"ការ​ស្ដីបន្ទោស​របស់​សេតវិមាន​ជា​ការ​ចាំបាច់​បំផុត​ចំពោះ​កម្ពុជា​ដែល​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ត្រូវ​បាន​សម្លាប់"

លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន (ឆ្វេង) ចាប់​ដៃ​ជាមួយ​ប្រធានាធិបតី​សហរដ្ឋអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) ក្នុង​ពិធី​ជប់លៀង​អបអរ​ខួប​លើក​ទី​៥០ របស់​អាស៊ាន កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១២ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១៧។ Photo courtesy of SPM

ដោយ មាន ឫទ្ធិ RFA 2017-11-19

កាសែត ឌឹ វ៉ាស៊ីនតុន ប៉ុស្តិ៍ (The Washington Post) ដ៏​ល្បីល្បាញ​របស់​អាមេរិក កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៨ ខែ​វិច្ឆិកា បាន​បោះពុម្ពផ្សាយ​នូវ​អត្ថបទ​វិចារណកថា ដែល​ឆ្លុះ​ឲ្យ​ឃើញ​ពី​គោលជំហរ និង​ទស្សនៈ​របស់​ក្រុមប្រឹក្សាភិបាល​កាសែត​នេះ ដោយ​ដាក់​ចំណងជើង​ធំៗ​ថា «ការ​ស្តី​បន្ទាស​ដ៏​ចាំបាច់​បំផុត​របស់​សេតវិមាន​ចំពោះ​ប្រទេស​មួយ​ដែល​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ត្រូវ​បាន​សម្លាប់»។

កាសែត​សន្និដ្ឋាន​ថា នៅ​មិន​ទាន់​យឺត​ពេល​នៅ​ឡើយ​ទេ​ដែល​សហរដ្ឋអាមេរិក ក្រោម​ការដឹកនាំ​របស់​លោក​ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) មិន​អាច​ធ្វើ​ព្រងើយកន្តើយ​ចំពោះ​កិច្ចការ​ផ្ទៃក្នុង​របស់​ប្រទេសជាតិ​ដទៃ​ទៀត​នៅ​ពេល​ដែល​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​នៃ​ប្រទេស​ទាំង​នោះ​កំពុង​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​គំរាមកំហែង។

ក្នុង​បទ​វិចារណកថា​លើក​នេះ​របស់​កាសែត​អាមេរិកាំង ដែល​មាន​ទំនោរ​ទៅ​រក​ផ្នែក​សេរីនិយម​មួយ​នេះ អម​ជាមួយនឹង​រូបថត​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នៅ​ក្នុង​ឯកសណ្ឋាន​ជា​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​ខ្មែរ​ក្នុង​ពេល​ដែល​លោក​បាន​ចូលរួម​ប្រារព្វ​ទិវា​ឯករាជ្យជាតិ​កាល​ពី​ដើម​ខែ​វិច្ឆិកា កន្លង​ទៅ​នេះ។ កាសែត​សរសេរ​ថា លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដែល​បាន​រឹតត្បិត​យ៉ាង​ណែន​បន្តិច​ម្តងៗ​ទៅ​លើ​ជីវិត​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​នេះ បាន​ធ្វើជា​បញ្ចើចបញ្ចើ​បែប​លុតក្រាប​នៅ​ចំពោះ​មុខ​ប្រធានាធិបតី លោក ដូណាល់ ត្រាំ ក្នុង​ពេល​ដែល​លោក​ធ្វើ​បទ​អន្តរាគមន៍​ក្នុង​សន្និសីទ​កំពូល​អាស៊ាន កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​​១៣ វិច្ឆិកា នៅ​ទីក្រុង​ម៉ានីល ប្រទេស​ហ្វីលីពីន។ លោក ហ៊ុន សែន បាន​សាទរ​ចំពោះ​ការសន្យា​របស់​លោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែល​ថា សហរដ្ឋអាមេរិក នឹង​មិន​ជ្រៀតជ្រែក​លើ​កិច្ចការ​ផ្ទៃ​ក្នុង​របស់​ប្រទេស​ដទៃ​នោះ​ឡើយ។

​កាសែត​សរសេរ​បន្ត​ថា កាល​ពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ ទី​១៦ វិច្ឆិកា តុលាការ​កំពូល​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា ដូច​ដែល​គេ​រំពឹង​ទុក បានប្រកាស​រម្លាយ​គណ​បក្ស​ប្រឆាំង​ធំ​ជាង​គេ គឺ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ចោល​តែម្តង ស្រប​តាម​ការ​បង្គាប់​បញ្ជា​របស់​លោក ហ៊ុន សែន។ គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១២ បាន​ក្លាយ​ជា​គណបក្ស​ដំបូងបង្អស់​ដែល​លោក ហ៊ុន សែន ត្រូវ​ប្រឈម​ក្រោយពី​បាន​កាន់​អំណាច​អស់​រយៈពេល ៣២​ឆ្នាំ​មក​នេះ។ រដ្ឋាភិបាល​បាន​អះអាង​ថា គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ មាន​ផែនការ​ធ្វើ «បដិវត្ត​ពណ៌» បះបោរ​ប្រឆាំង​នឹង​របប​របស់​លោក ក៏ប៉ុន្តែ​ការណ៍​នេះ​គឺ​គ្រាន់តែ​ជា​លេស​ដែល​មនុស្ស​ទូទៅ​ពិបាក​នឹង​ជឿ​ណាស់។

លោក ហ៊ុន សែន ត្រូវ​ប្រឈម​នឹង​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ នៅ​ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០១៨ ខាង​មុខ​នេះ ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ជា​លោក​ត្រូវ​រៀបចំ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ដោយ​កម្ចាត់​ចោល​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ចេញ​ពី​ឆាក​នយោបាយ​តែម្តង។ កាល​ពី​ខែ​មិថុនា កន្លង​ទៅ លោក ហ៊ុន សែន បាន​ព្រមាន​ក្រុម​អ្នក​ប្រឆាំង​ឲ្យ​ត្រៀម​រៀបចំ​ក្ដារមឈូស​ទុក​ឲ្យ​ហើយ​ជាស្រេច។ សេចក្ដី​សម្រេច​របស់​តុលាការ​កំពូល មាន​ន័យ​ថា គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ត្រូវ​បាត់បង់​អាសនៈ​សភា​របស់​ខ្លួន​ទាំង ៥៥​អាសនៈ ក្នុង​ចំណោម​អាសនៈ​រដ្ឋ​សភា​សរុប​ចំនួន​១២៣ អាសនៈ។

​មេដឹកនាំ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ គឺ​លោក កឹម សុខា មិន​អាច​រត់​ភៀសខ្លួន​បាន​ទេ។ លោក​ត្រូវបាន​កងកម្លាំង​ចម្រុះ​រដ្ឋាភិបាល​ចាប់​ឃុំ​ខ្លួន​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​៣ កញ្ញា ក្រោម​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ថា បាន​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ក្បត់ជាតិ ដោយ​ផ្អែក​លើ​បទ​ចោទ​ដែល​ជា​ការ​ច្នៃប្រឌិត ផ្ដើម​ចេញ​ពី​វីដេអូ​ឃ្លីប​ឆ្នាំ​២០១៣ ដែល​ក្នុង​វីដេអូ​ឃ្លីប​នោះ លោក កឹម សុខា បាន​ថ្លែង​ប្រាប់​ក្រុម​អ្នកគាំទ្រ​របស់​លោក​នៅ​ឯ​បរទេស​ថា លោក​បាន​ទទួល​ការ​គាំទ្រ​ពី​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​ដំបូន្មាន​នានា​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ផែនការ​យុទ្ធសាស្ត្រ​នយោបាយ។ ជា​លទ្ធផល លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ត្រូវ​បាន​រដ្ឋាភិបាល​យក​មក​ធ្វើ​ជា​បទល្មើស​ព្រហ្មទណ្ឌ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។ លោក កឹម សុខា ត្រូវ​បាន​គេ​យក​ទៅ​ឃុំខ្លួន​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​យ៉ាង​ដាច់ស្រយាល​មួយ។ របប​លោក ហ៊ុន សែន ដដែល​នេះ ក៏​បាន​បង្ក​ការ​យាយី​មក​លើ​អតីត​មេដឹកនាំ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ គឺ​លោក សម រង្ស៊ី តាម​រយៈ​បទ​ចោទ​ប្រកាន់​ជាច្រើន​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​នយោបាយ​សុទ្ធសាធ។ លោក សម រង្ស៊ី បាន​រត់​ភៀស​ខ្លួន​ពី​ប្រទេស​កម្ពុជា ហើយ​បច្ចុប្បន្ន​កំពុង​ស្នាក់នៅ​ទីក្រុង​ប៉ារីស ប្រទេស​បារាំង។

​បទ​វិចារណកថា​របស់​កាសែត ឌឹ វ៉ាស៊ីន ប៉ុស្ដិ៍ ដដែល​នេះ​សរសេរ​បន្ត​ថា ក្នុង​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ខែ​ចុង​ក្រោយ​នេះ លោក ហ៊ុន សែន បាន​បង្កើន​យុទ្ធនាការ​ប្រឆាំង​នឹង​សង្គម​ស៊ីវិល និង​សិទ្ធិសេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​សេរី​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។ ការ​តម្រូវ​ឲ្យ​បង់​ពន្ធ​យ៉ាង​ច្រើន​ក្រាស់ក្រែល​ដ៏​ហួស​ប្រមាណ បាន​បង្ខំ​ឲ្យ​កាសែត​បរទេស ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី (The Cambodia Daily) បញ្ឈប់​ការ​បោះ​ពុម្ព​ផ្សាយ និង​បិទ​ទ្វារ​ការិយាល័យ​របស់ខ្លួន​នៅ​កម្ពុជា។ ជាមួយគ្នានេះដែរ ស្ថានីយ​វិទ្យុ​ក្នុង​ស្រុក​មួយ​ចំនួន​ដែល​ផ្សាយ​តាម​ប្រព័ន្ធ អេហ្វ.អឹម (FM) ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ក៏​ត្រូវ​បាន​រដ្ឋាភិបាល​បញ្ជា​ឲ្យ​បញ្ឈប់​កម្មវិធី​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​បន្ត​ពី​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី (RFA) និង​វិទ្យុផ្សាយសំឡេង​សហរដ្ឋអាមេរិក (VOA)។ ក្រោយ​មក វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី បាន​បិទ​ការិយាល័យ​ក្រុង​ភ្នំពេញ របស់​ខ្លួន ក្រោយ​ពេល​អាជ្ញាធរ​កម្ពុជា គំរាម​ចាប់​ខ្លួន​អ្នករាយការណ៍​របស់​វិទ្យុ​នេះ​ដាក់​ពន្ធនាគារ។ នា​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ថ្មីៗ​នេះ អាជ្ញាធរ​បាន​ចាប់​ឃុំ​ខ្លួន​អតីត​បុគ្គលិក​ពីរ​រូប​របស់​វិទ្យុ​នេះ ដោយ​លើក​ហេតុផល​ថា ពួកគេ​អាច​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​ការ​លួច​ធ្វើ​ព័ត៌មាន​ខុស​ច្បាប់។ កាល​ពី​ខែ​សីហា របប​របស់​លោក ហ៊ុន សែន បាន​បញ្ជា​ឲ្យ​វិទ្យាសា្ថន​ជាតិ​ប្រជាធិបតេយ្យ ហៅ​កាត់​ថា NDI ដែល​ជា​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល មាន​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក ឲ្យ​បញ្ឈប់​ប្រតិបត្តិការ​របស់​ខ្លួន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។

​ជា​មេដឹកនាំ​ផ្តាច់ការនិយម លោក ហ៊ុន សែន ដែល​កាល​ពី​ពេល​អតីតកាល​ធ្លាប់​អនុគ្រោះ​ដល់​ក្រុម​នយោបាយ​ប្រឆាំង តាម​រយៈ​ការ​ចាត់​វិធានការ​មួយ​ចំនួន ឥឡូវនេះ លោក​កំពុង​តែ​លប់បំបាត់ចោល​តែម្តង​មិន​ឲ្យ​មានការ​ប្រកួតប្រជែង​ស្មើភាព​គ្នា ដែលជា​កម្លាំងចលករ​មួយ​នៃ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។

អ្នកស្រី មូរ សុខហួរ ដែល​ជា​អ្នកនយោបាយ​ជាន់ខ្ពស់​មួយរូប​ក្នុង​គណបក្ស​ប្រឆាំង ដែល​បាន​គេច​ខ្លួន​ទៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​ជាមួយ​ក្រុម​អ្នកនយោបាយ​រួម​អាជីព​ដទៃទៀត​របស់​អ្នកស្រី បាន​ថ្លែង​ថា ការ​រម្លាយ​គណបក្ស​នេះ ស្តែង​ឲ្យ​ឃើញ​ពី «ការ​បញ្ចប់​ទៅ​យ៉ាង​ពិត​ប្រាកដ​នៃ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជា»។

​កាសែត​សរសេរ​បន្ត​បទ​វិចារណកថា​របស់​ខ្លួន​តាម​បែប​ឌឺដង​ថា ការ​ប្រកាស​របស់​លោក​ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ក្នុង​ពេល​ថ្លែង​សុន្ទរកថា​ស្បថ​ចូល​កាន់​តំណែង​ប្រធានាធិបតី​របស់​លោក​ ដោយ​នៅ​ពេល​នោះ​លោក​បាន​ថ្លែង​ថា «សហរដ្ឋអាមេរិក​នឹង​មិន​ព្យាយាម​បង្ខំ​ឲ្យ​ប្រទេស​ដទៃ​ធ្វើ​តាម​ក្រឹត្យក្រម​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដូច​ខ្លួន​នោះ​ទេ» បាន​លើកទឹកចិត្ត​ឲ្យ​ក្រុម​មេដឹកនាំ​មាន​អំណាច​មួយ​ចំនួន ដូចជា​លោក ហ៊ុន សែន ជាដើម ឲ្យ​ធ្វើការ​គាស់​រម្លើង​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ចោល​តែម្តង។

កាសែត​សរសេរ​ថា កាល​ពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ សេតវិមាន​របស់​លោក​ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បាន​ចេញ​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​តាម​របៀប​ស្តី​បន្ទាស​មួយ​ចំពោះ​លោក ហ៊ុន សែន ដោយ​បាន​ព្រមាន​ថា លោក ហ៊ុន សែន បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​វត្តមាន​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា នៅ​លើ​ឆាក​អន្តរជាតិ កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​ភាព​ប្រថុយប្រថាន។ ជាមួយគ្នានេះ សេតវិមាន​បាន​សន្យា​ថា នឹង​ចាត់​វិធានការ​ជាក់លាក់ ជា​ការ​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​ទង្វើ​របស់​លោក ហ៊ុន សែន ដែល​មិន​មាន​លក្ខណៈ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ទាំង​អស់​នេះ។

កាសែត ឌឹ វ៉ាស៊ីនតុន ប៉ុស្តិ៍ សរសេរ​បិទ​បញ្ចប់​បទ​វិចារណកថា​របស់​ខ្លួន​ដោយ​សន្និដ្ឋានថា នេះ​ប្រហែលជា​មក​ពី​រដ្ឋបាល​លោក ដូណាល់ ត្រាំ កំពុងតែ​ភ្ញាក់ខ្លួន ដែល​ហាក់​ទំនងជា​ចង់​យឺត​ពេល​បន្តិច​ទៅ​ហើយ ដោយ​ត្រូវ​ប្រឈម​នឹង​តថភាព​ដែល​ថា សហរដ្ឋអាមេរិក​មិន​អាច​ធ្វើ​ព្រងើយកន្តើយ​ចំពោះ​កិច្ចការ​ផ្ទៃក្នុង​របស់​ប្រទេស​ជាតិ​ដទៃទៀត​បាន​ត​ទៅ​ទៀត​ទេ នៅ​គ្រា​ដែល​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​កំពុង​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​គំរាម​កំហែង។

កាសែត ឌឹ វ៉ាស៊ីនតុន ប៉ុស្តិ៍ (The Washington Post) ដ៏​ល្បីល្បាញ​របស់​អាមេរិក កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៨ ខែ​វិច្ឆិកា បាន​បោះពុម្ពផ្សាយ​នូវ​អត្ថបទ​វិចារណកថា ដែល​ឆ្លុះ​ឲ្យ​ឃើញ​ពី​គោលជំហរ និង​ទស្សនៈ​របស់​ក្រុមប្រឹក្សាភិបាល​កាសែត​នេះ ដោយ​ដាក់​ចំណងជើង​ធំៗ​ថា «ការ​ស្តី​បន្ទាស​ដ៏​ចាំបាច់​បំផុត​របស់​សេតវិមាន​ចំពោះ​ប្រទេស​មួយ​ដែល​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ត្រូវ​បាន​សម្លាប់»។

កាសែត​សន្និដ្ឋាន​ថា នៅ​មិន​ទាន់​យឺត​ពេល​នៅ​ឡើយ​ទេ​ដែល​សហរដ្ឋអាមេរិក ក្រោម​ការដឹកនាំ​របស់​លោក​ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) មិន​អាច​ធ្វើ​ព្រងើយកន្តើយ​ចំពោះ​កិច្ចការ​ផ្ទៃក្នុង​របស់​ប្រទេសជាតិ​ដទៃ​ទៀត​នៅ​ពេល​ដែល​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​នៃ​ប្រទេស​ទាំង​នោះ​កំពុង​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​គំរាមកំហែង។ ក្នុង​បទ​វិចារណកថា​លើក​នេះ​របស់​កាសែត​អាមេរិកាំង ដែល​មាន​ទំនោរ​ទៅ​រក​ផ្នែក​សេរីនិយម​មួយ​នេះ អម​ជាមួយនឹង​រូបថត​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នៅ​ក្នុង​ឯកសណ្ឋាន​ជា​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​ខ្មែរ​ក្នុង​ពេល​ដែល​លោក​បាន​ចូលរួម​ប្រារព្វ​ទិវា​ឯករាជ្យជាតិ​កាល​ពី​ដើម​ខែ​វិច្ឆិកា កន្លង​ទៅ​នេះ។

កាសែត​សរសេរ​ថា លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដែល​បាន​រឹតត្បិត​យ៉ាង​ណែន​បន្តិច​ម្តងៗ​ទៅ​លើ​ជីវិត​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​នេះ បាន​ធ្វើជា​បញ្ចើចបញ្ចើ​បែប​លុតក្រាប​នៅ​ចំពោះ​មុខ​ប្រធានាធិបតី លោក ដូណាល់ ត្រាំ ក្នុង​ពេល​ដែល​លោក​ធ្វើ​បទ​អន្តរាគមន៍​ក្នុង​សន្និសីទ​កំពូល​អាស៊ាន កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​​១៣ វិច្ឆិកា នៅ​ទីក្រុង​ម៉ានីល ប្រទេស​ហ្វីលីពីន។ លោក ហ៊ុន សែន បាន​សាទរ​ចំពោះ​ការសន្យា​របស់​លោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែល​ថា សហរដ្ឋអាមេរិក នឹង​មិន​ជ្រៀតជ្រែក​លើ​កិច្ចការ​ផ្ទៃ​ក្នុង​របស់​ប្រទេស​ដទៃ​នោះ​ឡើយ។ ​កាសែត​សរសេរ​បន្ត​ថា កាល​ពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ ទី​១៦ វិច្ឆិកា តុលាការ​កំពូល​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា ដូច​ដែល​គេ​រំពឹង​ទុក បានប្រកាស​រម្លាយ​គណ​បក្ស​ប្រឆាំង​ធំ​ជាង​គេ គឺ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ចោល​តែម្តង ស្រប​តាម​ការ​បង្គាប់​បញ្ជា​របស់​លោក ហ៊ុន សែន។ គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១២ បាន​ក្លាយ​ជា​គណបក្ស​ដំបូងបង្អស់​ដែល​លោក ហ៊ុន សែន ត្រូវ​ប្រឈម​ក្រោយពី​បាន​កាន់​អំណាច​អស់​រយៈពេល ៣២​ឆ្នាំ​មក​នេះ។ រដ្ឋាភិបាល​បាន​អះអាង​ថា គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ មាន​ផែនការ​ធ្វើ «បដិវត្ត​ន៍ពណ៌» បះបោរ​ប្រឆាំង​នឹង​របប​របស់​លោក ក៏ប៉ុន្តែ​ការណ៍​នេះ​គឺ​គ្រាន់តែ​ជា​លេស​ដែល​មនុស្ស​ទូទៅ​ពិបាក​នឹង​ជឿ​ណាស់។

លោក ហ៊ុន សែន ត្រូវ​ប្រឈម​នឹង​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ នៅ​ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០១៨ ខាង​មុខ​នេះ ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ជា​លោក​ត្រូវ​រៀបចំ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ដោយ​កម្ចាត់​ចោល​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ចេញ​ពី​ឆាក​នយោបាយ​តែម្តង។ កាល​ពី​ខែ​មិថុនា កន្លង​ទៅ លោក ហ៊ុន សែន បាន​ព្រមាន​ក្រុម​អ្នក​ប្រឆាំង​ឲ្យ​ត្រៀម​រៀបចំ​ក្ដារមឈូស​ទុក​ឲ្យ​ហើយ​ជាស្រេច។ សេចក្ដី​សម្រេច​របស់​តុលាការ​កំពូល មាន​ន័យ​ថា គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ត្រូវ​បាត់បង់​អាសនៈ​សភា​របស់​ខ្លួន​ទាំង ៥៥​អាសនៈ ក្នុង​ចំណោម​អាសនៈ​រដ្ឋ​សភា​សរុប​ចំនួន​១២៣ អាសនៈ។ ​មេដឹកនាំ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ គឺ​លោក កឹម សុខា មិន​អាច​រត់​ភៀសខ្លួន​បាន​ទេ។ លោក​ត្រូវបាន​កងកម្លាំង​ចម្រុះ​រដ្ឋាភិបាល​ចាប់​ឃុំ​ខ្លួន​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​៣ កញ្ញា ក្រោម​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ថា បាន​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ក្បត់ជាតិ ដោយ​ផ្អែក​លើ​បទ​ចោទ​ដែល​ជា​ការ​ច្នៃប្រឌិត ផ្ដើម​ចេញ​ពី​វីដេអូ​ឃ្លីប​ឆ្នាំ​២០១៣ ដែល​ក្នុង​វីដេអូ​ឃ្លីប​នោះ លោក កឹម សុខា បាន​ថ្លែង​ប្រាប់​ក្រុម​អ្នកគាំទ្រ​របស់​លោក​នៅ​ឯ​បរទេស​ថា លោក​បាន​ទទួល​ការ​គាំទ្រ​ពី​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​ដំបូន្មាន​នានា​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ផែនការ​យុទ្ធសាស្ត្រ​នយោបាយ។ ជា​លទ្ធផល លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ត្រូវ​បាន​រដ្ឋាភិបាល​យក​មក​ធ្វើ​ជា​បទល្មើស​ព្រហ្មទណ្ឌ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។ លោក កឹម សុខា ត្រូវ​បាន​គេ​យក​ទៅ​ឃុំខ្លួន​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​យ៉ាង​ដាច់ស្រយាល​មួយ។ របប​លោក ហ៊ុន សែន ដដែល​នេះ ក៏​បាន​បង្ក​ការ​យាយី​មក​លើ​អតីត​មេដឹកនាំ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ គឺ​លោក សម រង្ស៊ី តាម​រយៈ​បទ​ចោទ​ប្រកាន់​ជាច្រើន​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​នយោបាយ​សុទ្ធសាធ។ លោក សម រង្ស៊ី បាន​រត់​ភៀស​ខ្លួន​ពី​ប្រទេស​កម្ពុជា ហើយ​បច្ចុប្បន្ន​កំពុង​ស្នាក់នៅ​ទីក្រុង​ប៉ារីស ប្រទេស​បារាំង។ ​បទ​វិចារណកថា​របស់​កាសែត ឌឹ វ៉ាស៊ីន ប៉ុស្ដិ៍ ដដែល​នេះ​សរសេរ​បន្ត​ថា ក្នុង​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ខែ​ចុង​ក្រោយ​នេះ លោក ហ៊ុន សែន បាន​បង្កើន​យុទ្ធនាការ​ប្រឆាំង​នឹង​សង្គម​ស៊ីវិល និង​សិទ្ធិសេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​សេរី​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។ ការ​តម្រូវ​ឲ្យ​បង់​ពន្ធ​យ៉ាង​ច្រើន​ក្រាស់ក្រែល​ដ៏​ហួស​ប្រមាណ បាន​បង្ខំ​ឲ្យ​កាសែត​បរទេស ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី (The Cambodia Daily) បញ្ឈប់​ការ​បោះ​ពុម្ព​ផ្សាយ និង​បិទ​ទ្វារ​ការិយាល័យ​របស់ខ្លួន​នៅ​កម្ពុជា។ ជាមួយគ្នានេះដែរ ស្ថានីយ​វិទ្យុ​ក្នុង​ស្រុក​មួយ​ចំនួន​ដែល​ផ្សាយ​តាម​ប្រព័ន្ធ អេហ្វ.អឹម (FM) ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ក៏​ត្រូវ​បាន​រដ្ឋាភិបាល​បញ្ជា​ឲ្យ​បញ្ឈប់​កម្មវិធី​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​បន្ត​ពី​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី (RFA) និង​វិទ្យុផ្សាយសំឡេង​សហរដ្ឋអាមេរិក (VOA)។

ក្រោយ​មក វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី បាន​បិទ​ការិយាល័យ​ក្រុង​ភ្នំពេញ របស់​ខ្លួន ក្រោយ​ពេល​អាជ្ញាធរ​កម្ពុជា គំរាម​ចាប់​ខ្លួន​អ្នករាយការណ៍​របស់​វិទ្យុ​នេះ​ដាក់​ពន្ធនាគារ។ នា​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ថ្មីៗ​នេះ អាជ្ញាធរ​បាន​ចាប់​ឃុំ​ខ្លួន​អតីត​បុគ្គលិក​ពីរ​រូប​របស់​វិទ្យុ​នេះ ដោយ​លើក​ហេតុផល​ថា ពួកគេ​អាច​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​ការ​លួច​ធ្វើ​ព័ត៌មាន​ខុស​ច្បាប់។ កាល​ពី​ខែ​សីហា របប​របស់​លោក ហ៊ុន សែន បាន​បញ្ជា​ឲ្យ​វិទ្យាសា្ថន​ជាតិ​ប្រជាធិបតេយ្យ ហៅ​កាត់​ថា NDI ដែល​ជា​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល មាន​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក ឲ្យ​បញ្ឈប់​ប្រតិបត្តិការ​របស់​ខ្លួន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។ ​ជា​មេដឹកនាំ​ផ្តាច់ការនិយម លោក ហ៊ុន សែន ដែល​កាល​ពី​ពេល​អតីតកាល​ធ្លាប់​អនុគ្រោះ​ដល់​ក្រុម​នយោបាយ​ប្រឆាំង តាម​រយៈ​ការ​ចាត់​វិធានការ​មួយ​ចំនួន ឥឡូវនេះ លោក​កំពុង​តែ​លប់បំបាត់ចោល​តែម្តង​មិន​ឲ្យ​មានការ​ប្រកួតប្រជែង​ស្មើភាព​គ្នា ដែលជា​កម្លាំងចលករ​មួយ​នៃ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។

អ្នកស្រី មូរ សុខហួរ ដែល​ជា​អ្នកនយោបាយ​ជាន់ខ្ពស់​មួយរូប​ក្នុង​គណបក្ស​ប្រឆាំង ដែល​បាន​គេច​ខ្លួន​ទៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​ជាមួយ​ក្រុម​អ្នកនយោបាយ​រួម​អាជីព​ដទៃទៀត​របស់​អ្នកស្រី បាន​ថ្លែង​ថា ការ​រម្លាយ​គណបក្ស​នេះ ស្តែង​ឲ្យ​ឃើញ​ពី «ការ​បញ្ចប់​ទៅ​យ៉ាង​ពិត​ប្រាកដ​នៃ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជា»។ ​កាសែត​សរសេរ​បន្ត​បទ​វិចារណកថា​របស់​ខ្លួន​តាម​បែប​ឌឺដង​ថា ការ​ប្រកាស​របស់​លោក​ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ក្នុង​ពេល​ថ្លែង​សុន្ទរកថា​ស្បថ​ចូល​កាន់​តំណែង​ប្រធានាធិបតី​របស់​លោក​ ដោយ​នៅ​ពេល​នោះ​លោក​បាន​ថ្លែង​ថា «សហរដ្ឋអាមេរិក​នឹង​មិន​ព្យាយាម​បង្ខំ​ឲ្យ​ប្រទេស​ដទៃ​ធ្វើ​តាម​ក្រឹត្យក្រម​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដូច​ខ្លួន​នោះ​ទេ» បាន​លើកទឹកចិត្ត​ឲ្យ​ក្រុម​មេដឹកនាំ​មាន​អំណាច​មួយ​ចំនួន ដូចជា​លោក ហ៊ុន សែន ជាដើម ឲ្យ​ធ្វើការ​គាស់​រម្លើង​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ចោល​តែម្តង។

កាសែត​សរសេរ​ថា កាល​ពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ សេតវិមាន​របស់​លោក​ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បាន​ចេញ​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​តាម​របៀប​ស្តី​បន្ទាស​មួយ​ចំពោះ​លោក ហ៊ុន សែន ដោយ​បាន​ព្រមាន​ថា លោក ហ៊ុន សែន បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​វត្តមាន​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា នៅ​លើ​ឆាក​អន្តរជាតិ កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​ភាព​ប្រថុយប្រថាន។ ជាមួយគ្នានេះ សេតវិមាន​បាន​សន្យា​ថា នឹង​ចាត់​វិធានការ​ជាក់លាក់ ជា​ការ​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​ទង្វើ​របស់​លោក ហ៊ុន សែន ដែល​មិន​មាន​លក្ខណៈ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ទាំង​អស់​នេះ។

កាសែត ឌឹ វ៉ាស៊ីនតុន ប៉ុស្តិ៍ សរសេរ​បិទ​បញ្ចប់​បទ​វិចារណកថា​របស់​ខ្លួន​ដោយ​សន្និដ្ឋានថា នេះ​ប្រហែលជា​មក​ពី​រដ្ឋបាល​លោក ដូណាល់ ត្រាំ កំពុងតែ​ភ្ញាក់ខ្លួន ដែល​ហាក់​ទំនងជា​ចង់​យឺត​ពេល​បន្តិច​ទៅ​ហើយ ដោយ​ត្រូវ​ប្រឈម​នឹង​តថភាព​ដែល​ថា សហរដ្ឋអាមេរិក​មិន​អាច​ធ្វើ​ព្រងើយកន្តើយ​ចំពោះ​កិច្ចការ​ផ្ទៃក្នុង​របស់​ប្រទេស​ជាតិ​ដទៃទៀត​បាន​ត​ទៅ​ទៀត​ទេ នៅ​គ្រា​ដែល​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​កំពុង​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​គំរាម​កំហែង៕

Source link

x

Check Also

ជាតិខ្មែរតែមួយ

Source link

សង្គម​ក្រៅរដ្ឋាភិបាលថា​វិធានការ​បិទ​សិប្បកម្ម​ស្ករ​ត្នោត​ក្លែងក្លាយ​យឺតយ៉ាវ

មន្ត្រី​កាំកុងត្រូល​សាខា​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ ចុះ​ពិសោធ​ស្ករ​ត្នោត​រក​សារធាតុ​គីមី​ឈ្មោះ សូដ្យូម អ៊ីដ្រូសូលហ្វីត (sodium ...