង​ការ​លួច​សន្លឹក​ឆ្នោត។

ពី​កូន​ទាហាន​ខ្មែរ​ក្រហម​ក្លាយ​ទៅ​ជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្នុង​វ័យ ៣២​ឆ្នាំ លោក ហ៊ុន សែន គឺ​ជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្មេង​ជាង​គេ​នៅ​ក្នុង​ពិភពលោក​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៨៥។ ជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ប៉ុន្តែ​មាន​អំណាច​ខ្លាំង​ជាង​ស្ដេច​ផែនដី លោក ហ៊ុន សែន មាន​ឈ្មោះ​ដើម​ថា ហ៊ុន ប៊ុនណាល់។ លោក​ប្ដូរ​មក​ឈ្មោះ ហ៊ុន សែន នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧២ គឺ​បន្ទាប់​ពី​លោក​ចូលរួម​ជាមួយ​ចលនា​ទ័ព​ព្រៃ​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន ២​ឆ្នាំ។

នៅ​ក្នុង​សម័យ​ទំនើប​នៃ​សតវត្ស​ទី​២១ នេះ គ្មាន​នរណា​អាច​រំលោង​ផុត​ឈ្មោះ ហ៊ុន សែន ទេ នៅ​ពេល​គេ​និយាយ ឬ​សរសេរ​អំពី​រឿងរ៉ាវ​ផ្សេងៗ​នៅ​កម្ពុជា។

លទ្ធផល​ទើប​សំខាន់

អ្នក​ស្រាវជ្រាវ និង​ឃ្លាំ​មើល​ស្ថានការណ៍​នយោបាយ​កម្ពុជា មួយ​ចំនួន​យល់​ឃើញ​ស្រដៀង​គ្នា​ថា លោក ហ៊ុន សែន ជា​អ្នក​នយោបាយ​ខ្មែរ​ដ៏​ពូកែ​ម្នាក់​ដែល​មាន​សព្វគ្រប់។ លោក​ឆ្លាត​ឈ្លាស​វៃ ជឿជាក់ ចរិត​ជា​អ្នក​ប្រយុទ្ធ ពោរពេញ​ដោយ​កលយុទ្ធ ល្បិច​ស្នៀត ចរិត​ឆេវឆាវ ហិង្សា អាត្មា​និយម ចិត្ត​មុត ដាច់ខាត ឱបក្រសោប និង​បំបែក​បំបាក់​ដើម្បី​គ្រប់គ្រង។

កត្តា​ចម្បង​មួយ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​លោក ហ៊ុន សែន ស្ថិត​ក្នុង​អំណាច​កំពូល​គ្មាន​គូ​ប្រៀប​បាន​ជាង​បី​ទសវត្សរ៍​មក​នេះ អាច​មក​ពី​លោក​មាន​ចរិត​មិន​ខ្លាច​ញញើត ឬ​រួញរា​ក្នុង​ការ​កម្ចាត់​ចោល​នូវ​គូ​ប្រជែង​របស់​លោក។ អ្វី​ដែល​ជា​ឧបសគ្គ ទោះ​ស្ថិត​ក្នុង​តម្លៃ​ណា​ក៏ដោយ លោក​មិន​ទុក​ឲ្យ​នៅ​រាំង​ផ្លូវ​របស់​លោក​ឡើយ។ ហើយ​ដើម្បី​សម្រេច​គោលដៅ​របស់​លោក លោក​មិន​ស្ទាក់ស្ទើរ​ទេ​ក្នុង​ការ​ប្រើប្រាស់​គ្រប់​មធ្យោបាយ​ទាំងអស់។ អ្វី​ដែល​សំខាន់ គឺ​លទ្ធផល​ឯណោះ​ទេ។

ព្រឹត្តិការណ៍​សំខាន់

លោក ហ៊ុន សែន ទទួល​បាន​រហស្សនាម​ថា ជា​បុរស​ខ្លាំង​បន្ទាប់​ពី​លោក​បាន​ផ្ដួល​រំលំ ឬ​កាច់​បំបាក់​ធ្មុង​គូ​សត្រូវ​នយោបាយ​របស់​លោក រាប់​ចាប់​តាំង​ពី​ឥស្សរជន​សំខាន់ៗ​ក្នុង​ជួរ​បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា របស់​លោក រហូត​ដល់​ស្ដេច​ផែនដី។

ក្នុង​ជីវិត​នយោបាយ​របស់​លោក លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​បង្កើត​ព្រឹត្តិការណ៍​ជាច្រើន​ដែល​នាំ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា និង​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ស្គាល់ និង​ចាប់​អារម្មណ៍​លើ​លោក។ ព្រឹត្តិការណ៍​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ទី​១ គឺ​នៅ​ពេល​លោក​ដឹកនាំ​កម្លាំង​ទៅ​ចាប់​ខ្លួន​លោក ប៉ែន សុវណ្ណ នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​របប​សាធារណរដ្ឋ​ប្រជាមានិត​កម្ពុជា នៅ​ចុង​ឆ្នាំ​១៩៨១ ដែល​ពេល​នោះ កម្ពុជា ស្ថិត​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​របស់​កងទ័ព​វៀតណាម។ បួន​ឆ្នាំ​ក្រោយ​មក លោក​ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និង​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ការ​បរទេស បាន​ត្រូវ​តែងតាំង​ជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី បន្ទាប់​ពី​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ចាន់ ស៊ី ទទួល​មរណភាព។

ព្រឹត្តិការណ៍​លេចធ្លោ​បន្ទាប់​មក គឺ​អ្នក​នយោបាយ​វ័យ​ក្មេង​ពូកែ​វោហារសាស្ត្រ​រូប​នេះ តំណាង​ឲ្យ​កម្ពុជា ជួប​ចរចា​ជាមួយ​សម្ដេច​ព្រះ​នរោត្តម សីហនុ តំណាង​ឲ្យ​អ្នក​តស៊ូ​នៅ​ក្នុង​ចុង​ទសវត្សរ៍​៨០ នៅ​ប្រទេស​បារាំង ឈាន​ទៅ​ដល់​បង្កើត​បាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស ឆ្នាំ​១៩៩១ និង​ការ​បោះឆ្នោត​តំណាង​រាស្ត្រ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៣។

នៅ​ពេល​មនុស្ស​ជាច្រើន​ហាក់​ប្រមាថ​ពី​សមត្ថភាព​របស់​លោក ថា​ជា​អតីត​កូន​ទាហាន​ខ្មែរ​ក្រហម មិន​ដឹង​មក​ពីណា និង​រៀន​មិន​បាន​ជ្រៅជ្រះ លោក ហ៊ុន សែន កាន់​តែ​ធ្វើ​ឲ្យ​ពិភពលោក​ស្គាល់​លោក​កាន់​តែ​ខ្លាំង។ អ្នក​នយោបាយ​វ័យ​ក្មេង​រូប​នេះ មិន​ត្រឹម​តែ​ពូកែ​គំរាម​កំហែង​គេ​ឯង​ទេ ប៉ុន្តែ​លោក​ថែម​ទាំង​ពូកែ​លួងលោម និង​ប្រើ​មនុស្ស​ទៀត​ផង​នៅ​ក្នុង​ពេល​តែ​មួយ។

បើ​ទោះ​ជា​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ចាញ់​ឆ្នោត​ឆ្នាំ​១៩៩៣ ក៏ដោយ លោក ហ៊ុន សែន អាច​ប្រើប្រាស់​សម្ដេច​ព្រះ​នរោត្តម សីហនុ បាន​ជោគជ័យ​ក្នុង​ការ​ប្រឆាំង​អាជ្ញាធរ​អ៊ុនតាក់ (UNTAC) ដែល​គ្រប់គ្រង​ការ​បោះឆ្នោត​នៅ​ពេល​នោះ។ ភ័យ​នឹង​ការ​គំរាម​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ដែល​ប្រកាស​បំបែក​ខែត្រ​ទាំង​៧ នៅ​ភូមិភាគ​បូព៌ា ឲ្យ​ទៅ​ជា​រដ្ឋ​មួយ​ផ្សេង​ទៀត សម្ដេច​ឪ​សុខ​ចិត្ត​ប្រឆាំង​អាជ្ញាធរ​អ៊ុនតាក់ ចែក​អំណាច​ស្មើ​គ្នា​រវាង​គណបក្ស​រាជា​និយម​ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច និង​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​មួយ​ដែល​មាន​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ពីរ​រូប គឺ​សម្ដេច​ព្រះ​នរោត្តម រណឫទ្ធិ ជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ទី​១ និង​លោក ហ៊ុន សែន ជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ទី​២។

បំបែក​បំបាក់​ដើម្បី​គ្រប់គ្រង

រដ្ឋាភិបាល​ក្បាល​ពីរ​រស់​មិន​បាន​យូរ នៅ​ពេល​លោក ហ៊ុន សែន នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ទី​២ ទម្លាក់​សម្ដេច​ព្រះ​នរោត្តម រណឫទ្ធិ ពី​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ទី​១ តាម​រយៈ​រដ្ឋ​ប្រហារ​បង្ហូរ​ឈាម​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៥-៦ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​១៩៩៧។

នៅ​មុន និង​ក្រោយ​រដ្ឋ​ប្រហារ គណបក្ស​រាជា​និយម​ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច ត្រូវ​លោក​បំបែក​ចេញ​ជាច្រើន​ចម្រៀក​ឈ្លោះ​គ្នា​គ្មាន​ទី​បញ្ចប់។ គណបក្ស​រាជា​និយម​ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច ដែល​ជា​គណបក្ស​នាំ​មុខ​គេ ធ្លាប់​ឈ្នះ​ឆ្នោត​ឆ្នាំ​១៩៩៣ ត្រូវ​ធ្លាក់​ខ្លួន​គ្មាន​កៅអី​អង្គុយ​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋសភា។

និយាយ​ពី​ការ​អូស​ទាញ​វិញ​កម្លាំង​មក​គាំទ្រ​វិញ ក៏​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ពូកែ​ដែរ។ លោក​ប្រើ​វិធី​លួងលោម​ផ្តល់​មុខ​តំណែង និង​អំណាច​បុណ្យ​ស័ក្តិ អ្នក​ដែល​ធ្លាប់​ជា​គូ​សត្រូវ ឬ​គូ​ប្រជែង​នយោបាយ​ជាមួយ​លោក ដរាប​ណា​ឥស្សរជន​ទាំងនោះ​ដើរ​តាម​លោក ឬ​នៅ​ស្ងៀម​មិន​ស្រដី។ លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ហៅ​វិធី​នេះ​ថា ជា​វប្បធម៌​ចែក​រំលែក ប៉ុន្តែ​អ្នក​សង្កេតការណ៍​ហៅ​វិធី​នេះ​ថា ជា​ការ​សូកប៉ាន់។

ចរិត​នយោបាយ​មួយ​ផ្នែក​របស់​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន គឺ​មាន​ភាព​ស្រដៀង​គ្នា​នឹង​មេ​ដឹកនាំ​ចិន លោក តេង ស៊ាវភិង។ លោក តេង ស៊ាវភិង មាន​ទ្រឹស្ដី​មួយ​ថា មិន​ថ្វី​ទេ ឆ្មា​ពណ៌​ស​ក៏​បាន ពណ៌​ខ្មៅ​ក៏​បាន ឲ្យ​តែ​វា​ចាប់​កណ្ដុរ។

សម្រាប់​លោក ហ៊ុន សែន កន្លង​មក លោក​ហាក់​ដូចជា​ទាស់​ទេ ទោះ​ជា​អ្នក​ទាំងនោះ​ជា​ខ្មែរ​ក្រហម​និយម​ក្តី រាជា​និយម​ក្តី ឬ សឺន សាន និយម​ទេ ដរាប​ណា​ឥស្សរជន​ទាំងនោះ​មាន​ប្រយោជន៍​ដល់​លោក លោក​ប្រើ​ទាំងអស់ ហើយ​ករណី​ខ្លះ​នៅ​ឲ្យ​តែ​ស្ងៀម ចាំ​តែ​ហូប​ប្រាក់​ខែ​ក៏​លោក​ទុក​ឲ្យ​ម៉ា​រស់​ដែរ។

ប៉ុន្តែ​បើ​ប្រឆាំង​នឹង​លោក ឬ​មិន​ធ្វើ​តាម​លោក​វិញ លោក​មិន​ទុក​មុខ​ឲ្យ​ទេ បើ​ទោះ​ជា​អ្នក​នោះ​ជា​មេ​របស់​លោក​ក្តី ឬ​ជា​ស្ដេច​ផែនដី​ក្តី។

នៅ​ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០០៤ បន្ទាប់​ពី​ព្រះមហាក្សត្រ​សម្ដេច​ព្រះ​នរោត្តម សីហនុ យាង​ទៅ​ប្រទេស​កូរ៉េ​ខាង​ជើង ដើម្បី​គេច​ចេញ​ពី​ការ​ចុះ​ហត្ថលេខា​លើ​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​ធម្មនុញ្ញ​បន្ថែម តាម​ការ​ចង់​បាន​របស់​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។ លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ក៏​បាន​ស្នើ​ទៅ​ប្រធាន​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា លោក ជា ស៊ីម ដែល​ជា​ប្រមុខ​រដ្ឋ​ស្តីទី ឲ្យ​ចុះ​ហត្ថលេខា។ ប៉ុន្តែ​លោក ជា ស៊ីម បដិសេធ​មិន​ចុះ​ហត្ថលេខា​ទៀត។ ដើម្បី​សម្រេច​បំណង​របស់​ខ្លួន លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ក៏​បាន​ប្រើ​ធម៌​ក្តៅ ដោយ​បញ្ជូន​កម្លាំង​ប៉ូលិស​ទៅ​ព័ទ្ធ​ផ្ទះ​លោក ជា ស៊ីម បង្ខំ​ឲ្យ​ចាកចេញ​ទៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​មួយ​រយៈ ដើម្បី​បើក​ឱកាស​ឲ្យ​លោក ញឹក ប៊ុនឆៃ ដែល​ជា​អនុប្រធាន​ព្រឹទ្ធសភា ក្លាយ​ជា​ប្រមុខ​រដ្ឋ​ស្តីទី ហើយ​អាច​ចុះ​ហត្ថលេខា​លើ​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​ធម្មនុញ្ញ​បន្ថែម​នោះ។

បើ​តាម​សារព័ត៌មាន​អនឡាញ (Online) របស់​ថៃ ឈ្មោះ ឌឹ មេនិកជើ (The Manager) លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ខឹង​ណាស់​ពេល​នោះ ថែម​ទាំង​បញ្ជា​ឲ្យ​ផ្តាច់​ទឹក ផ្តាច់​ភ្លើង​ទៅ​ផ្ទះ​លោក ជា ស៊ីម ទៀត​ផង។

ច្បាប់​ធម្មនុញ្ញ​បន្ថែម​ដែល​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ចង់​បាន​រហូត​ធ្វើ​បាប​មេ​ខ្លួន​ឯង​នោះ គឺ​តាក់តែង​ឡើង​ដើម្បី​តម្រូវ​ឲ្យ​រដ្ឋសភា បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​សមាសភាព​ក្បាល​ម៉ាស៊ីន​ដឹកនាំ​រដ្ឋសភា និង​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី រួម​ទាំង​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ផង​ក្នុង​ពេល​តែ​មួយ។ សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ ស្នើ​ឡើង​នៅ​ក្រោយ​ពី​មាន​វិបត្តិ​ជាប់​គាំង​នយោបាយ ក្រោយ​ការ​បោះឆ្នោត​ឆ្នាំ​២០០៣ អស់​រយៈពេល​ជាង ១​ឆ្នាំ។

ទាក់ទង​នឹង​មូលហេតុ​ដែល​ព្រះអង្គ​មិន​ចុះ​ហត្ថលេខា​លើ​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​ធម្មនុញ្ញ​បន្ថែម​នោះ សម្ដេច​ព្រះ​នរោត្តម សីហនុ សរសេរ​នៅ​ក្នុង​គេហទំព័រ​របស់​ព្រះអង្គ​ថា “សេចក្តី​ស្នើ​នោះ​នាំ​មក​នូវ​ការ​បែកបាក់​ធ្ងន់ធ្ងរ​ចំពោះ​ជាតិ​របស់​យើង។ ខ្ញុំ​មិន​អាច​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ចំពោះ​កិច្ចការ​ដ៏​ធ្ងន់ធ្ងរ​សម្បើម​នេះ​ទេ”។

ហើយ​មុន​ចាកចេញ​ពី​កម្ពុជា នៅ​ពេល​នោះ ព្រះអង្គ​បាន​ផ្ញើ​លិខិត​ទៅ​កាន់​លោក ជា ស៊ីម ដោយ​មាន​បន្ទូល​យ៉ាង​ខ្លី​ថា “ចុះ​ហត្ថលេខា​លើ​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​នោះ ឬ​អត់ វា​អាស្រ័យ​លើ​មនសិការ​របស់​សម្ដេច”។

រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​កម្ពុជា កំណត់​ឲ្យ​មាន​ការ​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​ក្បាល​ម៉ាស៊ីន​ដឹកនាំ​គណៈកម្មការ​រដ្ឋសភា និង​ប្រធាន​រដ្ឋសភា​ដាច់​ដោយឡែក​ពី​ការ​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​ក្បាល​ម៉ាស៊ីន​ដឹកនាំ​ក្រសួង និង​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី ដែល​ត្រូវ​ការ​សំឡេង ២​ភាគ​៣ នៃ​សមាជិក​សភា​ទាំងមូល។ ប៉ុន្តែ​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ពេល​នោះ ភ័យ​ខ្លាច​តំណាង​រាស្ត្រ​ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច និង​តំណាង​រាស្ត្រ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា មួយ​ចំនួន​មិន​បោះឆ្នោត​ឲ្យ​លោក​ធ្វើ​ជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​បន្ត​ទៀត ដូច្នេះ​ទើប​បង្ខំ​ចិត្ត​ធ្វើ​ច្បាប់​ធម្មនុញ្ញ​បន្ថែម ដើម្បី​ឲ្យ​បាន​បោះឆ្នោត​ជា​កញ្ចប់ ឬ​ក្នុង​ពេល​តែ​មួយ។

អ្នក​វិភាគ​មួយ​ចំនួន រួម​ទាំង​លោក​បណ្ឌិត សុខ ទូច ផង បាន​ហៅ​ច្បាប់​ធម្មនុញ្ញ​បន្ថែម​នោះ​ជា​ការ​រំលោភ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ។

ទោះ​ជា​ប៉ះពាល់​អ្វី​ក៏​មិន​ថ្វី​ដែរ ឲ្យ​តែ​បំណង​របស់​លោក​បាន​សម្រេច។ ភ័យ​ខ្លាច​ព្រះមហាក្សត្រ​កម្ពុជា មិន​ឡាយព្រះហស្ដលេខា​ទទួល​ស្គាល់​សន្ធិសញ្ញា​បំពេញ​បន្ថែម​ស្ដីពី​កម្ពុជា-វៀតណាម ឆ្នាំ​២០០៥ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៧ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​២០០៥ លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន គំរាម​រំលាយ​រាជា​និយម​ជំនួស​មក​វិញ​នូវ​របប​សាធារណរដ្ឋ។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ​ចុះ បុរស​ខ្លាំង លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ហាក់​ដូចជា​មាន​ចរិត​ខ្លាច​សំណួរ​រសើប។ នៅ​ក្នុង​រាល់​យុទ្ធនាការ​បោះឆ្នោត​ម្តងៗ​ក្នុង ៥​អាណត្តិ​កន្លង​មក​នេះ គេ​មិន​ដែល​ឃើញ​លោក ហ៊ុន សែន ចេញ​មុខ​ចូលរួម​ក្នុង​វេទិកា​បើក​ឲ្យ​មាន​ការ​សួរ​ដេញដោល​ជាមួយ​បក្ស​នយោបាយ​ដទៃ។ គេ​ឃើញ​លោក​និយាយ​ថ្លែង​តែ​ម្នាក់​ឯង​ច្រើន​ជាង។ នៅ​ក្នុង​រដ្ឋសភា​ក៏​ដូច្នេះ​ដែរ មាន​ម្តង​នោះ​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ទៅ​និយាយ​ឲ្យ​តំណាង​រាស្ត្រ​ស្តាប់​ប្រមាណ ៥​ម៉ោង​អំពី​បញ្ហា​ព្រំដែន​កម្ពុជា-វៀតណាម ប៉ុន្តែ​ហាម​សួរ។

សក្ខីកម្ម​មួយ​ទៀត​ដែល​ប្រហែល​អាច​បញ្ជក់​ពី​ការ​មិន​ចង់​ប្រឈម​មុខ​នឹង​សំណួរ​រសើបៗ​នោះ គឺ​មន្ត្រី​របស់​លោក​មិន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​អ្នក​កាសែត​មួយ​ចំនួន​ដែល​រិះគន់​រដ្ឋាភិបាល ចូលរួម​ក្នុង​ពិធី​ជួបជុំ​រវាង​អ្នក​សារព័ត៌មាន និង​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី។

នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៤ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០១៧ គឺ​ជា​ខួប​ទី ៣២​ឆ្នាំ​នៃ​ការ​ឡើង​កាន់​អំណាច​របស់​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។ ដើម្បី​អបអរ​សាទរ​ឱកាស​នេះ លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​បាន​រៀបចំ​ព្រឹត្តិការណ៍​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​មួយ​ជា​លើក​ដំបូង គឺ​ជួប​អ្នក​សារព័ត៌មាន។ លោក​បាន​អញ្ជើញ​អ្នក​សារព័ត៌មាន និង​មន្ត្រី​នាំ​ពាក្យ​ព័ត៌មាន​ជាង ១.០០០​នាក់ គឺ​ដើម្បី​សំណេះសំណាល​បើក​ឱកាស​ស្វែង​យល់​គ្នា​រវាង​អ្នក​សារព័ត៌មាន និង​រដ្ឋាភិបាល។ ប៉ុន្តែ​បើ​ទោះ​ជា​យ៉ាង​នោះ​ក្តី អង្គភាព​សារព័ត៌មាន​មួយ​ចំនួន មាន​វិទ្យុ​សំឡេង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក (VOA) វិទ្យុ​សំឡេង​ប្រជាធិបតេយ្យ (VOD) វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី (RFA) ដែល​រិះគន់​រដ្ឋាភិបាល មិន​ត្រូវ​បាន​អញ្ជើញ​ឲ្យ​ចូលរួម​ឡើយ។ មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​សុំ​មិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ ថា​ហេតុផល​មិន​អញ្ជើញ​សារព័ត៌មាន​ទាំងនេះ ខ្លាច​នៅ​ពេល​ជួប​សម្ដេច អ្នក​ទាំងនោះ​លើក​សំណួរ​ធ្ងន់ៗ​ទៅ សម្ដេច​ខឹង​មន្ត្រី​ដែល​ចាត់ចែង​ឲ្យ​អ្នក​កាសែត​ទាំងនោះ​ទៅ​ចូលរួម។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ​ចុះ បុគ្គលិក​លក្ខណៈ​មួយ​ទៀត​របស់​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន គឺ​ការ​ឱបក្រសោប​មនុស្ស​ដែល​មាន​ភក្តី​ភាព​ចំពោះ​លោក បើ​ទោះ​ជា​ពួក​គេ​ប្រព្រឹត្ត​កំហុស​យ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ​ចុះ។

ប្រវត្តិវិទូ​នៃ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​កម្ពុជា លោក ដេវិឌ ឆាណ្ឌល័រ (David Chandler) អះអាង​ថា ដរាប​ណា​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នៅ​មាន​ជីវិត កម្ពុជា គ្មាន​ទេ​ការ​បោះឆ្នោត​ដោយ​សេរី ត្រឹមត្រូវ និង​យុត្តិធម៌​នោះ៕

Source link

តុលាការ​គ្រោង​បើក​សវនាការ​លើ​ភស្តុតាង​ពី​ហិង្សា​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​អង្គរក្ស​លោក​ហ៊ុន ម៉ាណែត

រូបឯកសារ៖ លោក​ឧត្តម​សេនីយ៍​ឯក​ ហ៊ុន​ ម៉ាណែត ​នាយ​រង​សេនា​ធិការ​ចម្រុះ​នៃ​កង​យោធពល​ខេមរភូមិន្ទ​បញ្ជាក់ពី​ភាព​ជោគជ័យ​នៃ​​ទស្សន​កិច្ច​របស់​លោក​នៅ​ឯសហរដ្ឋអាមេរិក និង​ប្រទេស​កាណាដា​ បើ​ទោះជា​​មាន​បាតុកម្ម​ប្រឆាំងរូប​​លោក និង​មាន​ព័ត៌មាន​អំពី​ពាក្យ​បណ្តឹង​ប្រឆាំង​នឹង​លោក​យ៉ាង​ណា​ក្តី កាលពី​ថ្ងៃទី២៥ ខែ​មេសា ឆ្នាំ២០១៦។​ លោក​ ហ៊ុន​ ម៉ាណែត​ លើក​ឡើង​ថា ​មាន​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​បំភ្លៃ​ជា​ច្រើន​ជុំវិញ​ទស្សនកិច្ច​របស់លោក​ ដូចជា​លោក​ត្រូវ​សមត្ថកិច្ច​អាមេរិក​ឃាត់ខ្លួន​ជាដើម (ហ៊ាន សុជាតា/VOA)

ម៉ែន គឹមសេង VOA 14 មករា 2017

ចៅក្រម​ Jacqueline Chooljian ​នៃ​តុលាការ​តំបន់​កណ្តាល​នៃ​រដ្ឋ​កាលីហ្វញ៉ា​ បាន​ចេញ​បញ្ជា​កាលពី​ថ្ងៃ​ពុធ​ ឱ្យ​ភាគី​ដើម​បណ្តឹង ​និង​ប៉ូលិស​ក្រុង​ឡុងប៊ិច ​រៀបចំ​ញត្តិ​ជំទាស់​រហូត​ដល់​ដំណាច់​ខែ​កុម្ភៈ​ បន្ទាប់​ពី​សវនាការ​បញ្ចប់។

វ៉ាស៊ីនតោន — តុលាការ​នៃ​រដ្ឋ​កាលីហ្វញ៉ា​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​បាន​កំណត់​យក​ថ្ងៃទី​៣១​ ខែ​មករា ​ដើម្បី​បើក​សវនាការ​លើ​ការ​ទាមទារ​របស់​ភាគី​លោក​មាជ សុវណ្ណារ៉ា​ និង​ភរិយា​ ឱ្យ​អង្គភាព​ប៉ូលិស​ប្រចាំ​ទីក្រុង​ឡុងប៊ិច​ ប្រគល់​វីដេអូ​ថត​ដោយ​កាមេរ៉ា​សុវត្ថិភាព​ស្តីពី​ហេតុការណ៍​ហិង្សា​នៅ​ភោជនីយដ្ឋាន​ឡាលូន​ ក្នុង​ពេល​លោក​ហ៊ុន ម៉ាណែត​ ចូលរួម​ពិធី​ជប់លៀង​នៅ​ទីនោះ។

វីដេអូ​នេះ​នឹង​បន្ថែម​ភស្តុតាងដាក់​បន្ទុក​ដល់​បណ្តឹង​ប្រឆាំង​នឹង​លោក​ឧត្តម​សេនីយ៍​ហ៊ុន ម៉ាណែត​ និង​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា។​ នេះ​បើ​តាម​ឯកសារ​តុលាការ​ដែល​វីអូអេ​ទទួល​បាន​នៅថ្ងៃ​សុក្រ​នេះ។

ចៅក្រម​ Jacqueline Chooljian ​នៃ​តុលាការ​តំបន់​កណ្តាល​នៃ​រដ្ឋ​កាលីហ្វញ៉ា​ បាន​ចេញ​បញ្ជា​កាលពី​ថ្ងៃ​ពុធ​ ឱ្យ​ភាគី​ដើម​បណ្តឹង ​និង​ប៉ូលិស​ក្រុង​ឡុងប៊ិច ​រៀបចំ​ញត្តិ​ជំទាស់​រហូត​ដល់​ដំណាច់​ខែ​កុម្ភៈ​ បន្ទាប់​ពី​សវនាការ​បញ្ចប់។

រូបឯកសារ៖ លោក​មាជ សុវណ្ណារ៉ា ប្រធាន​នាយកដ្ឋាន​ព័ត៌មានគណបក្ស​សង្រ្គោះជាតិ​ ដែល​កំពុង​ជាប់ឃុំ​នៅ​ពន្ធនាគារ​ព្រៃស​ត្រូវ​ប៉ូលិស​នាំចូល​បន្ទប់​នៅ​ក្នុង​សាលាឧទ្ធរណ៍ នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ ទី​២៣ ខែ​សីហា ឆ្នាំ​២០១៦។​ (ឡេង ឡែន/VOA)

មាន​អំពើ​ហិង្សា​មួយ​បាន​កើត​មាន​ឡើង​ កាលពី​យប់​ថ្ងៃ​ទី៩ ​ខែមេសា​ ឆ្នាំ​២០១៦ ​នៅ​មាត់​ទ្វារ​នៃ​ភោជនីយដ្ឋាន​ឡាលូន​ ក្រុង​ឡុងប៊ិច ​រដ្ឋ​កាលីហ្វញ៉ា​ក្នុង​ពេល​ដែល​លោក​ Paul Hayes ​ព្យាយាម​ប្រគល់​ដីការ​ឱ្យ​លោក​ឧត្តម​សេនីយ៍​ហ៊ុន ម៉ាណែត ​ក្នុង​ពេល​ដែល​លោក​ចូលរួម​ពិធី​ជប់លៀង​ឆ្នាំ​ថ្មី​ជាមួយ​នឹង​ក្រុម​អ្នក​គាំទ្រ។ លោក​ Paul Hayes ​ត្រូវ​បាន​ជនល្មើស​ដែល​គេ​សង្ស័យ​ថា​ ជា​អង្គរក្ស​លោក​ហ៊ុន ម៉ាណែត ​វាយ​ឱ្យ​របួស​ជា​ទម្ងន់។

ភាគី​ដើម​បណ្តឹង​ត្រូវការ​ឯកសារ​នេះ​ដើម្បី​បញ្ជាក់​ឱ្យ​កាន់តែ​ច្បាស់​ថា ​តុលាការ​មាន​សិទ្ធិ​កាត់​ទោស​លោក​ហ៊ុន ម៉ាណែត។ នេះ​បើ​តាម​ញត្តិ​របស់​មេធាវី​លោកម៉ាជ សុវណ្ណារ៉ា ​បាន​ដាក់​ទៅ​តុលាការ​ ដែល​វីអូអេ​ទទួល​បាន​ពី​គេហទំព័រ​របស់​តុលាការ។ ញត្តិ​នោះ​ក៏​បាន​ទាមទារ​ឱ្យ​អាជ្ញាធរ​ប៉ូលិស​បង្ហាញ​ព័ត៌មាន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​សោហ៊ុយ​ចំណាយ​លើ​ថ្លៃ​ការពារ​សន្តិសុខ ​ក្នុង​ពេល​ដែល​លោក​ហ៊ុន ​ម៉ាណែត ​មក​ធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​ទីក្រុង​ឡុងប៊ិច​ផង​ដែរ។

នៅក្នុង​ព្រឹត្តិការណ៍​ដោយ​ឡែក​មួយ​ទៀត​ចៅក្រម​ George H. Wu ​នឹង​បើក​សវនាការ​នៅថ្ងៃ​ទី​៦ ខែ​កុម្ភៈ ​ដើម្បី​សម្រេច​បញ្ចូល​ឈ្មោះ​លោកញ៉យ ចំរើន ​អ្នក​តំណាង​រាស្រ្ត​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ចូល​រួម​ ក្នុង​នាម​ជាដើម​បណ្តឹង​ជាមួយ​នឹង​លោក​មាជ​សុវណ្ណារ៉ា ​និង​លោកស្រី​ជេមី ម៉ាជ ​ប្រឆាំង​នឹង​លោក​ហ៊ុន ម៉ាណែត​ និង​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា។ នេះ​បើ​តាម​ឯកសារ​តុលាការ​ដែល​វីអូអេ​ទទួល​បាន ​និង​ការ​បញ្ជាក់​ពី​លោកស្រី​ជេមី មាជ៕

Source link