KiMEDIA

អ្នកវិភាគ៖ ទស្សនកិច្ច​មេដឹកនាំ​វៀតណាម​មក​កម្ពុជា​ជា​ការ​ពង្រឹង​ទំនាក់ទំនង

ចៅហ្វាយចេះតែមករឹតចំណងថែមយ៉ាងដូច្នេះហើយបានជាខំបំភ័យម្ចាស់ឆ្នោតថាបើបក្សឥណ្ឌូចិនចាញ់នឹងមានសង្គ្រាម ~KI reader

រូបឯកសារ៖ លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន (ស្តាំ) និង​លោក ង្វៀន សួនហ៊្វុក​ (Nguyen Xuan Phuc)​ នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​សាធារណរដ្ឋ​សង្គម​និយម​វៀតណាម​ នៅ​វិមាន​នាយករដ្ឋ​មន្ត្រីវៀតណាម នៅទីក្រុងហាណូយ កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៦។

ហ៊ុល រស្មី VOA Khmer 22 មេសា 2017

ភ្នំពេញ — នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​ប្រទេស​វៀតណាម​នឹង​មក​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​រយៈ​ពេល​បី​ថ្ងៃ​នៅ​កម្ពុជា​នៅ​សប្តាហ៍​ក្រោយ តប​តាម​ការ​អញ្ជើញ​របស់​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ខ្មែរ​លោក ហ៊ុន សែន។​ ក្រុម​អ្នក​វិភាគ​លើក​ឡើង​ថា​ ទស្សនកិច្ច​មុន​ការ​បោះឆ្នោត​នៅ​កម្ពុជា​របស់​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​វៀតណាម​ ជា​ការ​ពង្រឹង​ទំនាក់ទំនង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​ឲ្យ​ខ្លាំង​ជាង​មុន​បន្ថែម​ទៀត។

លោក​ ង្វៀន សួនហ៊្វុក​ (Nguyen Xuan Phuc)​ នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​សាធារណរដ្ឋ​សង្គម​និយម​វៀតណាម​ នឹង​មក​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​ផ្លូវ​ការ​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ចាប់ពី​ថ្ងៃ​២៤​ ដល់​ថ្ងៃ​ទី​២៦​ ខែ​មេសា​ខាង​មុខ​ ដើម្បី​ជួប​ពិភាក្សា​ជាមួយ​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​រដ្ឋាភិបាល​មួយ​ចំនួន​ និង​សម្ពោធ​ស្ពាន​មួយ​ដែល​តភ្ជាប់​ប្រទេស​កម្ពុជា និង​វៀតណាម។​ នេះ​បើ​យោង​តាម​សេចក្តី​ប្រកាស​ព័ត៌មាន​ចេញផ្សាយ​ជា​សាធារណៈ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​នេះ ​ដោយ​ក្រសួង​ការ​បរទេស​កម្ពុជា។

ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​រយៈពេល​បី​ថ្ងៃ​របស់​លោក​ ង្វៀន សួនហ៊្វុក ​នេះ​ កើត​មាន​ឡើង​តែ​ជាង​មួយ​ខែ​មុន​ការ​បោះឆ្នោត​ឃុំសង្កាត់​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា។ ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​នេះ​ ក៏​មាន​បំណង «ប្រារព្ធ​ ឆ្នាំ​មិត្តភាព​ ២០១៧​ និង​ខួប​អនុស្សាវរីយ៍​លើក​ទី​៥០​ នៃ​ការ​បង្កើត​ទំនាក់ទំនង​ការទូត​រវាង​កម្ពុជា​និង​វៀតណាម»។

ក្រុម​អ្នកវិភាគ​ថ្លែង​ថា​ ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​នេះ​ នឹង​មិន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​បោះឆ្នោត​ខាងមុខ​នោះ​ទេ​ តែ​ជា​ការ​រឹត​ចំណង​មិត្តភាព​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​និង​វៀតណាម​ ឲ្យ​កាន់​តែ​ខ្លាំង​ថែម​ទៀត​ ស្រប​ពេល​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ត្រូវ​បាន​អ្នក​ឃ្លាំ​មើល​ស្ថានការណ៍​ថា​ បាន​រំកិល​ខ្លួន​កាន់​តែ​ខ្លាំង​ទៅ​រក​ប្រទេស​ចិន។

ក្នុង​លិខិត​របស់​ក្រសួង​ការបរទេស​ និង​សហប្រតិបត្តិការ​អន្តរជាតិ​ចុះ​ថ្ងៃ​ទី​២០​ ខែ​មេសា​ បាន​ឲ្យដឹង​ថា​ លោក ង្វៀន សួនហ៊្វុក នឹង​ចូល​គាល់​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​ ព្រះបាទ​សម្តេច​ ព្រះ​បរមនាថ​ នរោត្តម​ សីហមុនី​ និង​ជួប​សម្តែង​ការ​គួរ​សម​ជាមួយ​លោក​ សាយ ឈុំ​ ប្រធាន​ព្រឹទ្ធសភា​ លោក​ ហេង សំរិន​ ប្រធាន​រដ្ឋសភា​ នឹង​ជួប​ពិភាក្សា​ទ្វេភាគី​ជាមួយ​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ ហ៊ុន សែន។ លោក​ ង្វៀន​ សួន​ហ៊្វុក ក៏​នឹង​ចូល​ថ្វាយ​បង្គំ​សម្តេច​ព្រះសង្ឃរាជ​ ទេព ​វង្ស ​ផង​ដែរ។

ក្នុង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​នេះ​ នាយករដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​ នឹង​ធ្វើ​ជា​អធិបតី​ក្នុង​ពិធី​សម្ពោធ​ស្ពាន​ត​ភ្ជាប់​ជ្រៃ​ធំ​ ខេត្ត​កណ្តាល​ និង​ឡុងប៊ិញ ខេត្ត​អានយ៉ាង​ ដែល​នឹង​ធ្វើឡើង​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​ ២៤​ ខែ​មេសា​ ឆ្នាំ​ ២០១៧​នេះ។​ ទស្សនកិច្ច​ដដែល​នេះនឹង​រួម​ចំណែក​ដល់​ «ការ​លើក​កម្ពស់​និង​ពង្រឹង​បន្ថែម​ទៀត​នូវ​ចំណង​មិត្តភាព​ជា​ប្រពៃណី​ដ៏​ល្អ​ប្រសើរ​ ភាព​ជា​អ្នក​ជិត​ខាង​ល្អ និង​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​គ្រប់​ជ្រុងជ្រោយ​រវាង​កម្ពុជា​ និង​វៀតណាម»។

រូបឯកសារ៖ ការ​រៀប​ចំ​ចង​ទង់​ជាតិ​កម្ពុជា​ និង​ទង់ជាតិ​វៀតណាម​នៅ​ស្តូប​មិត្តភាព​កម្ពុជា​វៀតណាម​ ដើម្បីស្វាគមន៍​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ផ្លូវ​ការ​របស់​លោក​ ត្រាន់​ ដាយ​ក្វាង​ ប្រធាន​រដ្ឋ​នៃ​សាធារណរដ្ឋ​សង្គម​និយម​វៀតណាម ​នៅក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៦។

លោក​ មាស នី អ្នក​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​កិច្ច​អភិវឌ្ឍ​សង្គម​ ប្រាប់​ VOA ​នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ​នេះ​ថា​ ទស្សនកិច្ច​របស់​ លោក​ ង្វៀន សួនហ៊្វុក​ នឹង​មិន​ផ្តោត​ជា​សំខាន់​លើ​ដំណើរការ​បោះឆ្នោត​នា​ពេល​ខាង​មុខ​នោះ​ទេ​ តែ​ជា​ការ​បន្ត​ពង្រឹង​ទំនាក់ទំនង​ល្អ​រវាង​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ ទោះបី​កម្ពុជា​ត្រូវ​គេ​មើល​ឃើញ​ថា​ បាន​ងាក​ទៅ​រក​ចិន​កាន់​តែ​ខ្លាំង។

លោក​បន្ត​ថា​ ​ទំនាក់ទំនង​កម្ពុជា-វៀតណាម ក៏​នៅ​តែ​ត្រូវ​គេ​មើល​ឃើញ​ថា​ បន្ត​មាន​ភាព​រឹងមាំ​ក្នុង​រយៈពេល​ ៥០​ឆ្នាំ​មក​នេះ​ ដោយ​សារ​តែ​មេដឹកនាំ​កម្ពុជា​ជា​រឿយៗ​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​វៀតណាម​ក្នុង​ពេល​ប្រទេស​កំពុង​ជួប​វិបតិ្ត​នយោបាយ​ធ្ងន់ធ្ងរ។

«យើង​ឃើញ​មើល​រវាង​ទំនាក់ទំនង​កម្ពុជា​វៀតណាម​នេះ​ នៅ​ក្នុង​រយៈពេល​៥០​ឆ្នាំ​ ពិសេស​នៅ​ពេល​ដែល​កម្ពុជា​មាន​វិបត្តិ​នយោបាយ​ធំៗ​ម្តងៗ​ យើង​តែងតែ​សង្កេត​ឃើញ​អ្នក​ដឹកនាំ​ខ្មែរ​ នៅ​ពេល​ដែល​ស្ថានភាព​យ៉ាប់យឺន​ធ្ងន់ធ្ងរ​ហ្នឹង​គឺ​ តែង​តែ​មាន​ការ​អញ្ជើញ​អ្នកដឹកនាំ​ខ្មែរ​ទៅ​ទី​ក្រុង​ហាណូយ​ ទៅ​ទស្សនកិច្ច​អី​អញ្ចឹង​ទៅ​ ហើយ​ពេល​ត្រឡប់​មកវិញ​ គឺ​យើង​តែ​ង​សង្កេត​ឃើញ​មាន​រឿង​ប្លែកៗ​ កើត​ឡើង​ យើង​អត់​ដឹង​ថា​តើ​ ការណ៍​ដែល​ទៅ​ម្តងៗ​ជជែក​រឿង​អី​ខ្លះ​ យើង​អត់​ដឹង​ដែរ​បាទ។ ប៉ុន្តែ​គ្រាន់​ថា​ នេះ​ជា​ការ​សង្កេត​របស់​យើង​ណ៎ា»។

លោក​ មាស នី​ បាន​ឲ្យដឹង​ទៀត​ថា​ អាជ្ញាធរ​កម្ពុជា​ក៏​បាន​ចាប់​ផ្តើម​បង្កើន​ល្បឿន​សាងសង់​បន្ថែម​ និង​កែ​លម្អ​ស្តូប​អនុស្សាវរីយ៍​មិត្ត​ភាព​កម្ពុជា-វៀតណាម​នៅ​តាម​ខេត្ត​រាជធានី​ ឡើង​វិញ​ដែល​នេះ​ជា​សញ្ញាណ​បញ្ជាក់​ថា​ ទំនាក់​ទំនង​កម្ពុជា​-វៀតណាម​ នៅ​កៀក​គ្នា​នៅ​ឡើយ។

ពាក់ព័ន្ធ​ឥទ្ធិពល​វៀតណាម​មក​លើ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា លោក​ មាស នី​ ពន្យល់​ថា​ ការ​ចុះ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ គឺ​ជា​ការ​កាត់​បន្ថយ​សំពាធ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម​មក​លើ​កម្ពុជា។ លោក​ថា​ សំពាធ​នេះ​អាច​ នឹង​វិល​មក​វិញ​ ប្រសិន​បើ​កម្ពុជា​ មិន​ដើរ​តាម​ខ្លឹមសារ​របស់​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ ប្រទេស​បារាំង។

រូបឯកសារ៖ មន្ត្រី​ប៉ូលិស​កម្ពុជា​ឈរ​យាម​ ខណៈ​ដែល​ពលរដ្ឋ​វៀតណាម​គ្រវី​ទង់ជាតិ​វៀតណាម​នៅ​ត្រើយ​ម្ខាង​ទៀត​នៃ​ព្រែក​មួយ​ ក្នុង​អំឡុង​ពេលទស្សនកិច្ចចុះ​ត្រួត​ពិនិត្យ​ព្រំដែនរបស់​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​នៅ​ខេត្ត​ស្វាយរៀង​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៩ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០១៥។

«យើង​ហាក់​ដូច​ជា​បាន​ឮ​សូរ​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ ពេល​ខ្លះ​ហាក់​ដូច​ជា​និយាយ​ថា​ ទទួល​ស្គាល់​សន្និសីទ​ហ្នឹង​ ហើយ​តែពេល​ខ្លះ​ទៀត ហាក់​ដូច​ជា​និយាយ​ថា​ សន្និសីទ​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ហ្នឹង​ វា​លែង​មាន​ឥទ្ធិពល​ អី​ទៀត​ហើយ​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ​បាទ។ អញ្ចឹង​បើ​សិន​ណា​ជា យើង​គិត​ថា​ យើង​បាន​ដើរ​ចេញ​ហើយ​ រួច​ទៅ​ហើយ​ ពី​ស្អី​ដែល​ជា​គន្លង​បន្ទាត់​សន្និសីទ​ទីក្រុង​ប៉ារីស​នោះ​ អាហ្នឹង​ យើង​មានការ​ព្រួយ​បារម្ភ​ទៅ​លើ​អធិបតេយ្យភាព​របស់​យើង​ទៅ​ថ្ងៃ​មុខ​ដែរ​បាទ»។

ប្រទេស​វៀតណាម​ដែល​មាន​ខ្សែ​បន្ទាត់​ព្រំដែន​រួមគ្នា​ជាមួយ​កម្ពុជា​ជាង​១.២០០​គីឡូម៉ែត្រ​នោះ ​ទទួល​រង​ការ​រិះគន់​មិន​ចេះ​ចប់​មិន​ចេះ​ហើយ​ថា​ ជា​អ្នក​ប៉ុនប៉ង​លេប​ត្របាក់​ទឹកដី​ខ្មែរ​តាម​រយៈ​ការ​រំលោភបំពាន​ព្រំដែន និង​បញ្ជូន​និគមជន​មក​រស់នៅ​លើ​ទឹកដី​កម្ពុជា។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ប្រទេស​វៀតណាម​បាន​បដិសេធ​ការ​រិះគន់​នេះ។

លោក ​ឈាង​ វណ្ណារិទ្ធ​ អ្នក​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ នៅ​វិទ្យាស្ថាន​ ISEAS – Yusof Ishak នៅ​ប្រទេស​សិង្ហបុរី​ ដែល​ជា​មជ្ឈមណ្ឌល​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​នាំ​មុខគេ​ក្នុង​ផ្នែក​ភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ​ ទំនោរ​សេដ្ឋកិច្ច​ និង​ការ​អភិវឌ្ឍ​នៅ​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ ប្រាប់​ VOA ​តាម​រយៈ​សារ​អេឡិចត្រូនិក​ ឬ អ៊ីមែល ​នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ​នេះ​ថា​ ទស្សនកិច្ច​របស់​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​មក​កម្ពុជា​ មុន​ការ​បោះឆ្នោត​ឃុំ​សង្កាត់​ដ៏​សំខាន់​នេះ​ មិន​បាន​ផ្តោត​លើ​បញ្ហា​បោះឆ្នោត​នោះ​ឡើយ តែ​ជា​ព្រឹត្តិការណ៍​សំខាន់​នៃ​ការ​ពង្រឹង​ទំនាក់ទំនង​ទ្វេភាគី​រវាង​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ។

លោក​បាន​សរសេរ​ក្នុង​ន័យ​ដើម​ថា៖

«ទស្សនកិច្ច​នេះ​បាន​ផ្ញើ​សញ្ញា​យ៉ាង​ច្បាស់​ថា​ ប្រទេស​កម្ពុជា​មាន​សារៈសំខាន់​សម្រាប់​វៀតណាម​ ហើយ​វៀតណាម​ ក៏​មាន​សារៈសំខាន់​សម្រាប់​កម្ពុជា​ដូចគ្នា​អញ្ចឹង​ដែរ។​ ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​ នឹង​បន្ត​រក្សា​ទំនុក​ចិត្ត​គ្នា​ខាង​យុទ្ធសាស្ត្រ និង​នយោបាយ​ ឈាន​ទៅ​បង្កើន​ទំនាក់ទំនង​វប្បធម៌​និង​សេដ្ឋកិច្ច»។

លោក ​ឈាង វណ្ណារិទ្ធ​ បាន​បញ្ជាក់​ទៀត​ថា​ ថ្វី​ត្បិត​តែ​កម្ពុជា​ត្រូវ​គេ​មើល​ឃើញ​ថា​ ងាក​ទៅ​រក​ប្រទេស​ចិន​ ហើយ​កម្ពុជា​ក៏​មាន​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​ទី​ក្រុង​ប៉ារីស​ដើម្បី​ការពារ​អធិបតេយ្យភាព​របស់​ខ្លួន​ក្តី​ ក៏​ទំនាក់ទំនង​កម្ពុជា​ និង​វៀតណាម​នៅ​តែ​មាន​ភាព​ស្អិតរមួត​ខ្លាំង​ ហើយ​ជា​ទំនាក់ទំនង​ស្មើ​ភាព​គ្នា​ទៀត​ផង។

លោក​បាន​បញ្ជាក់ប្រាប់​ VOA ក្នុង​ន័យ​ដើម​ថា៖

«វា​ជា​ទំនាក់ទំនង​ស្មើ​ភាព​គ្នា។ ប្រទេស​កម្ពុជា​មិន​មែន​ជា​អាយ៉ង​របស់​វៀតណាម​ ឬ​ចិន។​ កម្ពុជា​គាំទ្រ​កម្ពុជា​ខ្លួន​ឯង។ វា​គឺ​ជា​កំហុស​យុទ្ធសាស្ត្រ​មួយ​ បើ​មាន​ការ​សន្មត​ថា​ កម្ពុជា​ជា​អាយ៉ង​វៀតណាម។ នយោបាយ​ក្នុង​ស្រុក​ និង​ភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ​អន្តរជាតិ​បាន​ប្រែប្រួល​យ៉ាង​ឆាប់​រហ័ស។ មិន​មាន​មិត្ត​ជា​អមតៈ ឬ​ក៏​សត្រូវ​ជា​អមតៈ​ ប៉ុន្តែ​នឹង​មាន​តែ​ផលប្រយោជន៍​ដែល​ស្ថិតនៅ​ជា​រៀង​រហូត»។

លោក​ ឈាង វណ្ណារិទ្ធ​ បាន​បន្ត​ទៀត​ថា​ ក្នុង​ទំនាក់​ទំនង​កម្ពុជា-វៀតណាម​ រយៈ​ពេល​៥០ឆ្នាំ​មក​នេះ​ ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​បាន​ពង្រឹង​ទំនាក់ទំនង​ទ្វេភាគី​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​កាន់​តែ​ខ្លាំង​ឡើង។ យ៉ាងណា​ក៏ដោយ​ លោក​ថា​ ទំនាក់ទំនង​វប្បធម៌​ និង​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​សេដ្ឋកិច្ច​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​មាន​ភាព​ខុសគ្នា​ឆ្ងាយ​ពី​ទំនាក់ទំនង​នយោបាយ។​ ចំពោះ​បញ្ហា​ព្រំដែន​និង​ជន​អន្តោប្រវេសន៍​ លោក​ថា​ វា​ជា​បញ្ហា​ពិបាក​ដោះស្រាយ​ ក្នុង​ទំនាក់ទំនង​ទ្វេភាគី​ប្រទេស​ទាំងពីរ។

លោក​ ឈាង វណ្ណារិទ្ធ ​បាន​បន្ថែម​ទៀត​ថា​ បញ្ហា​ប្រឈម​នានា​ដែល​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​ត្រូវ​ដោះស្រាយ​នោះ​ គឺ​បង្កើន​ការ​យោគយល់​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​រវាង​ប្រជាជន​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ និង​ការ​ធ្វើ​ឲ្យ​ស៊ីជម្រៅ​នៃ​ការ​ធ្វើ​សមាហរណកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច​ទ្វេភាគី​រវាង​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ។ លោក​អះអាង​ថា​ ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​បរាជ័យ​ក្នុង​ការ​សម្រេច​ឲ្យ​បាន​គោលដៅ​ពាណិជ្ជកម្ម​ទំហំ​៥.០០០​លាន​ដុល្លារ​ ដែល​ត្រូវ​បាន​កំណត់​ថា​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​បាន​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៥​កន្លង​ទៅ។

ប្រទេស​វៀតណាម​បាន​ចូល​ឈ្លានពាន​កម្ពុជា​កាលពី​ឆ្នាំ១៩៧៩ ​ដើម្បី​បណ្តេញ​ក្រុម​ខ្មែរក្រហម​ ហើយ​លើក​បន្តុប​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​មួយ​ចេញ​ពី​ក្រុម​ខ្មែរក្រហម​មួយ​ផ្នែក ដែល​វៀតណាម​គាំទ្រ។​ ទំនាក់ទំនង​ដ៏​ខ្លាំង​រវាង​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​ ក្រោយ​មក​ហាក់​ដូច​ជា​ចុះ​ខ្សោយ​បន្តិច​ម្តងៗ​នៅ​ពេល​កម្ពុជា​បាន​បង្កើន​ទំនាក់ទំនង​ដល់​កម្រិត​ខ្ពស់​ជាមួយ​នឹង​ចិន​ ទាំង​នយោបាយ​និង​សេដ្ឋកិច្ច។

ដំណឹង​នៃ​ការ​មក​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​របស់​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​វៀតណាម​នៅ​កម្ពុជា​ កើត​មាន​ឡើង​តែ​ជាង​មួយ​សប្តាហ៍​ ក្រោយ​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន បាន​អំពាវនាវ​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ ​ជា​ពិសេស​យុវជន​អាន​សៀវភៅ​ស្ដី​ពី​ការ​ដឹកនាំ​របស់​លោក​ប្រធានាធិបតី ស៊ី ជីនពីង (Xi Jinping) ក្នុង​ការ​ដឹកនាំ​ប្រទេស​ចិន​ដែល​ជា​ប្រទេស​កុម្មុយនិស្ត​រាប់​ទសវត្សរ៍ ដើម្បី​រៀន​សូត្រ​ពី​ចំណុច​សំខាន់ៗ​យក​ទៅ​អភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​សង្គម​កម្ពុជា៕

Source link

សង្គម​ស៊ីវិល​ស្នើ​រដ្ឋាភិបាល​បន្ថែម​ថវិកា​សម្រាប់​ជួយ​ស្ត្រី​នៅ​ថ្នាក់ក្រោម​ជាតិ

នាយិកា​ប្រតិបត្តិ​អង្គការ​សីលការ អ្នកស្រី ធីតា ឃិះ ថ្លែង​ក្នុង​សិក្ខាសាលា​ពិគ្រោះ​យោបល់​អំពី​ថវិកា ឆ្លើយតបនឹងយេនឌ័រ​នៅថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២១ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០១៧។ RFA

ដោយ វ៉ាន វណ្ណដេត RFA 2017-04-21

ក្រុម​សង្គម​ស៊ីវិល​ដែល​ធ្វើ​ការ​ផ្នែក​លើក​ស្ទួយ​ស្ត្រី​ក្នុង​វិស័យ​នយោបាយ បាន​ជំរុញ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​បន្ថែម​ថវិកា​សម្រាប់​ជួយ​ស្ត្រី​នៅ​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​តាម​មូលដ្ឋាន។ សង្គម​ស៊ីវិល​រក​ឃើញ​ថា ថវិកា​សម្រាប់​ផ្នែក​យេនឌ័រ​នៅ​មូលដ្ឋាន​មាន​តិច ឬ​គ្មាន​តែម្ដង។ តែ​មន្ត្រី​ក្រសួង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ថា លុះត្រាតែ​ថ្នាក់ក្រោម​ជាតិ​ដាក់​សំណើ​ទើប​អាច​បន្ថែម​បាន។

ការ​ទាមទារ​ថវិកា​បន្ថែម ឬ​ការ​ទាមទារ​លុយ​បន្ថែម​សម្រាប់​លើក​ស្ទួយ​យេនឌ័រ ឲ្យ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​នៅ​ថ្នាក់ក្រោម​ជាតិ ធ្វើ​ឡើង​ស្រប​ពេល​ដែល​ការ​បោះឆ្នោត​ក្រុមប្រឹក្សា​ឃុំ-​សង្កាត់ កាន់​តែ​ខិត​ជិត​មក​ដល់ ហើយ​ក៏​ស្រប​ពេល​ដែល​គណបក្ស​នយោបាយ​បាន​ចាប់​ផ្ដើម​បង្អួត​គោលនយោបាយ​ដើម្បី​អភិវឌ្ឍន៍​ថ្នាក់​មូលដ្ឋាន​ដែរ។

​ក្រុម​ស្ត្រី​ដែល​ធ្វើការ​ក្នុង​វិស័យ​សង្គម​ស៊ីវិល​នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​២១ ខែ​មេសា បាន​រៀបចំ​សិក្ខាសាលា​ពិគ្រោះ​យោបល់​អំពី​ថវិកា​ឆ្លើយតប​នឹង​យេនឌ័រ​នៅ​ថ្នាក់ក្រោម​ជាតិ។ សិក្ខាសាលា​នេះ ដើម្បី​ស្នើ​ឲ្យ​ក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច បន្ថែម​ថវិកា​ពី ២,៧​ភាគរយ​នៃ​ថវិកា​ជាតិ​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ​ឡើង​ទៅ យ៉ាង​ហោច​ណាស់ ៥​ភាគរយ ដល់​ថ្នាក់​មូលដ្ឋាន ដើម្បី​ឲ្យ​ពួកគេ​មានលទ្ធភាព​ខ្ពស់​ក្នុង​ការ​ជួយ​លើក​ស្ទួយ និង​ជួយ​សង្គ្រោះ​ស្ត្រី​ដែល​រងគ្រោះ​នៅ​តាម​មូលដ្ឋាន។ សង្គម​ស៊ីវិល​យល់​ថា កញ្ចប់​ថវិកា​យេនឌ័រ ៥​ភាគរយ​នៅ​ថ្នាក់​មូលដ្ឋាន​នឹង​អាច​ជួយ​កាត់​បន្ថយ​ការ​ចំណាកស្រុក​របស់​ពលការិនី​នៅ​មូលដ្ឋាន។
​នាយិកា​ប្រតិបត្តិ​អង្គការ​សីលការ អ្នកស្រី ធីតា ឃិះ ថា ថវិកា​សម្រាប់​យេនឌ័រ​ដែល​ថ្នាក់​ឃុំ-​សង្កាត់​​បច្ចុប្បន្ន​មាន​តិចតួច​បំផុត ឬ​ស្ទើរ​តែ​គ្មាន​ផង។ អ្នកស្រី ធីតា ឃិះ យល់​ថា គណបក្ស​នយោបាយ​ចំនួន​ពីរ​គឺ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា និង​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ សុទ្ធ​តែ​បង្ហាញ​គោលនយោបាយ​ល្អៗ​ជា​ច្រើន​សម្រាប់​ស្ត្រី។ ប៉ុន្តែ​ការ​អនុវត្ត​ជាក់ស្ដែង​នៅ​មិន​ទាន់​ល្អ​ដូច​គោលនយោបាយ​ដែល​សរសេរ​នោះ​ទេ។ ដោយសារ​គណបក្ស​ប្រជាជន​ជា​បក្ស​កំពុង​កាន់​អំណាច ដូច្នេះ​លោកស្រី​ចង់​ឃើញ​គណបក្ស​ប្រជាជន​អនុវត្ត​គោលនយោបាយ​លើក​ស្ទួយ​ស្ត្រី​ឲ្យ​បាន​ល្អ ដូច​គោលនយោបាយ​ដែល​លើក​ឡើង៖ «»។

​មិន​មែន​មាន​ត្រឹមតែ​គោលនយោបាយ​របស់​គណបក្ស​កាន់​អំណាច​ទេ ដែល​លើកស្ទួយ​ស្ត្រី។ គោលនយោបាយ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ដែល​លើក​កម្ពស់​ស្ត្រី ដាក់​ចេញ​ដោយ​ក្រសួង​កិច្ចការ​នារី ក៏​ត្រូវ​បាន​ក្រសួង​មួយ​នេះ​ចែង​យ៉ាង​ល្អ​ដែរ។

នាយិកា​នៃ​អង្គការ​យេនឌ័រ និង​អភិវឌ្ឍន៍​ដើម្បី​កម្ពុជា អ្នកស្រី រស់ សុភាព ថា គោលនយោបាយ​នារីរតនៈ ដំណាក់កាល​ទី​៤ របស់​ក្រសួង​កិច្ចការ​នារី និង​គោលនយោបាយ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ចតុកោណ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​សុទ្ធតែ​ចែង​យ៉ាង​ល្អ​ពី​ការ​លើក​ស្ទួយ​ស្ត្រី។ ក៏ប៉ុន្ដែ​សកម្មភាព​នៃ​ការអនុវត្ត​វិញ ហាក់​ដើរ​មិន​បាន​ល្អ​ដូច​គោលនយោបាយ​ដែល​បាន​ដាក់​ចេញ​ទេ៖ «»។

កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២០ ខែ​មេសា លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​រិះគន់​អ្នក​អត្ថាធិប្បាយ​ច្បោលៗ​ដែល​ហ៊ាន​រិះគន់​គោលនយោបាយ​របស់​រដ្ឋាភិបាល។ លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ចាត់​ទុក​ការ​ធ្វើ​អត្ថាធិប្បាយ​រិះគន់​គោល​ច្បោលៗ ពី​គោលនយោបាយ​រដ្ឋាភិបាល​របស់​លោក​ថា ជា​រឿង​ដ៏​គួរ​ឲ្យ​ខ្មាសអៀន។

​ប្រធាន​ការិយាល័យ​តាមដាន និង​ត្រួត​ពិនិត្យ​ថវិកា​ឃុំ-​សង្កាត់​នៃ​ក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច និង​ហិរញ្ញវត្ថុ លោក ថន ចាន់រិទ្ធិ ថា ក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច​មាន​សិទ្ធិ​តែ​ទម្លាក់​លុយ​ទៅ​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ តាម​សំណើ​របស់​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ តែប៉ុណ្ណោះ ឯ​ការ​ត្រួត​ពិនិត្យ ការ​ចាយវាយ​ថា​គ្រប់ ឬ​មិន​គ្រប់ ក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច​គ្មាន​សិទ្ធិ​ត្រួតពិនិត្យ​ទេ។ លោក​ថា បើ​ឃុំ​សង្កាត់​ណា​ចង់​បង្កើន​ថវិកា ត្រូវ​ធ្វើ​គម្រោង​ជា​មុន ឯ​ការ​ចាយវាយ​របស់​ឃុំ-​សង្កាត់ លោក​ថា​ជា​ឯករាជភាព​ក្នុង​ការ​ចាយវាយ​របស់​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ៖ «»។

បើ​ទោះ​ជា​បែប​នេះ​ក្ដី នាយិកា​ប្រតិបត្តិ​អង្គការ​សីលការ លោកស្រី ធីតា ឃឹះ ថា ការ​ទម្លាក់​ថវិកា​ផ្នែក​យេនឌ័រ ពី​ក្រសួង​ទៅ​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ ក្រៅ​ពី​នៅ​មាន​ចំនួន​តិច ប្រព័ន្ធ​នៃ​ការ​ដក​លុយ​សម្រាប់​ជួយ​ស្ត្រី​នៅ​ថ្នាក់ក្រោម​ជាតិ ក៏​នៅ​មាន​ការពិបាក​ដែរ៕

Source link

"លោក ហ៊ុន សែន កំពុង​បន្ទច់បង្អាក់​ដំណើរការ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​និង​បំបាក់​ស្មារតី​ពលរដ្ឋ"

លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ថ្លែង​ក្នុង​ពិធី​សម្ពោធ​ស្ថានីយ​អ្នក​ដំណើរ​ថ្មី នៃ​អាកាសយានដ្ឋាន​អន្តរជាតិ​ភ្នំពេញ នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​១៦ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០១៦។ RFA/Brach Chev

ដោយ រាជ វិញ្ញូ RFA 2017-04-21

អ្នក​ជំនាញ​ខាង​វិទ្យាសាស្ត្រ និង​អ្នកវិភាគ​នយោបាយ​ថា លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន កំពុង​បន្ទច់បង្អាក់​ដំណើរការ​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​កំពុង​បំបាក់​ស្មារតី​ពលរដ្ឋ​ម្ចាស់​ឆ្នោត​មុន​ការ​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​ក្រុមប្រឹក្សា​ឃុំ-​សង្កាត់ នៅ​ពេល​ខាង​មុខ។ ការ​លើក​ឡើង​នេះ ក្រោយ​ពី​លោក ហ៊ុន សែន បាន​ព្រមាន​ជា​ថ្មី​ថា កម្ពុជា​នឹង​ជួប​សង្គ្រាម​ឡើង​វិញ ប្រសិនបើ​ពលរដ្ឋ​គាំទ្រ​ឱ្យ​មាន​ការ​ផ្លាស់ប្ដូរ ឬ​ឈប់​គាំទ្រ​គណបក្ស​កាន់​អំណាច​របស់​លោក។

ស្រប​ពេល​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​ថា ជា​គូប្រកួត​ប្រជែង​សំខាន់​មួយ​សម្រាប់​គណបក្ស​កាន់​អំណាច​នៅ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​​ជ្រើសរើស​ក្រុមប្រឹក្សា​ឃុំ-​សង្កាត់ នៅ​ពេល​ខាង​នេះ ងាក​មក​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ឯ​ណោះ​វិញ លើក​ឡើង​អំពី​សង្គ្រាម​ថា អាច​ផ្ទុះឡើង​នៅ​កម្ពុជា ប្រសិនបើ​គណបក្ស​របស់​លោក​ចាញ់​ឆ្នោត​នៅ​ពេល​ខាង​មុខ។ លើស​ពី​នេះ លោក ហ៊ុន សែន ហាក់​ចង់​បញ្ជាក់​ន័យ​ថា មាន​តែ​គណបក្ស​របស់​លោក​មួយ​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​អាច​រក្សា​សន្ដិភាព​សម្រាប់​កម្ពុជា​បាន។

​បើ​ទោះ​បី​ជា​មាន​ការ​ព្រមាន​យ៉ាង​នេះ​ក្ដី ប៉ុន្តែ​អ្នក​តាម​ដាន​នយោបាយ​ខ្លះ ថា​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​កំពុង​បន្ទច់បង្អាក់ ឬ​រារាំង​របប​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជា និង​ខ្លះ​ទៀត​ថា លោក ហ៊ុន សែន មាន​ចេតនា​បំបាក់​ស្មារតី​ពលរដ្ឋ​ដែល​ជា​ម្ចាស់​សន្លឹក​ឆ្នោត។
អ្នក​ជំនាញ​ខាង​វិទ្យាសាស្ត្រ​នយោបាយ និង​អភិបាលកិច្ច​បណ្ឌិត ចាន់ វិបុលចាន់ ចាត់​ទុក​សារ​ព្រមាន​របស់​លោក ហ៊ុន សែន ថា​មិន​បាន​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​ស្គាល់​អ្វី​ដែល​ជា​តម្លៃ​ពិត នៃ​ដំណើរការ​របប​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ឡើយ។ ប៉ុន្តែ​លោក​បន្ត​ថា សារ​ព្រមាន​បែប​នេះ​ហាក់​លែង​មាន​ឥទ្ធិពល​លើ​ពលរដ្ឋ​ទៀត​ហើយ ព្រោះ​សារ​ព្រមាន​ថា នឹង​ផ្ទុះ​សង្គ្រាម​ត្រូវ​បាន​លោក ហ៊ុន សែន យក​មក​ប្រើប្រាស់​តាំង​ពី​មុន​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៣ ម្ល៉េះ តែ​ចុង​ក្រោយ​លទ្ធ​បោះឆ្នោត​កាល​នោះ​ស្ទើរ​តែ​របូត​ទៅ​ខាង​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ៖ «»។

អ្នក​ជំនាញ​ខាង​នយោបាយ​រូប​នេះ​ពន្យល់​ថា សង្គម​មួយ​ដែល​គ្មាន​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ គឺ​ជា​សង្គម​ដែល​សំឡេង​ពលរដ្ឋ​មិន​មាន​ឥទ្ធិពល​លើ​មេដឹកនាំ ហើយ​អ្នក​កាន់​អំណាច​ដែល​អាច​ឡើង​គ្រប់គ្រង​ប្រទេស​បាន គឺ​ដោយសារ​ការ​ធ្វើ​បដិវត្តន៍ ឬ​កម្ទេច​ដៃគូ​ម្ខាង​ទៀត។ លើស​ពី​នេះ មេដឹកនាំ​ក្នុង​សង្គម​គ្មាន​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ គឺ​តែង​ប្រើប្រាស់​អំណាច​លុយ និង​កងកម្លាំង​ប្រដាប់អាវុធ​គ្រប់​ប្រភេទ​ដើម្បី​បម្រើ​តែ​ផលប្រយោជន៍​បក្សពួក​ខ្លួន។ លោក ចាន់ វិបុល ថា បច្ចុប្បន្ន​សង្គម​កម្ពុជា ដែល​ធ្លាប់​ឆ្លង​កាត់​របប​កុម្មុយនិស្ត​និយម និង​ផ្ដាច់ការ​និយម គឺ​ត្រូវ​ការ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ដ៏​ពិត​ប្រាកដ​មួយ​ដែល​ឱ្យ​អំណាច​ទៅ​ដល់​ពលរដ្ឋ​ធ្វើ​ជា​ម្ចាស់​របស់​មេដឹកនាំ។

ការ​លើក​ឡើង​ពី​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​នយោបាយ​រូប​នេះ បន្ទាប់​ពី​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នៅ​ក្នុង​កម្មវិធី​ផ្ដល់​រង្វាន់​លើកទឹកចិត្ត​ដល់​កីឡាការិនី​ប៉េតង់ អ៊ុក ស្រីមុំ ដែល​ទើប​ទទួល​បាន​មេដាយ​មាស​ពិភពលោក នៅ​ឯ​វិមាន​សន្តិភាព នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២០ ខែ​មេសា បាន​ដាស់តឿន​ពលរដ្ឋ​មុន​ការ​បោះឆ្នោត​ម្ដង​ទៀត​ថា ការ​មិន​បោះឆ្នោត​ឱ្យ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា គឺ​ស្មើ​នឹង​ការ​បោះឆ្នោត​ឱ្យ​កម្ពុជា មាន​សង្គ្រាម គ្មាន​សន្តិភាព និង​គ្មាន​ការ​អភិវឌ្ឍ​ដូច​ពេល​បច្ចុប្បន្ន៖ «»។

ប្រធាន​គណបក្ស​កាន់​អំណាច​រូប​នេះ​ក៏​រំលឹក​ថា មុន​ពេល​មាន​លោក​មក​ដឹកនាំ​គឺ​កម្ពុជា ឆ្លង​កាត់​ការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​ពី​ប្រទេស​មាន​សន្តិភាព​រហូត​ដល់​របប​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍។

​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​សារ​នយោបាយ​គំរាម​របស់​លោក ហ៊ុន សែន នេះ ត្រូវ​បាន​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ លោក អេង ឆៃអ៊ាង ហាក់​មិន​ចង់​ចាប់​អារម្មណ៍ ឬ​ក៏​ចង់​ឆ្លើយ​តប​អ្វី​ឡើយ ព្រោះ​ថា ជា​សារ​ព្រមាន​ដដែល​របស់​លោក ហ៊ុន សែន។ ប៉ុន្តែ​លោក​ថា គណបក្ស​ប្រឆាំង​នឹង​ដឹកនាំ​តាម​គោលនយោបាយ​របស់​ខ្លួន ហើយ​ក៏​មិន​ដឹកនាំ​តាម​ចុង​កាំភ្លើង​ឡើយ ព្រោះ​គណបក្ស​ពុំ​មាន​កាំភ្លើង​ក្នុង​ដៃ​នោះ​ទេ៖ «»។

ជាមួយ​គ្នា​នេះ អ្នក​វិភាគ​នយោបាយ​ម្នាក់​ទៀត លោក​បណ្ឌិត ឡៅ ម៉ុងហៃ ក៏​មិន​ជឿ​ថា ការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​នៅ​ពេល​ខាង​មុខ​នឹង​នាំ​ឱ្យ​មាន​សង្គ្រាម​នៅ​កម្ពុជា ដែរ ព្រោះ​ការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​នោះ កើត​ឡើង​ពី​ការ​បោះឆ្នោត និង​ឆន្ទៈ​រាស្ត្រ​ប៉ុណ្ណោះ។ លោក​បន្ត​ថា គួរ​តែ​មាន​ការ​បង្កើត​ច្បាប់​មួយ​ដើម្បី​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​ពី ១៥ ទៅ ៣០​ឆ្នាំ ចំពោះ​អ្នក​នយោបាយ ពី​បទ​ក្បត់​ប្រជាពលរដ្ឋ ឬ​ក្បត់​ជាតិ ប្រសិន​មិន​ទទួល​ស្គាល់​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​ដែល​ប្រកាស​ដោយ គ.ជ.ប៖ «»។

អ្នក​វិភាគ​នយោបាយ​យល់​ឃើញ​ទៀត​ថា ក្នុង​នាម​ជា​មេដឹកនាំ​កំពុង​ដឹកនាំ​ប្រទេស មិន​គួរ​លើក​ឡើង​អំពី​សង្គ្រាម​យក​មក​គំរាម​ពលរដ្ឋ​ឡើយ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ គួរ​តែ​លើក​ឡើង​អំពី​សារសំខាន់​នៃ​ការ​បោះឆ្នោត តួនាទី​របស់​ម្ចាស់​ឆ្នោត ជាពិសេស​ត្រូវ​លើក​ឡើង​អំពី​ការ​ត្រៀម​ខ្លួន​របស់​អ្នក​ចូលរួម​ប្រកួតប្រជែង​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត ដើម្បី​ឱ្យ​គ្រប់​ភាគី​ទាំង​អស់​មាន​ការ​ទទួល​ស្គាល់ និង​គាំទ្រ​លទ្ធផល​បោះ​ឆ្នោត។ អ្នក​វិភាគ​បញ្ជាក់​ថា ការ​ប្រុងប្រៀប​បែប​នេះ គឺ​ដើម្បី​ឱ្យ​ការ​អភិវឌ្ឍ​ប្រទេស​មួយ​ដែល​កើត​ចេញ​ពី​ឆន្ទៈ​ពលរដ្ឋ​ពិត​ប្រាកដ៕

Source link

ផ្ទះ​​​ដែល​​​លោក​​​ កែម ឡី ធ្លាប់​​​រស់​​​នៅកាល​​​ពី​​​ក្មេង​​​ក្លាយជា​​​កន្លែង​​​ពល​​​រដ្ឋ​​​ទៅ​​​​​​អុជ​​​ធូប

រូបសំណាកលោក កែម ឡី អ្នកវិភាគនយោបាយនៅផ្ទះរបស់លោកដែលលោកធ្លាប់រស់នៅកាលពីក្មេងនៅក្នុងខេត្តតាកែវ នៅសប្ដាហ៍នេះ។ អ៊៊ូច សូនី / The Cambodia Daily

ដោយ អ៊ួច សូនី និង ហ្ចច រ៉ាយត៍ | ថ្ងៃសុក្រ ទី 21 ខែមេសា ឆ្នាំ2017 , ខេមបូឌា ដេលី

ស្រុកត្រាំកក់, ខេត្តតាកែវ-ដោយឈរកាលពីរសៀលថ្ងៃអាទិត្យក្នុងផ្ទះនៅស្រុកកំណើតរបស់លោក កែម ឡី អ្នករិះគន់រដ្ឋាភិ បាលដែលត្រូវគេធ្វើឃាតនោះ អ្នកលក់កាហ្វេ ម្នាក់ឈ្មោះ ជា សុផា បានពន្យល់ពីមូលហេតុដែលគាត់ធ្វើដំណើរជាង១០០គីឡូម៉ែត្រពីខេត្តកំពង់ស្ពឺទៅកាន់ស្រុកកំណើតរបស់វីរបុរសរបស់គាត់។

លោក ជា សុផា បាននិយាយថា “គាត់អត់មានបញ្ចេញបញ្ចូលដើម្បីផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនទេ គាត់មានគុណធំធេងណាស់។ ខ្ញុំស្រឡាញ់ពេញចិត្តគាត់ មិនមែនតែខ្ញុំទេ កូនខ្មែរជាច្រើនទៀតក៏អ៊ីចឹងដែរ”។

បន្ទាប់មកលោក ជា សុផា បានយំសោកសង្រេង។ គាត់បាននិយាយបន្តថា “គាត់គឺជាមនុស្សសាមញ្ញណាស់ ទោះជាគាត់មានការអប់រំខ្ពង់ខ្ពស់ក៏ដោយ”។

បុរសអាយុ៥៣ឆ្នាំរូបនេះគឺជាពលរដ្ឋខ្មែរមួយរូបក្នុងចំណោមពលរដ្ឋខ្មែរជាច្រើនទៀតដែលបានចេញចូលផ្ទះរបស់អ្នកវិភាគនយោបាយរូបនេះមិនដាច់អំឡុងពេលបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ។ មានអ្នកខ្លះបានថតរូបនៅខាងមុខរូបសំណាករបស់លោក កែម ឡី ដែលមានទំហំប៉ុនរូបពិត។ អ្នកខ្លះទៀតបានអុជធូបនៅខាងមុខផ្នូររបស់គាត់ ឬក៏សំដែងអារម្មណ៍អាណិតអាសូរ និងផ្តល់ប្រាក់ខ្លះៗដល់អ្នកស្រី ភោគ សេ អាយុ៧៨ឆ្នាំដែលត្រូវជាម្តាយរបស់លោក កែម ឡី និងដែលសម្រាន្តនៅលើគ្រែរាល់ថ្ងៃដោយមានព័ទ្ធជុំវិញទៅដោយរូបថត និងពាក្យពេចន៍របស់កូនប្រុសជាទីស្រឡាញ់របស់អ្នកស្រី ដែលត្រូវឃាតករ បាញ់សម្លាប់ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញកាលពីខែកក្កដានៅក្នុងអ្វីដែលមជ្ឈដ្ឋានជាច្រើនគិតថា ជារឿងមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនយោបាយ។

ដោយមានប្រសាសន៍តិចៗ អ្នកស្រី ភោគ សេ ដែលបានកោរសក់កាន់ទុក្ខនោះ បានលើកឡើងថា មានមនុស្សជាង៤០នាក់បានមកអុជធូបគោរពនៅផ្ទះរបស់គាត់ក្នុងមួយថ្ងៃៗអំឡុងពេលបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ។ ទោះបីជាមានគេមកយ៉ាងនេះក៏ដោយ តែអ្នកស្រីបានលើកឡើងថា វាជួយឲ្យអ្នកស្រីរសាយទុក្ខកង្វល់បានតែបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះ។

អ្នកស្រីបានមានប្រសាសន៍ថា “មុនពេលកូនខ្ញុំស្លាប់ យើងសប្បាយរីករាយណាស់អំឡុងបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ។ ឥឡូវអត់មានអីសប្បាយទេ។ ទោះបីជាមានមនុស្សចេញចូលៗក៏ដោយ ក៏ខ្ញុំនៅតែកើតទុក្ខដដែល”។

អ្នកដែលមកអុជធូប និងផ្តល់ការគោរពមិនដាច់បែបនេះមិនមែនមកតែអំឡុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរនោះឡើយ។ លោកកែម រិទ្ធីសិទ្ធ ប្អូនប្រុសរបស់លោក កែម ឡី ដែលក៏នៅផ្ទះនេះដែរនោះបានលើកឡើងថា មានអ្នកមកអុជធូបនិងផ្តល់ការគោរពជារៀងរាល់ថ្ងៃមិនដាច់នោះឡើយ។

លោកបានលើកឡើងទៀតថា មនុស្សចាប់ពី២០ទៅ៣០នាក់បានឈៀងមកជារៀងរាល់ថ្ងៃ ហើយនៅចុងសប្តាហ៍វិញអាចមានរហូតដល់ប្រហែល៥០ទៅ៦០នាក់។ ខណៈភាគច្រើនមកពីខេត្តតាកែវ ឬខេត្តក្បែរៗនោះ មានអ្នកខ្លះទៀតបានធ្វើដំណើរមកតាំងពីខេត្តរតនគិរី នៅភាគឦសាន ឬក៏ខេត្តបន្ទាយមានជ័យនៅភាគខាងលិច។ រីឯជនបរទេសវិញក៏មានមកមួយចំនួនដែរ។

ខណៈនៅបរិវេណខាងក្រៅផ្ទះមានដាក់តាំងនូវរូបថតបង្ហាញពីស្នាមញញឹមរបស់លោក កែម ឡី និងរូបសំណាករបស់គាត់នោះ វាក៏មានការដាក់បង្ហាញរូបថតនិងរូបគំនូរបង្ហាញពីសពប្រឡាក់ឈាមរបស់លោក កែម  ឡី ដេកស្លាប់នៅក្នុងស្តារម៉ាតបន្ទាប់ពីរងការបាញ់ប្រហារដោយអតីតទាហានម្នាក់ឈ្មោះ អឿត អាង ដែលត្រូវបានផ្តន្ទាទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិតកាលពីខែមុនផងដែរ។

លោក កែម រិទ្ធីសិទ្ធិ បានលើកឡើងបន្តទៀតថា រូបថតបង្ហាញពីការស្លាប់របស់បងប្រុសលោកត្រូវបានដាក់តាំងបង្ហាញគឺដើម្បីបង្ហាញឲ្យឃើញពីភាពព្រៃផ្សៃ។

លោកបាននិយាយថា “រូបភាពទាំងនេះដាក់បង្ហាញដើម្បីឲ្យអ្នកមកបានឃើញពីទិដ្ឋភាពនៃការសម្លាប់គាត់”។

ភ្ញៀវម្នាក់អុជធូបគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធលោក កែម ឡី អ្នកវិភាគនយោបាយនៅផ្ទះរបស់លោកដែលលោកធ្លាប់រស់នៅកាលពីក្មេងនៅក្នុងខេត្តតាកែវ នៅសប្ដាហ៍នេះ។ អ៊៊ូច សូនី / The Cambodia Daily

ដោយផ្ទះនេះបានប្រែក្លាយទៅជាកន្លែងកាន់ទុក្ខរំឭកវិញ្ញាណក្ខន្ធអ្នកវិភាគនយោបាយរូបនេះដែលមានអាយុ៤៦ឆ្នាំអំឡុងពេលត្រូវឃាតករបាញ់សម្លាប់នោះ កេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់អ្នកវិភាគរូបនេះទំនងជាទើបតែបានល្បីល្បាញបន្ទាប់ពីលោកបានបាត់បង់ជីវិតប៉ុណ្ណោះ។

លោក ឆាំ ប៊ុនថេត អ្នកវិភាគនយោបាយ និងទីប្រឹក្សាគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋានដែលកើតចេញពីគំនិតរបស់លោក កែម ឡី នោះ បានលើកឡើងថា មនុស្សជាច្រើនផ្តល់ការគោរពដល់លោក កែម ឡី ដែលជាអ្នកវិភាគដ៏ល្បីល្បាញបំផុតនៅកម្ពុជា គឺដោយសារតែការផ្តល់ដំបូន្មានបង្រៀនប្រៀនប្រដៅរបស់គាត់។

លោកបានថ្លែងថា “ខ្ញុំគិតថា សំឡេង ពាក្យពេចន៍ ប្រាជ្ញា និងសេចក្តីក្លាហានរបស់គាត់គឺនៅតែស្ថិតជាប់ក្នុងក្រអៅបេះដូងពលរដ្ឋខ្មែរជានិច្ច ហេតុដូច្នេះហើយទើបគេទៅទីនោះផ្តល់ការគោរពដល់គាត់”។

ទោះជាយ៉ាងណា លោក ឆាំ ប៊ុនថេត បាន និយាយថា លោកជឿថា មានមនុស្សជាច្រើន ទើបតែក្លាយជាអ្នកគាំទ្រលោក កែម ឡី  បន្ទាប់ពីលោកបានបាត់បង់ជីវិតប៉ុណ្ណោះ។

លោកបានមានប្រសាសន៍ថា “គេស្រឡាញ់ ចូលចិត្តគាត់ ជាពិសេសបន្ទាប់ពីគាត់ត្រូវគេធ្វើឃាត”។ លោកបានបន្តថា “អ្នកខ្លះមិនមែនជាអ្នកគាំទ្រគាត់ទេ ពេលគាត់នៅជាអ្នកធ្វើអត្ថាធិប្បាយនយោបាយ ព្រោះមានអ្នកខ្លះជាអ្នកគាំទ្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងអ្នកខ្លះទៀតសង្ស័យថា គាត់ជាមនុស្សរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែ បន្ទាប់ពីគេធ្វើឃាតគាត់ មានមនុស្សជាច្រើនទៅទីនោះ ថត រូបសែលហ្វីដើម្បីបង្ហាញថា ពួកគេគោរពគាត់”។

ម្តាយរបស់លោក កែម ឡី អ្នកស្រី ភោគ សេ បានត្រឡប់ពីខាងក្រៅផ្ទះវិញនៅខេត្តតាកែវ។ រូបថតៈ អ៊៊ូច សូនី / The Cambodia Daily

ការធ្វើឃាតលោក កែម ឡី ដែលកើតឡើងបន្ទាប់ពីមានការចេញផ្សាយព័ត៌មានរិះគន់ធ្ងន់ៗលើភាពមានបានរបស់ក្រុមគ្រួសារលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន  និងស្របពេលលោក កែម ឡី កំពុងស្ថិតក្នុងដំណើរការចេញផ្សាយសៀវភៅជាច្រើនក្បាលស្តីពីជីវិតនយោបាយនៅកម្ពុជានោះ គឺដោយសារតែការហា៊ននិយាយអ្វីដែលជាការពិត។

លោក ឆាំ ប៊ុនថេត បានថ្លែងថា “ខ្ញុំគិតថា គេបង្ហាញការគោរពបន្ទាប់ពីគេធ្វើឃាតគាត់ព្រោះគេដឹងថាគាត់គឺជានិមិត្តរូបនៃការការពិត និមិត្តរូបនៃការផ្លាស់ប្តូរ ប៉ុន្តែ ខ្ញុំគិតថា គេគោរពស្រឡាញ់គាត់ បន្ទាប់ពីគាត់បាត់បង់ជីវិត មិនមែនមុនពេលគាត់ត្រូវគេធ្វើឃាតនោះទេ”។

លោក យន់ សុវណ្ណ ដែលធ្វើដំណើរពីស្រុកអង្គស្នួលខេត្តកណ្តាលមក បានអុជធូបគោរពអ្នករិះគន់”ហា៊ននិយាយឥតសំចៃមាត់”រូបនេះ។ លោកមិនដែលអុជធូបផ្តល់ការគោរពបែបនេះដល់បុគ្គលសាធារណៈផ្សេងៗទៀតនោះឡើយ។

លោកបាននិយាយថា”ខ្ញុំមិនហ៊ានដូចគាត់ទេ។ បើខ្ញុំហា៊នបែបនេះប្រហែលជាដូចគាត់ហើយ”។ លោកបានបន្តថា “គឺដើម្បីគាត់ហ្នឹងឯង…ព្រោះខ្ញុំសោកស្តាយមែនទែន”។ លោកបានបន្ថែមទៀតថា “ខ្ញុំមិនដែលអុជធូបផ្តល់ការគោរពដល់នរណាដួចនេះទេ”៕ ស៊ុយឈាង

Source link

រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ជំពាក់​បំណុល​ចិន​សរុប​ជិត​៣​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក

Photo source: KI reader
លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន (ឆ្វេង​ទី​១) និង​គណៈប្រតិភូ​កម្ពុជា ពេល​ជួប​ប្រជុំ​ជាមួយ​ភាគី​ចិន នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៥ កក្កដា ឆ្នាំ​២០១៦។  Photo from PM Hun Sen Facebook

ដោយ មាន ឫទ្ធិ RFA 2017-04-21

គិត​ត្រឹម​ដំណាច់​ឆ្នាំ​២០១៦ នេះ រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ជំពាក់​បំណុល​ប្រទេស​ចិន សរុប​ជិត ៣​ពាន់​លាន ឬ ៣​ប៊ីលាន​ដុល្លារ​អាមេរិក។ បំណុល​ទាំង​នេះ​មិន​ទាន់​រាប់បញ្ចូល​ពី​បំណុល​ចាស់​ដែល​បន្សល់ទុក​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​ជំនាន់​មុន​ជំពាក់​ប្រទេស​ចិន មុន​ឆ្នាំ​១៩៩៣ នៅ​ឡើយ​ទេ។

​ព្រឹត្តិបត្រ​ស្ថិតិ​បំណុល​សាធារណៈ​កម្ពុជា របស់​ក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច និង​ហិរញ្ញវត្ថុ ឲ្យ​ដឹង​ថា រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា  ជំពាក់​បំណុល​ប្រទេស​ចិន ច្រើន​ជាង​ប្រទេស​ណាៗ​ទាំង​អស់។ គិត​ត្រឹម​បំណាច់​ឆ្នាំ​២០១៦ កម្ពុជា​ជំពាក់​ចិន សរុប ២.៨១៨,៣៧ លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក។ តួលេខ​ដដែល​ឲ្យ​ដឹង​ទៀត​ថា សរុប​ត្រឹម​ឆ្នាំ​២០១៦ រដ្ឋ​ទូទាត់​បំណុល​សង​ទៅ​ប្រទេស​ចិន វិញ បាន​សរុប​ចំនួន​ជិត ២៦០​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក។

ក្រៅ​ពី​ម្ចាស់បំណុល​ចិន រដ្ឋ​ក៏​កំពុង​ជាប់​ជំពាក់​បំណុល​ស្ថាប័ន​ហិរញ្ញវត្ថុ​អន្តរជាតិ និង​ប្រទេស​ធំៗ​ដទៃ​ទៀត​ជា​ច្រើន​ផង​ដែរ។ សម្រាប់​ស្ថាប័ន​ហិរញ្ញវត្ថុ​អន្តរជាតិ រដ្ឋ​ជំពាក់​រួម​មាន ធនាគារ​អភិវឌ្ឍន៍​អាស៊ី (ADB) ចំនួន​ជិត ១.១៣០​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក (១.១២៨,៩១) ធនាគារ​ពិភពលោក (WB) ចំនួន​ជាង ៥១៨​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក (៥១៨,១៤) មូលនិធិ​អន្តរជាតិ​សម្រាប់​អភិវឌ្ឍន៍​កសិកម្ម (IFAD) ចំនួន​ជាង ៥១​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក (៥១,២៨) មូលនិធិ​អូប៉ិច​សម្រាប់​ការ​អភិវឌ្ឍ​អន្តរជាតិ (OFID) ចំនួន​ជាង ៣៣​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក (៣៣,៤៦) និង​មូលនិធិ​អភិវឌ្ឍន៍​ន័រឌឹក (NDF) ចំនួន​ជាង ៩​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក (៩,២៤)។

ក្រៅ​ពី​ចិន កម្ពុជា​ក៏​ជំពាក់​ប្រាក់​ប្រទេស​កូរ៉េ​ខាងត្បូង នៅ​លំដាប់​ទី​ពីរ​សរុប​ជា​ប្រាក់ ២៨០​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក។  ប្រទេស​ជប៉ុន ឈរ​ក្នុង​លំដាប់​ទី​បី​ដែល​កម្ពុជា ជំពាក់​សរុប​ចំនួន​ជាង ២០៨​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក (២០៨,៣៦) ប្រទេស​បារាំង សរុប​ចំនួន​ជាង ៥៨​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក (៥៨,៤០) និង​ប្រទេស​ឥណ្ឌា សរុប​ចំនួន​ជាង ៤២​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក (៤២,២៣)។

ក្រៅ​ពី​ប្រទេស​ធំៗ​ដែល​បាន​រៀបរាប់​ពី​ខាង​លើ​នេះ កម្ពុជា​ក៏​បាន​ជំពាក់​បំណុល​ប្រទេស​ជិត​ខាង​ភូមិ​ផង​របង​របស់​ខ្លួន​ផង​ដែរ។ រដ្ឋ​ជំពាក់​ប្រទេស​ថៃ ជាង ៥៤​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក (៥៤,៣២) និង​ប្រទេស​វៀតណាម សរុប​ចំនួន​ជាង ២៥​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក (២៥,៦២)។

ជា​រួម បំណុល​សាធារណៈ​ក្រៅ​ប្រទេស​ដែល​រដ្ឋ​ជំពាក់​ទាំង​ស្ថាប័ន​ហិរញ្ញវត្ថុ​អន្តរជាតិ និង​ប្រទេស​ម្ចាស់​បំណុល គិត​ត្រឹម​បំណាច់​ឆ្នាំ​២០១៦ មាន​សរុប​ចំនួន​ជិត ៦​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក ឬ ៦​ប៊ី​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក។ តួលេខ​នេះ​រួម​បញ្ចូល​ទាំង​បំណុល​ចាស់​សរុប​ជា ៦៣៥​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក (៦៣៥,១៩) ដែល​ក្នុង​បំណុល​នេះ កម្ពុជា​ជំពាក់​បំណុល​សហរដ្ឋ​អាមេរិក កាល​ពី​សម័យ​សង្គ្រាម​សរុប​ទាំង​ដើម​ទាំង​ចុង​ចំនួន ៥០៥​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក ផង​ដែរ។

ក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ឲ្យ​និយមន័យ​បំណុល​សាធារណៈ​ក្រៅ​ប្រទេស​ថា សំដៅ​ដល់​បំណុល​ក្រៅ​ប្រទេស​របស់​រដ្ឋ​ដែល​កើត​ឡើង​ស្រប​តាម​ច្បាប់​អនុញ្ញាត ដោយ​មិន​គិត​បញ្ចូល​បំណុល​ដែល​ពុំ​មាន​ការធានា​ពី​រដ្ឋ។ ក្នុង​បរិការណ៍​កម្ពុជា បច្ចុប្បន្ន​បំណុល​នេះ​មាន​តែ​ការខ្ចី​ឥណទាន​សម្បទាន​ពី​ដៃគូ​អភិវឌ្ឍន៍​ទ្វេ​ភាគី និង​ពហុភាគី​ក្រៅ​ប្រទេស​ប៉ុណ្ណោះ។ ដោយ​ឡែក​បំណុល​ចាស់ គឺ​សំដៅ​ដល់​បំណុល​ដែល​បន្សល់​ទុក​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​ជំនាន់​មុន​ជា​បំណុល​ដែល​បាន​កើត​ឡើង​មុន​ឆ្នាំ​១៩៩៣។ ភាគ​ច្រើន​នៃ​បំណុល​ទាំង​នេះ ត្រូវ​បាន​ចរចា​ដោះស្រាយ​ជាមួយ​ដៃគូ​រួច​រាល់​ហើយ ក្នុង​នោះ​មួយ​ចំនួន​ត្រូវ​បាន​ទូទាត់​សង​រួចរាល់​ជា​ស្ថាពរ និង​មួយ​ចំនួន​កំពុង​ត្រូវ​បាន​ទូទាត់​តាម​កម្មវិធី​សង​ក្នុង​កិច្ច​ព្រមព្រៀង។

គិត​ចាប់ពី​ឆ្នាំ​២០១៤ មក កម្ពុជា​ទូទាត់​សង​បំណុល​បរទេស​ជា​មធ្យម​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំៗ​សរុប​មិន​តិច​ជាង ១៥០​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក។ របាយការណ៍​ដដែល​ឲ្យ​ដឹង​ថា យោង​តាម​ការ​ព្យាករ រដ្ឋាភិបាល​គ្រោង​នឹង​ខ្ចី​បំណុល​បន្ថែម​ពី​បរទេស​ជិត ១​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៧ នេះ និង​ឲ្យ​បាន​ជាង ១.០៧៧,៤៣​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៨។ របាយការណ៍​ក៏​បាន​ព្យាករ​ផង​ដែរ​ថា នៅ​ត្រឹម​ឆ្នាំ​២០២១ បំណុល​ដែល​រដ្ឋ​នឹង​ជំពាក់​បរទេស និង​ស្ថាប័ន​ហិរញ្ញវត្ថុ​អន្តរជាតិ​សរុប​នឹង​កើន​ឡើង​រហូត​ដល់​ទៅ​ជាង ១​ម៉ឺន​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក ឬ​ជាង ១០​ប៊ី​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក។

យ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ របាយការណ៍​នេះ​មិន​បាន​បញ្ជាក់​លម្អិត​ពី​អត្រា​ការ​ប្រាក់​ដែល​ប្រទេស​ម្ចាស់​បំណុល​ទាំង​នោះ តម្រូវ​ឲ្យ​កម្ពុជា ចេញ​សង​ជាមួយ​នឹង​កម្ចី​ដើម​នោះ​ឡើយ។ គិត​ត្រឹម​យប់​ថ្ងៃ​ទី​២០ ខែ​មេសា នេះ អាស៊ីសេរី​នៅ​មិន​ទាន់​អាច​ទាក់ទង​មន្ត្រី​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច ឬ​អ្នក​ឃ្លាំ​មើល​ស្ថានភាព​នយោបាយ​កម្ពុជា ដើម្បី​ស្នើ​សុំ​សេចក្ដី​ពន្យល់​លម្អិត និង​វិភាគ​អំពី​ករណី​នេះ​បាន​នៅ​ឡើយ​ទេ។

​បើ​ទោះ​ជា​ចំនួន​បំណុល​សរុប​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ជំពាក់​បរទេស​ចេះ​តែ​មាន​ការ​កើន​ឡើង​ពី​មួយ​ឆ្នាំ​ទៅ​មួយ​ឆ្នាំ​ឥត​ឈប់ឈរ​យ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ របាយការណ៍​របស់​ក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ដដែល​អះអាង​តាម​រយៈ​ការ​សន្និដ្ឋាន​របស់​ខ្លួន​ថា “ដោយ​ផ្អែក​តាម​បទដ្ឋាន​បច្ចេកទេស​អន្តរជាតិ” ស្ថានភាព​បំណុល​សាធារណៈ​កម្ពុជា បច្ចុប្បន្ន​មាន “ចិរភាព” និង​មាន “ហានិភ័យ​កម្រិត​ទាប”៕

Source link

RFA reporter in hot water

RFA Khmer Service deputy director Chun Chanboth (middle, with cap) stands in a queue between CNRP lawmakers Long Ry (left) and Mu Sochua at Phnom Penh’s Prey Sar prison on Wednesday. Pha Lina

Niem Chheng and Ananth Baliga
The Phnom Penh Post, Fri, 21 April 2017

The Ministry of Interior is considering initiating criminal proceedings against a Radio Free Asia journalist accused of sneaking into the capital’s Prey Sar prison with a delegation of opposition lawmakers on Wednesday.

A Prisons Department report accused Chun Chanboth, deputy director of RFA Khmer, of pretending to be a CNRP assistant in order to enter the prison compound on Wednesday, and recommends criminal proceedings against him. However, the US-based journalist yesterday maintained that he did not trick the prison guards into letting him into Prey Sar’s Correctional Centre 1, noting that he had clearly stated his identity before being allowed to enter. Chanboth had been attempting to meet jailed political commentator Kim Sok, and was ultimately unsuccessful.

The prisons report finds Chanboth in violation of Article 621 of the Criminal Code for using an “identity different from official identity in public affairs”, which carries a one- to six-month prison sentence. He was also accused of violating sub-sections of Article 7 of the Law on the Press that concern invasion of privacy and “respect [for] Khmer grammar in writing articles”.

The report also says he violated Article 58 of the Law on Prisons, which allows for the arrest of a visitor for “affecting [the] order, security and safety of the prison”.

Nuth Savna, director of the Prisons Department, said a CNRP delegation led by lawmakers Mu Sochua and Long Ry had received permission to visit jailed activists, along with a few colleagues and assistants, and that Chanboth had intentionally checked in as an assistant in order to enter with the group.

A picture of the visitors’ log circulated on Facebook shows Chanboth signed in as Huot Vuthy his given name on his ID and passport; Chun Chanboth is a pen name – with “assistant” written in the next column.

“He put ‘assistant’ because he wants to make it match with the permission letter,” Savna said. “If he is not an assistant, he has no right to enter. So what is his intention in going there?”

Savna insisted that Chanboth’s entering the compound violated internal regulations of the prison and was criminal in nature because he allegedly concealed his identity.

However, Chanboth yesterday maintained that he had made his identity clear not once, but twice: first, when he first attempted to meet Kim Sok earlier in the day but was turned back by prison guards, and again when he saw the CNRP delegation entering the prison, and again attempted to get in.

“I identified myself and put my real name, Huot Vuthy. The police and guards know who I am – Chun Chanboth,” he said.

He also maintained that he never wrote “assistant”, instead leaving the column next to his name blank, and only entering the time and his signature.

“I did not write that I was an assistant. Somebody must have written it, and the handwriting is similar to those seen above,” he said.

For his part, Sophan Lary, a CNRP activist in the same delegation, said that he remembered Chanboth leaving the column blank.

Chanboth said he was unfazed by the accusations because he had done nothing wrong, but did feel like he was being targeted, potentially for his affiliation to RFA.

The government has consistently accused RFA of what it considers biased coverage of Cambodia, with a Ministry of Foreign Affairs statement last week branding them a “die hard pro opposition” radio station.

Interior Ministry spokesman Khieu Sopheak said the Prisons Department report had been submitted to senior officials and that a decision was pending on whether to press charges, before appearing to equate publishing an interview with attempted murder.

“If he could interview Kim Sok, he would write about that when he got out. But he failed. If we compare it to a murder, it is a planned murder, but it failed,” he said.

Additionally, Sopheak said the CNRP in the future would be barred from visiting their officials in prison, adding that the visits were always political in nature and served only to relay prisoner complaints.

CNRP lawmaker Sochua, however, said she was unaware if Chanboth’s presence until after they had entered the prison.

“I thought maybe he got separate authorisation, and no one asked us if he was with our group,” she said.

Sochua added that the entire episode was only a misunderstanding and was hopeful a solution could be reached with regards to both Chanboth and the barring of future CNRP prison visits.

Meanwhile, media expert Moeun Chhean Naridh said that the government shouldn’t be so reluctant to allow journalists access to state institutions – within reason – given their role in a functioning democracy to report the truth.

Setting aside whether or not Chanboth misrepresented himself, Chhean Naridh said when access is so restricted it sometimes becomes necessary for journalists to work around the conventions of clearly identifying themselves in order to bring important stories to light.

“In this case, entering prison to get information for a story will outweigh the ethical infractions,” he said.

Source link